Trường hợp nghỉ hưu năm 2026 được tính bình quân lương đóng BHXH 5 năm cuối

Nguồn ảnh: VietnamNet

Người lao động đóng BHXH từ năm 1995, nghỉ hưu năm 2026, được tính lương hưu theo bình quân 5 năm cuối hay không?

Phản ánh tới Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bà L.T.B.N cho biết, bà ký hợp đồng thử việc giảng dạy môn tiếng Anh tại Trường Trung học Kỹ thuật Công nghiệp Thực phẩm từ ngày 1/1/1994. Hợp đồng thể hiện mức lương bậc 2 của giáo viên trung học có trình độ đại học. Trên hệ thống quản lý BHXH, bà có hệ số lương đóng bảo hiểm 1,33 và hệ số phụ cấp khu vực 0,1.

Đến ngày 1/1/1995, bà được tuyển dụng chính thức làm giáo viên của trường, nay là trường cao đẳng. Ngày 1/8/2026, bà được giải quyết nghỉ hưu theo Nghị định 154/2025 của Chính phủ.

Ngân hàng Agribank (PHẠM HẢI)_1100 (2).jpg — gười lao động nghỉ hưu được tính bình quân tiền lương đóng BHXH theo thời điểm bắt đầu tham gia và chế độ tiền lương áp dụng. Ảnh minh hoạ: Phạm Hải.

Bà N. muốn biết trường hợp của mình có được tính bình quân tiền lương đóng BHXH của 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu theo Luật BHXH năm 2024 hay không.

Trường hợp nào được tính bình quân lương 5 năm cuối?

Trả lời vấn đề này, BHXH Việt Nam dẫn khoản 1 Điều 72 Luật BHXH năm 2024 về cách tính mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu.

Theo đó, người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương này, được tính bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo số năm tương ứng với thời điểm bắt đầu tham gia.

Cụ thể, người bắt đầu tham gia BHXH trước ngày 1/1/1995 được tính bình quân tiền lương đóng BHXH của 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu.

Với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000, thời gian tính bình quân là 6 năm cuối. Người tham gia từ ngày 1/1/2001 đến ngày 31/12/2006 tính bình quân 8 năm cuối; từ ngày 1/1/2007 đến ngày 31/12/2015 tính bình quân 10 năm cuối.

Đối với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1/1/2016 đến ngày 31/12/2019, thời gian tính bình quân là 15 năm cuối. Người tham gia từ ngày 1/1/2020 đến ngày 31/12/2024 tính bình quân 20 năm cuối. Trường hợp bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1/1/2025 trở đi, mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đóng BHXH.

Trong khi đó, người lao động có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tính bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của toàn bộ thời gian.

Trường hợp có cả thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương Nhà nước quy định và thời gian theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, mức bình quân được tính chung cho các thời gian; riêng thời gian đóng theo chế độ tiền lương Nhà nước được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 72.

Đối với trường hợp của bà N., BHXH Việt Nam cho biết, nếu bà thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ này và bắt đầu tham gia BHXH trước ngày 1/1/1995, thì mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu được tính theo 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu.

Như vậy, căn cứ để xác định thời gian tính bình quân không chỉ là thời điểm được tuyển dụng chính thức, mà còn phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu tham gia BHXH và chế độ tiền lương áp dụng trong toàn bộ thời gian đóng bảo hiểm.

Thời điểm bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội cùng chế độ tiền lương áp dụng là căn cứ then chốt quyết định số năm tính bình quân tiền lương hưu, theo quy định tại Điều 72 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Trường hợp bà L.T.B.N ký hợp đồng thử việc giảng dạy có đóng bảo hiểm xã hội với hệ số lương 1,33 từ ngày 1/1/1994, sau đó tuyển dụng chính thức ngày 1/1/1995 và dự kiến nghỉ hưu ngày 1/8/2026, đã phản ánh mối quan tâm lớn của người lao động khu vực công trước lộ trình tính lương hưu mới. Cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam làm rõ mốc thời gian tham gia trước ngày 1/1/1995 được hưởng quyền lợi tính bình quân 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu nếu toàn bộ quá trình đóng thuộc bảng lương Nhà nước. Với các giai đoạn tiếp theo, thời gian tính bình quân được nới rộng dần lên 6 năm cho người tham gia từ năm 1995 đến năm 2000, 8 năm cho giai đoạn 2001 đến 2006, và tiến tới tính trên toàn bộ thời gian đối với người tham gia từ ngày 1/1/2025. Riêng nhóm lao động đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định đều tính bình quân toàn bộ thời gian đóng. Đối với trường hợp của bà N., nếu cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận toàn bộ quá trình làm việc thuộc đối tượng thực hiện tiền lương Nhà nước và bắt đầu đóng bảo hiểm từ ngày 1/1/1994, bà sẽ đủ điều kiện tính bình quân tiền lương 5 năm cuối. Quy định này bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động dựa trên thực tế thời điểm bắt đầu trích đóng bảo hiểm xã hội hợp pháp, thay vì chỉ căn cứ đơn thuần vào ngày ban hành quyết định tuyển dụng chính thức.