Chiều 12/10, triều cường dâng cao khiến nhiều tuyến đường ở khu Nam TPHCM ngập sâu. Tại chung cư 136 Bùi Văn Ba (phường Tân Thuận), người dân tất bật dựng ván chắn, kê cao đồ đạc, chuẩn bị máy bơm để ngăn nước tràn vào nhà.
Suốt 3 ngày qua, cuộc sống của nhiều hộ dân bị đảo lộn. Những giấc ngủ chập chờn, những lần thức dậy từ rạng sáng để canh nước và cảnh bơm hút, lau dọn sau mỗi đợt ngập đã trở thành nỗi ám ảnh quen thuộc.

Khu chung cư 136 Bùi Văn Ba ngập do triều cường vào tối 12/10 (Ảnh: Hoàng Hướng).
Trắng đêm canh con nước
Khoảng 16h30 ngày 12/10, khi nhiều người còn tất bật với công việc cuối ngày, không khí ở con hẻm tại chung cư 136 Bùi Văn Ba đã trở nên khẩn trương. Người kiểm tra máy bơm, người dựng ván chắn trước cửa, người chuẩn bị ủng để ứng phó với đợt triều cường được dự báo đạt đỉnh.
Những tấm ván, chiếc máy bơm hay đôi ủng là vật dụng không thể thiếu mỗi mùa nước. Với người dân nơi đây, đó là những thứ "bắt buộc" phải chuẩn bị để bảo vệ căn nhà và tài sản tích góp qua nhiều năm.
Đứng trước hẻm Hoàn Thành, đường Bùi Văn Ba, bà Lành (65 tuổi) cho biết, 3 ngày qua, bà gần như không có giấc ngủ trọn vẹn vì lo nước triều dâng. Căn nhà đã được nâng nền hai lần nhưng vẫn thấp hơn mặt đường một chút. Gia đình phải dùng ván chắn, kê gạch, chèn bao cát dưới chân cửa.
Thế nhưng, nước không chỉ tràn từ ngoài đường vào mà còn dâng qua hệ thống cống thoát nước, khiến mọi biện pháp ngăn chặn chỉ có thể hạn chế phần nào.

Người dân tại hẻm Hoàn Thành (phường Tân Thuận) chuẩn bị ván chắn trước khi triều cường dâng cao (Ảnh: Hoàng Hướng).
Mỗi khi triều cường xuất hiện, bà Lành phải thức dậy từ khoảng 3h để theo dõi mực nước, kiểm tra máy bơm và kê đồ đạc.
“Nay đã là ngày thứ 3 triều cường dâng cao khiến khu vực này ngập sâu. Nước từ cống trào lên phủ kín mặt đường rồi tràn vào nhà. Mấy hôm nay gia đình tôi đều phải thức canh vì sợ nước lên bất ngờ, không kịp trở tay", bà Lành kể.
Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Kim (80 tuổi), người đã sống tại khu vực này hơn nửa thế kỷ, cũng phải thức dậy từ khi trời còn tối để kiểm tra nhà cửa.
Theo bà Kim, 20 năm trở lại đây, đường sá được nâng cấp, mặt đường cao hơn, nhiều gia đình phải nâng nền nhà để thích nghi. Tuy nhiên, nước từ hệ thống cống vẫn trào lên, khiến công sức và tiền bạc người dân bỏ ra chưa thể giải quyết triệt để tình trạng ngập.
“Khoảng 3h sáng, nước bắt đầu lên, đến 5-6h đường trong chung cư lại ngập, sau 7h mới rút. Đến chiều, khoảng 16h nước lại lên, cuộc sống của người dân tại đây phải theo con nước. Khổ nhất là các cháu nhỏ đi học, người nhà phải lội nước cõng ra đường chính để tới trường”, bà Kim kể.
Đến khoảng 18h ngày 12/10, nước dâng đến đầu gối, tràn vào nhà dân trong con hẻm và chung cư. Ván chắn được dựng lên, máy bơm hoạt động liên tục, người dân tất bật tìm cách ngăn nước bẩn, rác thải vào nhà.
Với họ, cảnh ngập đã quá quen thuộc, nhưng mỗi lần nước dâng vẫn là một lần thấp thỏm, nhất là khi nước lên nhanh và kéo dài hơn trước.
Nâng nền ba lần, nước vẫn tràn vào
Sống tại khu vực chung cư 136 Bùi Văn Ba từ năm 1977, ông Nguyễn Thành Trung (60 tuổi) cho biết, gia đình ông đã ba lần nâng nền nhà để chống ngập. Có thời điểm, căn nhà của ông thuộc nhóm có nền cao nhất xóm. Thế nhưng, sau nhiều năm, nước vẫn tìm đường tràn vào.
Khoảng 2 năm trước, ông phải thuê thợ đến tạo rãnh thoát nước trong nhà và đầu tư chiếc máy bơm trị giá khoảng 2 triệu đồng để hút nước mỗi khi triều dâng. Nước không chỉ chảy từ ngoài vào mà còn thấm từ dưới nền đất, đẩy lên qua các khe gạch. Một số vị trí phải trám keo để hạn chế nước trào lên mặt nền.
Thiệt hại do ngập còn len vào những khoản chi tiêu thường ngày. "Nhiều lần nước dâng cao khiến xe bị chết máy, tôi phải mang xe đi sửa, thay nhớt máy và nhớt hộp số. Mỗi lần như vậy tốn gần 400.000 đồng", ông Trung nói.
Nhưng điều khiến gia đình ông lo nhất vẫn là điện. Khi nước tràn vào nhà, tủ lạnh, ổ cắm và các thiết bị điện phải được để lên vị trí cao. Có khi, dù đã kê thiết bị lên bốn, năm viên gạch, gia đình ông vẫn phải chủ động ngắt điện để đề phòng sự cố.

