Tuổi Trẻ Startup Award: Thổi hồn văn hóa Việt vào Art Toy đến bài toán thương mại hóa IP

Trăn trở tại các triển lãm quốc tế

Thị trường Art Toy tại các quốc gia như Nhật Bản, Trung Quốc hay Thái Lan từ lâu đã trở thành ngành công nghiệp tỉ đô nhờ cộng đồng người sưu tầm đông đảo cùng khả năng khai thác triệt để các đặc trưng văn hóa bản địa. Tại Việt Nam, sân chơi này dù còn mới mẻ nhưng đã sớm ghi dấu ấn bằng những dự án đầy tham vọng của thế hệ sáng tạo trẻ.

Cơ duyên đưa các bạn trẻ đến với con đường sáng tạo Art Toy xuất phát từ chính những chuyến đi thực tế. Anh Dương Đình Hiếu - nhà đồng sáng lập, Giám đốc vận hành và kinh doanh của Punart Studio, nhớ lại: "Trong các kỳ triển lãm về Art Toy ở nước ngoài, chúng tôi chứng kiến nghệ sĩ các nước tạo ra những sản phẩm thương mại độc đáo từ chính văn hóa bản địa của họ. Bạn Trần Long Phụng, nghệ sĩ thiết kế 2D và 3D của Punart cùng mọi người ngơ ngác tự hỏi: Tại sao văn hóa Việt Nam phong phú như vậy mà mình lại không làm?".

• Từ tiếp viên hàng không đến startup: Vio app đưa du lịch Việt ra thế giới

Trăn trở đó lập tức biến thành hành động. Nhóm bắt tay vào việc tìm kiếm chất liệu dân gian, chọn lọc những đường nét, tích cổ hay biểu tượng đặc trưng để hình thành nên các nhân vật Art Toy mang đậm hồn Việt.

Một ổ bánh mì có thể trở thành nhân vật đeo kính râm, còn những chi tiết quen thuộc của trang phục, đời sống Việt Nam có thể bước vào các mô hình nhiều màu sắc. Đó là cách Punart Studio thiết kế Art Toy của Việt Nam, tìm chất liệu cho thế giới nhân vật của mình.

Tuy nhiên, nghệ thuật muốn đi xa phải gắn liền với hơi thở thời đại. Khác với góc nhìn hoài cổ thông thường, nhóm chọn cách tiếp cận thông qua ngôn ngữ thiết kế thời thượng. Cốt lõi của cách làm này là tạo nên sự kết nối tự nhiên với Gen Z - tệp khách hàng chính của thị trường đồ chơi nghệ thuật.

"Đã là nghệ thuật thì phụ thuộc rất nhiều vào gu thưởng thức của từng người. Cái khó nhất là làm sao cân bằng giữa dấu ấn cá nhân của nghệ sĩ với thị hiếu của thị trường. Điểm tựa lớn nhất của chúng tôi chính là tinh thần hướng về cội nguồn của người trẻ. Khi câu chuyện văn hóa được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, sản phẩm vừa giữ được cốt cách truyền thống vừa không bị xa lạ hay gượng ép", anh Hiếu chia sẻ.

Giải bài toán kinh doanh: "Liệu cơm gắp mắm"

Sáng tạo nghệ thuật mới chỉ là một nửa chặng đường. Bài toán kinh doanh thực tế mới là yếu tố quyết định sự tồn tại của một thương hiệu Art Toy trẻ. Thời gian đầu, việc tập trung hoàn toàn vào các dòng Art Toy thủ công 100% vô tình tạo ra rào cản lớn, giá thành cao khiến tệp khách hàng bị thu hẹp đáng kể, bởi thị trường Việt Nam vốn khá nhạy cảm về giá với dòng sản phẩm này.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, nhóm sáng tạo đã linh hoạt điều chỉnh mô hình vận hành theo tinh thần "liệu cơm gắp mắm" và lấy ngắn nuôi dài.

Về mặt sản xuất, studio áp dụng mô hình lai, toàn bộ quá trình nghiên cứu, tạo hình mẫu ban đầu được thực hiện hoàn toàn in-house (ngay tại studio) nhằm kiểm soát chặt chẽ tính nghệ thuật và chất lượng nguyên bản. 

Khi nhân vật ra mắt, đo lường được phản hồi tốt từ thị trường và nhận đủ lượng đơn đặt hàng, studio mới chuyển giao công đoạn sản xuất hàng loạt cho các đối tác gia công chuyên nghiệp bên ngoài. Phương án này giải phóng áp lực về chi phí nhân công cố định, đồng thời tối ưu hóa năng suất vận hành.

Song song đó, danh mục sản phẩm cũng được tái cấu trúc. Bên cạnh các phiên bản Art Toy giới hạn đáp ứng tệp người sưu tầm chuyên sâu, nhóm chủ động mở rộng sang các dòng sản phẩm quà tặng, phụ kiện sáng tạo 2D/3D với mức giá "dễ thở" hơn. 

