Từ sinh viên thực tập đến nhân viên chính thức: Bí quyết nằm ở đâu?

Xem kỳ thực tập như một cuộc tuyển dụng thực sự

Sau 5 tháng thực tập tại Grab, Lý Nguyên Thùy Linh, tốt nghiệp cử nhân tài năng ngành khoa học máy tính, Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM), được nhận làm nhân viên chính thức khi kỳ thực tập vẫn còn gần một tháng mới kết thúc. Linh vừa nhận bằng tốt nghiệp vào tháng 6 năm nay.

Trước khi bước vào Grab, Linh đã có sự chuẩn bị từ rất sớm. Linh cho biết chủ động tìm kiếm cơ hội qua các nền tảng tuyển dụng như LinkedIn và TopCV; đồng thời tham gia nhiều chương trình thực tập ở các doanh nghiệp khác để tích lũy trải nghiệm, mở rộng mối quan hệ và hiểu rõ hơn con đường mình muốn theo đuổi. "Mục tiêu của mình ngay từ đầu không phải chỉ hoàn thành kỳ thực tập hay có một công việc tạm thời, mà là trở thành nhân viên chính thức trước khi tốt nghiệp", Linh chia sẻ.

ẢNH: NVCC

Chính tâm thế đó khiến Linh không xem mình là một thực tập sinh chỉ chờ được giao việc. Trong thời gian thực tập, thay vì nhận những đầu việc được hướng dẫn chi tiết, Linh thường được giao một "bài toán" thực tế và phải tự tìm lời giải.

Linh kể nhiệm vụ đầu tiên là xây dựng bộ dữ liệu để thử nghiệm một thuật toán hoàn toàn mới trong khi bản thân chưa từng tiếp xúc với công nghệ hay định dạng dữ liệu đó. Thay vì chờ người hướng dẫn từng bước, Linh tự nghiên cứu tài liệu, chủ động trao đổi với các bộ phận liên quan rồi mang ý tưởng của mình thảo luận với các kỹ sư nhiều kinh nghiệm.

"Mình nghĩ điều người hướng dẫn đánh giá cao ở mình không phải là làm đúng ngay từ đầu, mà là khả năng tự học và giải quyết vấn đề. Mình luôn cố gắng hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ hoàn thành công việc được giao", Linh nói.

Phan Hồng Quân, sinh viên năm cuối Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), đã trở thành kỹ sư dữ liệu chính thức tại MoMo sau 6 tháng tham gia chương trình đào tạo tài năng của doanh nghiệp.

Lý giải việc dù chưa có bằng tốt nghiệp đã được nhận vào làm việc chính thức, Quân cho biết: "Chương trình tài năng tại doanh nghiệp của mình dành cho sinh viên năm cuối hoặc người có dưới 2 năm kinh nghiệm. Khi đó mình vừa lên năm 4 nên đăng ký ứng tuyển. Do công việc toàn thời gian, mình phải sắp xếp cân bằng giữa việc học và đi làm. May mắn là công ty tạo điều kiện cho làm việc từ xa một số ngày nên mình vẫn đảm bảo được cả hai".

Quân cho biết trước đó đã chủ động tìm kiếm cơ hội qua LinkedIn và các nhóm tuyển dụng trên Facebook thay vì chờ nhà trường giới thiệu nơi thực tập. "Mình xác định ngay từ đầu sẽ cố gắng để được ở lại công ty. Cơ hội vào một doanh nghiệp lớn vốn không nhiều nên mình muốn tận dụng tối đa khoảng thời gian này", Quân nói.

Theo Quân, điều doanh nghiệp cần ở một thực tập sinh không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là khả năng tạo ra giá trị cho đội ngũ. Vì vậy, ngoài những gì được học ở trường, Quân dành nhiều thời gian tự đọc thêm tài liệu nền tảng, tìm hiểu những công nghệ mà doanh nghiệp đang sử dụng để có thể đóng góp nhiều hơn cho công việc.

