Từ ngày 9.9, mua sắm công đến 100 triệu đồng, không phải qua chỉ định thầu

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Đối với gói thầu hoặc mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng sẽ do thủ trưởng cơ quan, đơn vị quyết định, không buộc phải qua chỉ định thầu.

Theo điều 6 Nghị định 349 năm 2026 (có hiệu lực từ ngày 9.9) sửa đổi, bổ sung điều 80 Nghị định 214 năm 2025 của Chính phủ, quy định mới đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng, được cắt giảm đáng kể các bước thủ tục hành chính.

Quy định mới gỡ "nút thắt" cho các đơn vị

Theo quy định mới, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm sẽ là người chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm, bảo đảm tính tiết kiệm, hiệu quả và hoàn toàn tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Điểm then chốt của quy định mới này là đơn vị mua sắm không bắt buộc phải đáp ứng các điều kiện khắt khe của quy trình chỉ định thầu thông thường quy định tại khoản 2 điều 79 Nghị định 214 năm 2025.

Điều này đồng nghĩa với việc đơn vị không nhất thiết phải có: kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt; kế hoạch bố trí vốn để thực hiện gói thầu (trừ trường hợp đấu thầu trước quy định tại điều 42 luật Đấu thầu); dự toán gói thầu được phê duyệt đối với trường hợp pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực có quy định về việc lập dự toán.

Quy trình này cũng không bắt buộc phải thực hiện thủ tục chỉ định thầu rút gọn theo khoản 3 điều 80 Nghị định 214 năm 2025.

Theo đó, các đơn vị chỉ cần bảo đảm có đầy đủ chế độ hóa đơn, chứng từ chi tiêu theo đúng quy định pháp luật hiện hành, hoặc được thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.

Trong khi đó, trước đây, quy định trên chỉ áp dụng đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 50 triệu đồng.

Quy định mới được đánh giá là bước tiến lớn trong việc tháo gỡ "nút thắt" thủ tục cho các khoản chi nhỏ lẻ. Việc phân cấp mạnh mẽ cho người đứng đầu cơ quan giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính chủ động, đồng thời đòi hỏi đề cao trách nhiệm giải trình và sự minh bạch trong sử dụng ngân sách nhà nước.

Căn cứ xác định giá gói thầu

Ngoài quy định trên, Nghị định 349 năm 2026 còn bổ sung thêm quy định mới về căn cứ xác định giá gói thầu.

Theo đó, tối thiểu 1 báo giá của hàng hóa, dịch vụ; khuyến khích thu thập nhiều hơn 1 báo giá. Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đơn vị quan tâm phải gửi báo giá trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc.

Trường hợp có nhiều hơn 1 báo giá thì được lấy giá trung bình của các báo giá. Nếu có báo giá hoặc hạng mục trong báo giá cao hoặc thấp hơn 30% giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ các báo giá này để xác định giá trung bình.

Chủ đầu tư chịu trách nhiệm thu thập báo giá bảo đảm công khai, minh bạch. Đơn vị cung cấp báo giá chịu trách nhiệm cung cấp thông tin về giá của hàng hóa, dịch vụ phù hợp với khả năng cung cấp của mình. Đồng thời phải bảo đảm việc cung cấp báo giá không vi phạm quy định của pháp luật về cạnh tranh, bán phá giá hoặc nâng khống giá.

Trường hợp chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy định thì không phải chịu trách nhiệm đối với việc đơn vị cung cấp vi phạm quy định về cung cấp báo giá tại điểm này.

Từ ngày 9.9, Nghị định 349/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP với sự thay đổi căn bản trong hoạt động mua sắm công. Theo đó, quy định mới nâng hạn mức quyết định mua sắm trực tiếp từ 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng cho các cơ quan, đơn vị. Thủ trưởng đơn vị mua sắm được chủ động quyết định và tự chịu trách nhiệm toàn diện về tính hiệu quả, tiết kiệm của nguồn ngân sách nhà nước. Điểm đột phá của chính sách mới là loại bỏ bắt buộc với các điều kiện khắt khe của quy trình chỉ định thầu thông thường cũng như quy trình rút gọn. Các đơn vị không nhất thiết phải lập, trình phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kế hoạch bố trí vốn hay dự toán gói thầu cho các khoản chi nhỏ lẻ. Đơn vị mua sắm chỉ cần bảo đảm đầy đủ chứng từ, hóa đơn chi tiêu theo quy định pháp luật hiện hành. Nghị định 349/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định chi tiết về căn cứ xác định giá gói thầu nhằm tăng cường tính minh bạch. Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tối thiểu 3 ngày làm việc để thu thập thông tin. Trường hợp thu thập được nhiều báo giá, giá gói thầu có thể lấy theo mức trung bình sau khi loại trừ các báo giá lệch quá 30% so với mặt bằng chung. Sự điều chỉnh này là bước tiến quan trọng giúp tháo gỡ nút thắt thủ tục hành chính, cắt giảm tối đa thời gian xử lý công việc cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Việc phân cấp mạnh mẽ cho người đứng đầu đi kèm với yêu cầu cao hơn về trách nhiệm giải trình và sự tuân thủ pháp luật về cạnh tranh. Quy định không chỉ tháo gỡ vướng mắc thực tiễn mà còn bảo đảm mua sắm công diễn ra công khai, hiệu quả.