Với hạ tầng số ngày càng hoàn thiện, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 98,98% dữ liệu đã số hóa được tái sử dụng và hàng loạt cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, làm sạch, thành phố Quảng Ninh đang từng bước chuyển từ xây dựng chính quyền điện tử sang chính quyền số dựa trên dữ liệu.
Chuyển đổi số đang được mở rộng sang công tác quy hoạch, quản lý đô thị, hướng tới xây dựng đô thị thông minh, xanh và phát triển bền vững.
Dữ liệu trở thành nền tảng của chính quyền số
Sau 9 tháng triển khai các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Quảng Ninh đã hình thành tương đối đồng bộ khung quản trị dữ liệu, gồm danh mục cơ sở dữ liệu dùng chung, dữ liệu mở, dữ liệu chủ, dữ liệu gốc, cùng Khung kiến trúc dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung phiên bản 1.0. Đây được xác định là nền tảng quan trọng để chuyển phương thức quản lý từ xử lý thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu.
Một kết quả đáng chú ý là toàn bộ 34.560 tài khoản cán bộ, công chức, viên chức đã được đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia; 99.131 trường hợp lý lịch tư pháp được làm sạch. Cơ sở dữ liệu giáo dục từ mầm non đến giáo dục thường xuyên được đồng bộ 100%, toàn bộ cơ sở giáo dục sử dụng học bạ số. Trong lĩnh vực y tế, 98,65% dân số có hồ sơ sức khỏe điện tử; 9/12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành đạt tỷ lệ làm sạch từ 99% trở lên.
Trên nền tảng dữ liệu, toàn bộ thủ tục hành chính đủ điều kiện đã được cung cấp dịch vụ công trực tuyến, gồm 1.779 thủ tục cấp thành phố, 285 thủ tục cấp xã và 50 thủ tục dùng chung, liên thông; trong đó 77,8% thủ tục được cung cấp toàn trình. Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến toàn thành phố đạt 98,8%; tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào đạt 99,9% ở cả hai cấp. Tỷ lệ trả kết quả điện tử đạt 98,2% ở cấp thành phố và 99,9% ở cấp xã. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 98,4%.
Đáng chú ý, 98,98% dữ liệu đã số hóa được tái sử dụng, tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính đã được cắt giảm 10.287 ngày, tương đương 37,8%. Mô hình Kiosk thông minh sau 3 tháng thí điểm ghi nhận gần 15.000 lượt sử dụng, góp phần giảm áp lực tại bộ phận "một cửa" và rút ngắn thời gian chờ đợi của người dân.
Trong lĩnh vực xây dựng, chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức lập và quản lý quy hoạch. Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Quảng Ninh Đỗ Hoàng Hoành cho rằng, trong giai đoạn mới, dữ liệu, GIS, mô hình 3D, Digital Twin và trí tuệ nhân tạo cần từng bước trở thành công cụ hỗ trợ công tác quy hoạch và ra quyết định. Trọng tâm là chuyển từ quy hoạch trên bản vẽ sang quy hoạch trên nền tảng dữ liệu, tích hợp dữ liệu quy hoạch với đất đai, dân cư, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, đầu tư và thiên tai.
Việc ứng dụng công nghệ số trong quy hoạch không dừng ở số hóa bản đồ hay hồ sơ mà hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu không gian thống nhất, có khả năng cập nhật, chia sẻ và khai thác. Quy hoạch phải đi trước một bước để mở không gian phát triển; dữ liệu đi trước một bước để nâng chất lượng quyết định; hạ tầng đi trước một bước để dẫn dắt đầu tư; tư duy xanh đi trước một bước để bảo đảm tương lai. Đó là nền tảng để Quảng Ninh phát triển nhanh hơn, xanh hơn, thông minh hơn, có bản sắc hơn và bền vững hơn trong giai đoạn mới.
Cách tiếp cận này cũng được đặt trong tổng thể Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Công tác quy hoạch hướng tới tổ chức không gian phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, tăng cường liên kết và sử dụng hiệu quả hạ tầng; đồng thời lấy tăng trưởng xanh và sức chịu tải của hạ tầng, môi trường làm những nguyên tắc quan trọng trong phát triển đô thị.
Từ chính quyền số đến đô thị thông minh
Không chỉ tập trung vào giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số tại Quảng Ninh đang từng bước đi sâu vào quản lý đô thị, môi trường, giao thông, du lịch và phòng, chống thiên tai.
Hạ tầng viễn thông của thành phố được đầu tư theo hướng đồng bộ. Toàn bộ dân số được phủ sóng 4G, tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 95%; 99,74% hộ gia đình có cáp quang. Hạ tầng dùng chung của hệ thống chính trị đã kết nối đến 100% cấp xã. Trung tâm dữ liệu IDC đạt chuẩn Tier 3; Dự án Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu đã triển khai trên hiện trường và Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) đang vận hành thử 8 hợp phần.