ẢNH MINH HỌA: THẢO PHƯƠNG

Không chờ được giao việc, không sợ bị sửa sai

Theo chia sẻ của một số bạn trẻ, doanh nghiệp không kỳ vọng một thực tập sinh phải giỏi ngay từ đầu. Điều họ đánh giá cao hơn là thái độ học hỏi và tinh thần cầu tiến.

Trần Như Cẩm Nguyên (22 tuổi), cựu sinh viên Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM), hiện là kỹ sư phần mềm tại OPSWAT - một công ty công nghệ của Mỹ hoạt động trong lĩnh vực an ninh mạng. Trong thời gian thực tập, Nguyên ghi điểm bằng thói quen luôn tìm cách làm tốt hơn những gì được giao.

Với Nguyên, kỳ thực tập không chỉ là khoảng thời gian học việc mà còn là cơ hội chứng minh năng lực. Trong suốt 5 tháng thực tập, ngoài việc hoàn thành nhiệm vụ, Nguyên luôn tự đặt câu hỏi: "Liệu còn cách nào nhanh hơn, hiệu quả hơn không?". Từ đó, Nguyên chủ động nghiên cứu thêm tài liệu, tận dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để tìm hiểu trước, chỉ tìm đến người hướng dẫn khi đã tự thử nhiều hướng giải quyết.

"Mình nhận ra nếu tự nghiên cứu trước thì khi đặt câu hỏi, mọi người sẽ dễ biết mình đang vướng ở đâu và cuộc trao đổi cũng hiệu quả hơn", Nguyên chia sẻ. Quan trọng hơn, Nguyên luôn tự nhắc mình làm việc với tinh thần của một nhân viên chính thức thay vì một thực tập sinh chỉ đến để học hỏi.

Nguyên cho biết, điều lớn nhất nhận được sau kỳ thực tập không phải là một công việc, mà là sự trưởng thành trong tư duy làm việc. "Trước đây mình từng nghĩ chỉ cần có năng lực chuyên môn là đủ, nhưng môi trường doanh nghiệp giúp mình nhận ra sự chuyên nghiệp còn thể hiện ở khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử trước những tình huống ngoài kế hoạch", Nguyên chia sẻ.

Lê Nguyễn Thùy An (22 tuổi), cựu sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), hiện là nhân viên chính thức tại Công ty cổ phần Teecom (TP.HCM) sau 4 tháng thực tập. An cho biết dù từng có thành tích học tập xuất sắc, nhưng không tránh khỏi những "cú sốc" thực tế khi có những phần việc phải sửa đi sửa lại nhiều lần.

Thay vì nản lòng, An chọn cách đón nhận sai sót như một cơ hội để hiểu doanh nghiệp cần gì. Trong thời gian thực tập, mỗi khi xong việc, An đều chủ động báo cáo và xin thêm nhiệm vụ mới. "Sau mỗi công việc, mình đều chủ động báo cáo kết quả rồi hỏi quản lý còn việc nào em có thể hỗ trợ thêm không. Mình nghĩ thời gian thực tập chỉ có vài tháng, nếu chỉ làm đúng phần việc của mình thì sẽ bỏ lỡ rất nhiều cơ hội học hỏi", An nói.

Theo An, doanh nghiệp không kỳ vọng một thực tập sinh phải hoàn hảo, nhưng luôn đánh giá cao những người có tinh thần cầu tiến, biết tiếp thu phản hồi và tiến bộ sau mỗi lần sửa sai.

Điều An nhớ nhất sau kỳ thực tập không phải là ngày được ký hợp đồng chính thức, mà là bài học về sự khiêm tốn. "Trước đây mình từng nghĩ kết quả học tập tốt là đã đủ nhưng khi đi làm mới hiểu doanh nghiệp là một môi trường hoàn toàn khác. Thành tích ở trường chỉ là nền tảng. Điều quan trọng hơn là khả năng thích nghi, tinh thần học hỏi và sự chuyên nghiệp", An chia sẻ.

Theo An, đừng xem kỳ thực tập chỉ là một kỳ học bắt buộc hay cơ hội để lấy dấu mộc tốt nghiệp, mà hãy coi đó là "buổi phỏng vấn kéo dài vài tháng".