Tự vả dép vào miệng 30 phút để phục vụ nghìn người xem livestream

Những phiên livestream với cảnh người thực hiện tự vả dép vào miệng, búng mũi, nhảy xuống ao đang cho thấy một kiểu giải trí gây tổn hại ngày càng đáng lo ngại. Theo nội dung VnExpress dẫn lại từ Tiến sĩ Vũ Thị Minh Huyền, có tài khoản chưa đạt 1.000 người xem nhưng người livestream vẫn phải tự vả hàng nghìn lần trong khoảng 30 phút. Điều đáng sợ không chỉ nằm ở mức độ đau đớn, mà còn ở cơ chế thưởng phía sau khiến hành vi nguy hiểm dễ dàng tiếp diễn. Càng tạo ra hình ảnh gây sốc, người livestream càng thu hút lượt xem, bình luận và quà tặng ảo từ khán giả đang theo dõi. Một số người xem thậm chí dùng quà tặng ảo để ra lệnh, yêu cầu người phát sóng thực hiện thêm những thử thách khác nhằm duy trì sự chú ý. Khi nỗi đau được đóng gói thành màn trình diễn, cơ thể con người vô tình trở thành công cụ kiếm tiền trong một cuộc cạnh tranh khốc liệt về sự nổi tiếng. Vòng lặp này hình thành từ nhiều phía, gồm người livestream muốn có thu nhập, nền tảng thúc đẩy tương tác, người xem tìm cảm giác kích thích và thuật toán liên tục phân phối nội dung gây chú ý. Mỗi lượt xem tưởng chừng vô hại, mỗi bình luận cổ vũ, món quà ảo hoặc lần chia sẻ cho bạn bè đều có thể cung cấp thêm nhiên liệu cho nội dung lệch chuẩn. Vì vậy, một chiếc điện thoại không phải trung tâm duy nhất của vấn đề, bởi phía sau nó còn là nhận thức về tiền bạc, danh tiếng và giá trị bản thân. Trong đời sống thường ngày, trẻ em thường được khích lệ khi học tốt, chơi thể thao, giúp đỡ người khác hoặc thể hiện trách nhiệm với cộng đồng. Trên môi trường mạng, phần thưởng dành cho hành vi tự gây đau có thể truyền đi thông điệp trái ngược, rằng muốn được chú ý thì phải khác thường và muốn kiếm tiền thì phải gây sốc. Đó là sự thay đổi đáng ngại, bởi thành công trong mắt một bộ phận người trẻ có thể dần bị đo bằng mức độ sẵn sàng làm tổn thương chính mình. Nhiều người vẫn cho rằng người livestream tự làm thì tự chịu, nhưng hành vi ấy khó duy trì nếu không có hàng nghìn lượt xem, bình luận, quà tặng và lời thách thức từ phía khán giả. Một nội dung phản cảm tồn tại lâu không chỉ vì người tạo ra nó, mà còn vì có người tiếp nhận, cổ vũ, trả tiền hoặc chia sẻ để người khác cùng xem. Khán giả vì thế không hoàn toàn đứng ngoài, mà đang giữ một mắt xích trong nền kinh tế chú ý vốn thưởng cho những màn trình diễn ngày càng cực đoan. Nhìn nhận trách nhiệm của người xem không đồng nghĩa với việc đổ hết lỗi cho khán giả, bởi nền tảng và người sáng tạo cũng phải chịu trách nhiệm tương xứng. Người dùng cần biết từ chối nội dung độc hại, không tung hô thử thách nguy hiểm, không gửi quà để sai khiến người khác và không biến nỗi đau thành trò vui. Những lựa chọn nhỏ ấy có thể làm giảm phần thưởng dành cho hành vi lệch chuẩn, qua đó hạn chế động lực sản xuất thêm các màn livestream nguy hiểm. Giải pháp không nên chỉ dừng ở lời kêu gọi cấm một video, bởi một nội dung bị gỡ hôm nay vẫn có thể được thay thế bằng video khác nguy hiểm hơn vào ngày mai. Pháp luật cần quy định rõ ràng, nền tảng phải tăng trách nhiệm kiểm duyệt, xử lý nội dung gây hại và ngăn cơ chế khuyến khích hành vi tự tổn thương. Gia đình cùng nhà trường cũng cần đồng hành, giúp trẻ nhận diện thao túng trực tuyến, hiểu giá trị bản thân và biết tìm hỗ trợ khi gặp nội dung độc hại. Đặc biệt, giáo dục kỹ năng ứng xử trên môi trường số cần được xem là một phần của giáo dục công dân hiện đại, thay vì nhiệm vụ phụ thuộc vào thời gian còn lại của nhà trường. Người trẻ cần hiểu rằng lượt xem, quà tặng và sự nổi tiếng không thể trở thành thước đo duy nhất cho giá trị con người hoặc lý do chấp nhận nguy hiểm. Khi người sáng tạo, nền tảng, gia đình, nhà trường và khán giả cùng thay đổi, màn hình mới bớt trở thành nơi biến nỗi đau thành một món hàng giải trí.