Sau 5-7 năm sử dụng, những tấm lưới đánh cá không thể vá tiếp thường được ngư dân bán cho các cửa hàng phế liệu. Tại làng chài Long Thủy (phường Bình Kiến, Đắk Lắk), một phần lưới cũ được thu gom, tái chế thành những chiếc túi thay thế túi nilon trong sinh hoạt hàng ngày.
Đây là sản phẩm do dự án Những Bước Chân Xanh phát triển và thu hút đông đảo sự ủng hộ đến từ giới trẻ. Chị Giang Châu, đồng sáng lập dự án, cho biết ý tưởng bắt đầu từ một chiếc túi làm bằng lưới đánh cá mới mà chị được tặng trong chuyến đưa khách du lịch đến Ninh Hòa, Khánh Hòa.
Mẫu túi đơn giản nhưng bền, tiện lợi và thân thiện môi trường.
Chiếc túi màu xanh đơn giản được họ sử dụng suốt 2-3 năm, từ đi chợ, đựng thực phẩm đến mang đồ trong các chuyến du lịch. Nhận thấy túi bền, nhẹ và dễ vệ sinh, chị Giang Châu bắt đầu chia sẻ hình ảnh sử dụng trên mạng xã hội.
“Nhiều bạn hỏi túi mua ở đâu, nhưng mình tìm trên mạng cũng không thấy. Vậy là mình nghĩ đến việc phối hợp với xưởng sản xuất những chiếc túi lưới mang thông điệp bảo vệ môi trường”, chị kể.
Ban đầu, những chiếc túi được làm để tặng khách tham gia tour du lịch, sau đó bán cho người có nhu cầu. Từ tháng 10/2025, dự án bắt đầu kinh doanh trên mạng xã hội và đến nay đã đưa hơn 3.000 chiếc túi đến người tiêu dùng.
Vòng đời mới cho những chiếc lưới đánh cá cũ
Chị Giang Châu cho biết nguyên liệu gồm lưới mới và lưới đã qua sử dụng. Lưới cũ được thu gom trực tiếp từ ngư dân hoặc mua tại các cửa hàng phế liệu.
Tại xưởng ở làng chài Long Thủy, lưới cũ được cắt theo kích thước, ngâm, giặt nhiều lần và phơi khô để loại bỏ chất bẩn, mùi tanh. Sau đó, thợ may kết hợp vật liệu đã xử lý với một lớp lưới mới bên ngoài để hoàn thiện sản phẩm.
Mỗi chiếc túi thuộc dòng tái chế sử dụng khoảng 70% lưới cũ và 30% lưới mới. Túi có thể đựng đồ nặng tới 15 kg, dễ gấp gọn, vệ sinh và nhanh khô, phù hợp với việc đi chợ, siêu thị hoặc mang theo khi du lịch.
Hiện xưởng có thể sản xuất tối đa 100-200 chiếc mỗi ngày, tùy loại và điều kiện nhân công. Lượng tiêu thụ đạt khoảng 700-1.000 chiếc mỗi tháng, gồm cả bán lẻ và bán cho doanh nghiệp làm quà tặng. Giá bán từ 70.000 đến 120.000 đồng một chiếc, tùy kích thước.
Chị Giang Châu (phải) và những mẫu túi được tái chế từ lưới đánh cá cũ.
Tuy nhiên, việc tái sử dụng lưới đánh cá không đơn giản. Nguồn lưới cũ thu gom thiếu ổn định, trong khi công đoạn làm sạch và xử lý tốn nhiều thời gian. Xưởng sản xuất còn nhỏ, chủ yếu dựa vào lao động thủ công của phụ nữ làng chài, nên có thời điểm không đáp ứng kịp đơn hàng.
Vì vậy, dự án vẫn sản xuất song song túi từ lưới mới. Chị Giang Châu chia sẻ mục tiêu không chỉ là tận dụng phế liệu mà còn khuyến khích người tiêu dùng sử dụng một chiếc túi trong thời gian dài, hạn chế phát sinh rác thải ngay từ đầu.
Thay đổi thói quen từ chiếc túi đi chợ
Chị Giang Châu cho rằng việc sử dụng sản phẩm tái chế chỉ là một phần của lối sống xanh. Quan trọng hơn là giảm nhu cầu sử dụng đồ dùng một lần và cân nhắc trước mỗi quyết định mua sắm.
Chị chia sẻ về một khách hàng là giáo viên mầm non tại Ninh Hòa. Sau khi chuyển sang dùng túi lưới đi chợ, người này bắt đầu mang theo hộp đựng thịt, cá, hướng dẫn con phân loại rác và thu gom vỏ hộp sữa, pin cũ để xử lý phù hợp.
Câu chuyện khiến chị Châu tin rằng một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt có thể dẫn đến những thói quen tích cực khác.
Chiếc túi lưới được dùng để đi chợ.
Dự án hiện cân nhắc phát triển thêm túi đựng bình nước cá nhân và các sản phẩm tận dụng vật liệu đã qua sử dụng. Với những chiếc túi lưới hết vòng đời, nhóm khuyến khích người dùng chuyển đến các điểm thu gom phế liệu để tiếp tục tái chế.
“Điều mình mong muốn không phải là mọi người mua thêm thật nhiều sản phẩm, mà là tiêu dùng chậm lại, nghĩ kỹ trước khi mua và nhớ mang theo túi khi đi chợ”, chị Giang Châu nói.