Ông Trung thuê thợ tạo rãnh thoát nước ngay trong căn nhà để ứng phó ngập (Ảnh: Hoàng Hướng).
Cùng cảnh ngộ, ông Nguyễn Công Sinh (51 tuổi) cũng đã nâng nền nhà hai lần, làm ván chắn và chuẩn bị máy bơm để ứng phó với triều cường. Tuy nhiên, theo ông, nền nhà hiện không thể nâng thêm.
Mỗi khi triều lên, gia đình ông phải đặt ván chắn từ sớm. Dù máy bơm có thể tự vận hành, ông vẫn thường xuyên theo dõi, nhất là ban đêm. Chỉ cần nghe tiếng máy hoặc phát hiện nước tràn vào, ông lại thức dậy kiểm tra.
Để tránh xe chết máy, từ khi nước mới lên, nhiều gia đình phải gửi phương tiện ở nhà người quen tại khu vực cao hơn.
"Điều tôi lo nhất là mẹ tôi ở nhà một mình, sợ nước dâng cao nguy hiểm, nên mấy ngày hôm nay tôi phải nghỉ làm ở nhà để theo dõi", ông Sinh nói.
Những đôi ủng, tấm ván chắn và chiếc máy bơm trở thành vật dụng thường trực trong mỗi gia đình. Đó là cách người dân tự bảo vệ mình, nhưng không thể giúp họ thoát khỏi những bất tiện và rủi ro mỗi khi nước dâng.

Những đôi ủng người dân đặt trước nhà chuẩn bị khi triều cường dâng (Ảnh: Hoàng Hướng).
Nước rút, nỗi lo vẫn còn
Sau mỗi đợt triều cường, khi nước rút khỏi con hẻm, người dân lại lau dọn nền nhà, sắp xếp đồ đạc và kiểm tra những vật dụng bị ảnh hưởng. Nước rút cũng là lúc họ tính toán những khoản chi phí phát sinh, từ sửa xe đến sửa chữa nhà cửa.
Với bà Lành và bà Kim, tuổi tác khiến những lần thức trắng canh nước, dọn dẹp càng thêm nhọc nhằn. Với ông Trung, ba lần nâng nền vẫn không thể giúp gia đình an tâm. Còn ông Sinh đã chuẩn bị gần như mọi thứ có thể, nhưng vẫn phải sống trong cảnh nước có thể tràn vào bất cứ lúc nào.
Khi phóng viên hỏi có từng nghĩ đến chuyện chuyển đi nơi khác để tránh ngập hay không, ông Sinh thừa nhận đó không phải điều chưa từng nghĩ tới. Nhưng rời khỏi nơi đã gắn bó suốt nhiều năm không phải quyết định dễ dàng, nhất là khi tìm một chỗ ở mới phù hợp không đơn giản.
“Đi thì đi, nhưng biết đi đâu. Nhà này giờ cũng không nâng nền thêm được nữa”, ông Sinh bộc bạch.

Nước tràn vào nhà dân trong chung cư 136 Bùi Văn Ba (Ảnh: Hoàng Hướng).
Câu nói ngắn gọn ấy cho thấy thế khó của những gia đình đã nhiều lần tìm cách thích nghi nhưng vẫn chưa thể thoát cảnh ngập. Họ không muốn tiếp tục sống trong nỗi lo nước dâng, nhưng cũng chưa dễ dàng tìm được một lối đi khác.
Với những người đã sống hàng chục năm tại khu vực này, căn nhà không chỉ là nơi ở mà còn lưu giữ ký ức, tình thân và cuộc sống đã gây dựng qua nhiều năm. Bởi vậy, rời đi không dễ; tuy nhiên, ở lại cũng đồng nghĩa với việc tiếp tục đối mặt với những đêm thức trắng, những lần kê cao đồ đạc và nỗi lo nước tràn vào nhà.
Chiều tối 12/10 nước dâng đến đầu gối, ngập nhà dân ở chung cư 136 Bùi Văn Ba. Nước sẽ rút, đường sá dần khô ráo, cuộc sống lại tiếp tục. Nhưng với người dân nơi đây, một đợt triều cường kết thúc không có nghĩa là nỗi lo đã qua.
Họ vẫn phải sống trong vòng lặp quen thuộc: chuẩn bị trước khi triều lên, vật lộn khi nước tràn vào và tất bật dọn dẹp lúc nước rút. Điều mong mỏi sau mỗi đợt ngập không chỉ là nước sớm rút khỏi nhà, mà còn là một ngày có thể ngủ trọn giấc, không phải thức dậy giữa đêm để canh nước ngay trong chính căn nhà của mình.

Triều cường rút nhưng nỗi lo người dân vẫn còn (Ảnh: Hoàng Hướng).