Trong đời sống của mỗi người luôn có những thanh âm gắn với ký ức, quê hương và cộng đồng. Đó có thể là tiếng rao trên phố, tiếng nhạc trong lễ hội, tiếng nhạc cụ dân tộc, lời ru, tiếng hát, âm thanh lao động hay một giai điệu gắn với vùng đất, con người cụ thể.
Những thanh âm tưởng chừng bình dị ấy lưu giữ ký ức cá nhân, phản ánh đời sống cộng đồng và góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của mỗi vùng miền.
Từ cách tiếp cận này, chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai để khuyến khích người dân ghi lại và chia sẻ những giai điệu, âm thanh bắt nguồn từ đời sống thường nhật, phản ánh sự đa dạng văn hóa giữa các vùng miền, dân tộc và thế hệ.
Phát biểu trong Lễ phát động ngày 12/10, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, thanh âm là sự sáng tạo kỳ diệu của thiên nhiên và con người, là sự giao cảm đặc biệt giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên và với cuộc sống.
Thông qua chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026, Ban Tổ chức mong muốn mỗi người đều có thể tham gia sáng tạo, lưu giữ và lan tỏa những thanh âm của cuộc sống.
“Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói của riêng mình. Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, tự nuôi dưỡng sức sáng tạo và làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để chúng ta tự chủ trong sáng tạo, đồng thời tự tin hòa nhập cùng thế giới,” Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, nếu những thanh âm từ nghìn xưa đã vượt qua thời gian để đến với hôm nay, thì thế hệ hôm nay cũng có trách nhiệm lưu giữ và gửi những thanh âm của cuộc sống đương đại đến mai sau. Mỗi người đóng góp một thanh âm, triệu người cùng viết tiếp giai điệu của Tổ quốc, để các thế hệ tương lai có thể lắng nghe tình yêu, khát vọng và nhịp sống của Việt Nam hôm nay.
Chương trình được triển khai trên cơ sở thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Việc từng bước xây dựng Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam cũng được xác định là một trong những định hướng quan trọng của chương trình, nhằm tập hợp, lưu giữ và phát huy giá trị các nguồn tư liệu âm thanh, mở ra thêm nguồn chất liệu sáng tạo cho các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và phát triển công nghiệp văn hóa trong thời gian tới.
Chương trình bắt đầu từ ngày 12/10 và kéo dài đến hết ngày 30/11. Công tác chấm chung khảo được thực hiện sau ngày 30/11; lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026./.