
10 đoàn thể thao thành công nhất lịch sử Asiad - Đồ họa: HOÀI DƯ
So với nhiều nền thể thao châu Á, Trung Quốc tham dự Asiad muộn hơn. Kỳ Á vận hội đầu tiên được tổ chức vào năm 1951 tại New Delhi (Ấn Độ) nhưng mãi đến 23 năm sau (tức kỳ Asiad thứ 7 tại Iran), đoàn thể thao Trung Quốc mới tham dự.
Truyền thông Trung Quốc chê nhà container ở Asiad 20 'quá tệ'
Những môn nào sẽ mang về huy chương cho thể thao Việt Nam tại Asiad 20?
Tuyển nữ Việt Nam thua Đài Bắc Trung Hoa ở trận ra quân Asiad 20
Vậy mà chỉ trong 12 lần góp mặt, các VĐV Trung Quốc đã bùng nổ dữ đội, mang về cho đất nước tỉ dân 3.570 huy chương các loại, trong đó có 1.164 HCV, 1.105 HCB và 791 HCĐ.
Trung Quốc dù "chấp" các quốc gia châu Á khác 6 kỳ Asiad, nhưng hiện tại là đoàn thể thao giàu thành tích nhất lịch sử đại hội. Trung Quốc bỏ xa đoàn thể thao đứng thứ 2 là Nhật Bản hơn 500 HCV.
Để có được thành tích ấn tượng đó, đoàn thể thao Trung Quốc đã thiết lập kỷ lục chưa từng có khi đã đứng đầu bảng xếp hạng huy chương 11 kỳ liên tiếp (kể từ Asiad 9 tại New Dehli, Ấn Độ 1982).

Kình ngư Sun Yang là 1 trong những VĐV giành nhiều HCV nhất cho Trung Quốc tại Asiad - Ảnh: ABC
Trong đó, các VĐV Trung Quốc đã bội thu HCV ở 3 kỳ Asiad trên sân nhà. Tại Asiad 11 tổ chức ở Bắc Kinh năm 1990, Trung Quốc đã giành 183 HCV. Con số này tiếp tục tăng lên 199 tại Asiad 16 tổ chức ở Quảng Châu.
Đến Asiad 19 diễn ra ở Hàng Châu, đoàn thể thao Trung Quốc đã giành đến 203 HCV, con số kỷ lục trong lịch sử đại hội.
Năm môn thể thao mang về cho Trung Quốc nhiều HCV nhất là bắn súng (221 HCV), điền kinh (199 HCV), bơi lội (184 HCV), thể dục dụng cụ (142 HCV), và chèo thuyền (103 HCV). Nếu tính rộng ra, bơi lợi là môn thành công nhất của Trung Quốc ở Asiad khi mang về cho đất nước tỉ dân 501 huy chương các loại.
VĐV Trung Quốc thành công nhất lịch sử là xạ thủ Wang Yifu (65 tuổi) khi ông đóng góp 14 HCV (tổng cộng 25 huy chương) trong giai đoạn từ 1986-2002. Đứng thứ 2 là kình ngư Xu Jiayu với 11 HCV, 2 HCB và 1 HCĐ. Một kình ngư khác là Sun Yang (9 HCV) đứng thứ 3.
Hiện vẫn chưa có bảng xếp hạng chính thức về số lượng các kỷ lục được thiết lập trong lịch sử Asiad. Tuy nhiên, các chuyên trang thể thao châu Á nhận định, Trung Quốc chính là đoàn có nhiều VĐV lập kỷ lục ở Asiad nhất.
Xếp sau Trung Quốc về thành tích tại Asiad lần lượt là Nhật Bản (1.084 HCV), Hàn Quốc (787 HCV), Iran (192 HCV), Ấn Độ (183 HCV). Thái Lan giành 144 HCV và là đoàn thể thao Đông Nam Á duy nhất góp mặt trong tốp 10.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương Asiad 20 tại Nhật Bản.
Những cột mốc đáng nhớ của thể thao Trung Quốc tại Asiad
Ở Asiad 7 năm 1974 do Iran đăng cai, Trung Quốc đã giành đến 103 huy chương, trở thành quốc gia thứ hai trong lịch sử đại hội giành hơn 100 huy chương tại một kỳ đại hội. Trước đó, Nhật Bản đã lập thành tích này ở Asiad 3 năm 1958 tại Tokyo.
Kể từ Asiad 9 năm 1982 tại Ấn Độ, Trung Quốc đã liên tục dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương cho tới nay. Tại Asiad 10 năm 1986 ở Hàn Quốc, Trung Quốc cùng với Nhật Bản và Hàn Quốc trở thành ba quốc gia đầu tiên trong lịch sử đại hội giành được hơn 200 huy chương/kỳ.
Kể từ thời điểm này, Trung Quốc là đoàn thể thao duy nhất giành được hơn 200 huy chương/kỳ đại hội tính đến trước Asiad 20.
Tại Asiad 11 ở trên sân nhà, Trung Quốc thiết lập một cột mốc đáng chú ý khi trở thành quốc gia đầu tiên vượt ngưỡng 100 huy chương vàng và 300 huy chương các loại trong một kỳ đại hội. Cũng từ thời điểm này, Trung Quốc là đoàn duy nhất giành được hơn 100 huy chương vàng tại mỗi kỳ Asiad tính đến nay.
Tại Asiad 16 trên sân nhà, Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên trong lịch sử giành được hơn 400 huy chương các loại. Tại Asiad 19 cũng trên sân nhà, Trung Quốc tiếp tục lập kỷ lục khi trở thành quốc gia đầu tiên đạt mốc 200 huy chương vàng trong một kỳ đại hội.
Tối 14-9 (giờ Việt Nam), tuyển bóng đá nữ Thái Lan đã có màn ra mắt gây thất vọng với các cổ động viên ở Asiad Nagoya 2026, khi thua đậm chủ nhà Nhật Bản 8 bàn không gỡ.