Dòng sản phẩm vệ tinh này đóng vai trò như nhịp cầu nối, vừa lan tỏa hình ảnh nhân vật rộng rãi đến công chúng, vừa mang lại nguồn thu ổn định để tái đầu tư cho các dự án dài hơi.

Khát vọng vươn tầm và thương mại hóa IP

Hiện tại chiến lược tiếp cận công chúng của dự án dựa trên ba trụ cột chính: Tự vận hành hệ sinh thái nội dung trên mạng xã hội với hơn 400.000 người theo dõi, mở rộng mạng lưới hợp tác với các doanh nghiệp, cơ quan trong các dự án văn hóa, thương mại và liên kết chặt chẽ với cộng đồng nghệ sĩ trong lẫn ngoài nước thông qua các kỳ triển lãm.

• 

  Tuổi Trẻ Startup Award: Brain-Life và khát vọng đưa 'não bộ' ra khỏi phòng thí nghiệmĐỌC NGAY

Tuy nhiên, tham vọng của những người trẻ không dừng lại ở danh xưng một "công ty sản xuất đồ chơi".

"Art Toy chỉ là bước khởi đầu, là hình hài vật lý đầu tiên để nhân vật chào sân. Mục tiêu lớn nhất của chúng tôi là xây dựng và quản lý các IP nhân vật hoàn chỉnh. Trong vòng 3 - 5 năm tới, chúng tôi kỳ vọng sẽ đưa các nhân vật mang dấu ấn văn hóa Việt vươn ra thị trường quốc tế, biến chúng thành các tài sản thương mại có giá trị cao", anh Dương Đình Hiếu khẳng định.

Khi một nhân vật hư cấu đạt đến độ nhận diện nhất định, bức tranh thương mại hóa sẽ mở ra nhiều không gian phát triển mới từ hoạt động nhượng quyền, hợp tác hình ảnh với các nhãn hàng lớn, cho đến việc mở rộng hệ sinh thái sang game, phim hoạt hình hay các trải nghiệm số.

Từ đam mê thuần túy của những thiết kế ban đầu đến chiến lược kinh doanh bài bản, hành trình của nhóm bạn trẻ sáng tạo Art Toy Việt đang chứng minh một điều: Văn hóa truyền thống nếu biết cách khai thác bằng tư duy hiện đại và mô hình vận hành thực tế hoàn toàn có thể trở thành một nguồn tài nguyên thương mại dồi dào, đủ sức đưa sáng tạo Việt tự tin bước ra thế giới.

Nhiều điểm mới trong giải thưởng Tuổi Trẻ Startup Award 2026

Tuổi Trẻ Startup Award 2026 lần thứ 7 do báo Tuổi Trẻ và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam TP.HCM tổ chức, phối hợp với Liên minh Đổi mới sáng tạo quốc tế (InnoEx) và sự cố vấn đặc biệt của ông Phạm Phú Ngọc Trai - Chủ tịch Hội đồng cố vấn chiến lược đổi mới sáng tạo (SACSTI) Đại học Quốc gia TP.HCM.

Giải thưởng chia ra ba lĩnh vực, gồm Công nghệ tài chính và Kinh tế số; Hạ tầng, giao thông và Logistics; An sinh xã hội và Phát triển bền vững, đồng thời phân loại start-up theo nhóm lĩnh vực, mỗi nhóm đều có top 10, tất cả top 10 có cơ hội được pitching.

Năm nay, chương trình có giải thưởng dành cho sinh viên, mở ra "nguồn cảm hứng" và động lực mới để các ý tưởng, ấp ủ từ trường học/phòng lab thành hình và hiện diện trên thị trường.

Chương trình Tuổi Trẻ Startup Award 2026 nhận hồ sơ tham dự từ ngày 12-8-2026 đến hết ngày 15-10-2026 (đã gia hạn). Hội đồng sơ khảo sẽ thẩm định 30 startup tiêu biểu, chọn ra Top 10 tham gia "Vòng chung khảo - Giới thiệu dự án" và vinh danh trao giải.

Năm nay, sự kiện vinh danh trao giải dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 10, chia thành 3 bảng theo 3 chủ đề, với sự đồng hành của các đơn vị: Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), AgriS (Công ty CP Thành Thành Công - Biên Hòa), Tập đoàn VinaCapital.

Chi tiết về chương trình: https://tuoitre.vn/nhip-song-tre/tuoi-tre-start-up-award.htm

Link mẫu gửi hồ sơ đăng ký tham gia: tại đây.

Hoặc mời bạn gửi email về địa chỉ: [email protected], hoặc quét mã QR trên để thêm thông tin.

Không đốt, không dùng hóa chất và không yêu cầu người dân phân loại rác từ đầu, CirBE đang nỗ lực giải bài toán rác thải sinh hoạt bằng phương pháp xử lý sinh học kết hợp cơ học. Dù đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm, con đường đưa công nghệ này vươn tới quy mô thương mại vẫn còn nhiều nút thắt cần tháo gỡ.