Bỏ qua điều hướng

Trường hợp nào sửa nhà ở không cần phải xin giấy phép?

Trường hợp nào sửa nhà ở không cần phải xin giấy phép?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Khi muốn sửa chữa, cải tạo nhà ở thì việc có phải xin giấy phép hay không tùy thuộc vào việc sửa chữa, cải tạo đó có thuộc trường hợp được miễn giấy phép hay không.

Sửa nhà ở có phải xin giấy phép? - Ảnh 1.

Nhà xuống cấp cần sửa chữa phải xin giấy phép những hạng mục nào? - Ảnh: TRẦN THANH

Do nhà ở của tôi được xây dựng đã lâu nên nay tôi muốn tiến hành sửa chữa, nâng cấp. Tôi có phải đến UBND phường xin giấy phép xây dựng hay không? (một bạn đọc).

Trả lời câu hỏi này của bạn đọc, luật sư Nguyễn Thị Thu Tâm cho biết:

Khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng năm 2025 quy định: Trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng (gồm có một trong ba loại là giấy phép xây dựng mới; giấy phép sửa chữa, cải tạo, di dời công trình; giấy phép xây dựng có thời hạn), trừ các trường hợp được miễn giấy phép theo luật định.

Khi muốn sửa chữa, cải tạo nhà ở thì việc có phải hay không tùy thuộc vào việc sửa chữa, cải tạo đó có thuộc trường hợp được miễn giấy phép hay không.

TIN LIÊN QUAN

Cụ thể như sau: Theo điểm h khoản 2 Điều 43 luật trên, công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nếu nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật thì không cần phải có giấy phép sửa chữa, cải tạo.

Như vậy, nếu chỉ sửa chữa, cải tạo bên trong hay sửa chữa, cải tạo mặt ngoài hoặc nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích, công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực…, theo điều luật trên đã nêu (như nâng nền, ốp gạch mới, thay tôn mới, thay đổi hệ thống ống nước, hệ thống đèn, điện, dở bỏ nhà vệ sinh cũ để xây dựng nhà vệ sinh mới…) thì không cần phải có giấy phép.

Ngược lại, nếu không thuộc các trường hợp nêu ở điều luật trên thì chủ đầu tư cần phải làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép sửa chữa, cải tạo nhà ở riêng lẻ.

Theo Điều 61 Nghị định 217 năm 2026 (quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng), hồ sơ đề nghị cấp giấy phép sửa chữa, cải tạo nhà ở riêng lẻ gồm có:

Đơn đề nghị cấp giấy phép sửa chữa, cải tạo công trình theo mẫu quy định. Cùng với đó là một trong các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai chứng minh sự phù hợp mục đích sử dụng đất và sở hữu công trình để cấp giấy phép xây dựng (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp theo quy định của pháp luật về đất đai qua các thời kỳ; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp theo quy định của pháp luật về đất đai qua các thời kỳ.

Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở đã được cấp theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về nhà ở, pháp luật về xây dựng qua các thời kỳ…).

Ngoài ra còn có bản vẽ hiện trạng của các bộ phận công trình dự kiến sửa chữa, cải tạo đã được phê duyệt theo quy định có tỉ lệ tương ứng với tỉ lệ các bản vẽ của hồ sơ đề nghị cấp phép sửa chữa, cải tạo và ảnh chụp (kích thước tối thiểu 10 x 15cm) hiện trạng công trình và công trình lân cận trước khi sửa chữa, cải tạo.

Sửa nhà ở có phải xin giấy phép? - Ảnh 1.Đất ở nhưng bị từ chối cấp phép xây dựng nhà tạm?

Đất ở được quy hoạch là công trình công cộng, trước đây có nhà mái tôn nhưng sau đó tôi đã tháo dỡ. Nay tôi muốn cất lại nhà tạm nhưng chính quyền không chấp thuận. Từ chối này đúng hay sai?

Việc sửa chữa, cải tạo nhà ở có phải xin giấy phép xây dựng hay không phụ thuộc vào quy mô, vị trí và mức độ tác động của hạng mục thi công. Theo khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng năm 2025, chủ đầu tư phải có giấy phép trước khi khởi công, trừ những trường hợp được pháp luật cho miễn. Điểm h khoản 2 Điều 43 quy định miễn giấy phép đối với công trình sửa chữa, cải tạo bên trong hoặc cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp tuyến đường đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc. Điều kiện đi kèm là việc sửa chữa không làm thay đổi mục đích, công năng sử dụng, không ảnh hưởng an toàn kết cấu chịu lực, đồng thời bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và kết nối hạ tầng kỹ thuật. Theo đó, các hạng mục thông thường như nâng nền, ốp gạch mới, thay tôn, điều chỉnh hệ thống điện, đèn, đường ống nước hoặc dỡ bỏ nhà vệ sinh cũ để xây lại có thể không cần giấy phép nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên. Ngược lại, trường hợp cải tạo tác động đến kết cấu chịu lực, thay đổi công năng, mục đích sử dụng hoặc không thuộc diện miễn thì chủ đầu tư phải đề nghị cấp giấy phép sửa chữa, cải tạo nhà ở riêng lẻ. Theo Điều 61 Nghị định 217 năm 2026, hồ sơ cấp phép gồm đơn đề nghị theo mẫu và giấy tờ hợp pháp về đất đai, quyền sở hữu công trình, chứng minh sự phù hợp của mục đích sử dụng đất. Các giấy tờ có thể là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, hoặc giấy chứng nhận tương ứng được cấp hợp pháp qua các thời kỳ. Trước khi thi công, chủ nhà cần đối chiếu chính xác phạm vi sửa chữa với các điều kiện miễn phép để tránh vi phạm quy định quản lý xây dựng.