Nguồn nhân lực số cũng được quan tâm. Năm 2026, thành phố xây dựng kế hoạch đào tạo 122 lớp cho 10.785 lượt học viên, trong đó có 17 lớp chuyên sâu về chuyển đổi số. Toàn thành phố có 1.538 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 11.800 thành viên hoạt động tại 100% thôn, khu phố. Từ giữa tháng 9/2026, 48 sinh viên công nghệ thông tin của Trường Đại học FPT đến thực tập tại 21 địa phương.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia Quảng Ninh đã triển khai nhiều kế hoạch, biện pháp, chương trình để hiện thực hóa.
Sở quán triệt và thực hiện nghiêm túc 5 quan điểm, 7 nhóm nhiệm vụ giải pháp trong Nghị quyết 57-NQ/TW, tập trung vào xây dựng thể chế trên cơ sở cơ chế, chính sách, định hướng của Trung ương và căn cứ vào Luật tổ chức chính quyền địa phương, định hướng về phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương. Sở chủ động tham mưu nhiều chương trình, kế hoạch, cụ thể hóa thành cơ chế chính sách trên địa bàn để triển khai thực hiện.
Sở đang tập trung vào xây dựng cơ sở dữ liệu và năm 2026 được xác định là năm tạo lập và chuẩn hóa dữ liệu. Quảng Ninh quan tâm đến phát triển công nghệ chiến lược, huy động các nguồn lực để phát triển nhanh, bền vững, tập trung vào đầu tư hạ tầng, đặc biệt các trang thiết bị đầu, cuối; giao nhiệm vụ cho các nhà mạng đảm bảo hệ thống phủ sóng.
Từ góc độ kinh tế, tác động của chuyển đổi số cũng từng bước được thể hiện. Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của Quảng Ninh tăng từ 5,94% năm 2021 lên 7,73% năm 2025; năm 2026 ước đạt 8,0-8,3%.
Báo cáo đánh giá để đạt mục tiêu 12%, tốc độ tăng cần cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước, đòi hỏi phải gắn chuyển đổi số với những động lực cụ thể trong từng ngành, lĩnh vực. Trong đó, du lịch, di sản, kinh tế biển, cửa khẩu, logistics và nông nghiệp được xác định là những lĩnh vực có dư địa lớn để tiếp tục ứng dụng công nghệ. Thành phố đang triển khai các giải pháp IoT và 5G trong nông nghiệp, môi trường, giao thông, y tế; xây dựng bản đồ số hóa cụm công nghiệp, mô hình Wi-Fi Marketing tại Cô Tô và tiếp tục chuẩn bị các điều kiện vận hành mô hình Cửa khẩu thông minh Móng Cái-Đông Hưng.
Tại phường Hạ Long, mô hình đô thị thông minh gắn với chuyển đổi xanh đang được hình thành. Trong 9 tháng của năm 2026, phường tiếp nhận 6.847 hồ sơ, trong đó 6.760 hồ sơ trực tuyến, đạt 98,73%; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 97,85%. Phường đã xây dựng nền tảng số “Smart Hạ Long,” lắp đặt 5 trạm wifi công cộng, hơn 20 camera an ninh thông minh ứng dụng AI và 11 cụm truyền thanh thông minh. Dữ liệu đất đai đủ điều kiện đã đạt 8.029/8.509 thửa, tương đương 94,36%.
Từ thực tiễn này, phường Hạ Long đề xuất mô hình “Phường thông minh-lõi kép xanh-số,” trong đó dữ liệu được xem là nền tảng, “Smart Hạ Long” là cửa ngõ số kết nối chính quyền với người dân và du khách, đồng thời từng bước hình thành mini-IOC phục vụ điều hành, giám sát và cảnh báo thiên tai. Mô hình hướng tới tích hợp camera AI, cảm biến mưa-ngập, dữ liệu địa chính, dân cư, hạ tầng, môi trường và du lịch để hỗ trợ cảnh báo sớm, ứng phó với ngập úng, sạt lở và nắng nóng đô thị.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số của Quảng Ninh vẫn còn những điểm nghẽn, nhất là chất lượng dữ liệu đất đai, kết nối một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tiến độ đầu tư hạ tầng và năng lực hấp thụ nguồn lực. Thành phố mới đồng bộ 71,84% số thửa đất; việc kết nối cơ sở dữ liệu với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính mới đạt 5/9 cơ sở dữ liệu. Toàn thành phố còn 7.777 hồ sơ quá hạn, trong đó 84,2% ở cấp xã.
Những con số này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện đầu tư công nghệ, mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, sự liên thông giữa các hệ thống, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng đưa các nền tảng số vào sử dụng thực tế. Khi dữ liệu trở thành nền tảng và công nghệ trở thành công cụ phục vụ quản trị, chuyển đổi số sẽ không chỉ tạo ra những thay đổi trong phương thức làm việc của cơ quan nhà nước mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển mới cho đô thị Quảng Ninh./.
(TTXVN/Vietnam+)