Tỷ lệ tử vong do dịch Ebola trong cộng đồng ở Cộng hòa Dân chủ Congo lên đến 75%

Dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang diễn biến ngày càng phức tạp, với khoảng cách lớn giữa các tỉnh, khu vực y tế và khả năng tiếp cận điều trị của người dân. WHO cảnh báo ngày 8/9 rằng tỷ lệ tử vong trong cộng đồng đã lên tới 75% trong tuần từ ngày 31/8 đến 6/9, mức cao nhất trong giai đoạn báo cáo. Con số này lập tức cho thấy nhiều người bệnh vẫn chưa được phát hiện, thông báo hoặc đưa tới cơ sở điều trị đủ sớm, khiến cơ hội sống sót bị thu hẹp đáng kể. Theo báo cáo WHO, tính đến ngày 6/9, Cộng hòa Dân chủ Congo ghi nhận tổng cộng 6.686 ca bệnh cùng 3.226 ca tử vong, tương đương tỷ lệ tử vong chung 48,3%. So với báo cáo trước đó, số ca được xác nhận tăng 586 trường hợp, còn số người tử vong tăng thêm 276 người, phản ánh áp lực nghiêm trọng đang đè nặng lên hệ thống ứng phó. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong trong cộng đồng đã tăng mạnh từ mức 56,6% của hai tuần trước lên 75% trong tuần mới nhất được WHO thống kê. WHO nhận định tỷ lệ tử vong cao bên ngoài cơ sở điều trị có thể bắt nguồn từ hàng loạt rào cản, gồm phát hiện chậm, thông báo muộn và chuyển bệnh nhân tới nơi điều trị khi tình trạng đã nặng. Nhiều người dân khó nhận biết mức độ nguy hiểm của Ebola, trong khi giao thông hạn chế, khoảng cách địa lý xa xôi và điều kiện sống thiếu thốn tiếp tục cản trở việc tìm kiếm trợ giúp. Tâm lý thiếu tin tưởng hoặc không muốn tiếp cận hệ thống y tế chính thức cũng khiến một số ca bệnh bị bỏ sót, làm tăng nguy cơ lây truyền trong gia đình và cộng đồng. Bức tranh dịch bệnh cũng không đồng nhất giữa các địa phương, bởi tỷ lệ lây truyền giảm tại một số khu vực nhưng lại gia tăng, đồng thời lan rộng về địa lý ở những nơi khác. Tỉnh Ituri tiếp tục là tâm điểm của dịch, còn Bắc Kivu và Haut-Uélé vẫn ghi nhận mức lây truyền đáng kể, cùng sự xuất hiện liên tiếp của ca bệnh tại một số khu vực mới. Diễn biến trái chiều này khiến hoạt động giám sát, truy vết, cách ly và điều trị phải được tổ chức linh hoạt theo từng địa bàn cụ thể. Công tác bảo vệ lực lượng tuyến đầu cũng đối mặt rủi ro lớn, dù vaccine Ervebo đã được tiêm cho 2.007 nhân viên y tế và nhân viên tuyến đầu tính đến ngày 6/9. WHO cho biết 167 nhân viên y tế đã mắc bệnh, trong đó 47 người tử vong, một con số cho thấy môi trường làm việc tại các vùng dịch vẫn đặc biệt nguy hiểm. Khi chính những người chăm sóc bệnh nhân bị phơi nhiễm, năng lực duy trì hoạt động điều trị, xét nghiệm và kiểm soát lây nhiễm càng chịu thêm sức ép. Cùng ngày, Chương trình Lương thực Thế giới nhấn mạnh ứng phó Ebola không thể tách rời nhiệm vụ cứu trợ lương thực cho người dân tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Sau chuyến thị sát tỉnh Ituri, Giám đốc WFP tại nước này David Stevenson cho rằng miền Đông Congo đã chịu tác động lâu dài bởi xung đột, mất an ninh lương thực và các đợt di tản. Theo ông, một cuộc khủng hoảng y tế nghiêm trọng như Ebola đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, thay vì chỉ tập trung vào bệnh viện và trung tâm điều trị. WFP cảnh báo người dân không thể tuân thủ đầy đủ các quy định y tế dự phòng nếu họ không có đủ lương thực để nuôi sống gia đình. Thách thức trước mắt là xây dựng thêm trung tâm điều trị Ebola, đồng thời huy động nguồn lực, vận chuyển thực phẩm kịp thời tới những bản làng xa xôi, tách biệt với các cơ sở y tế. Chiến dịch ứng phó Ebola hiện được WFP xếp vào nhóm ưu tiên hàng đầu, ngang hàng với các điểm nóng Ukraine, Dải Gaza, Sudan và Nam Sudan, qua đó cho thấy quy mô khủng hoảng đang đặt ra. Miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo từ lâu là điểm nóng bất ổn, trong bối cảnh quốc gia này đã trải qua 17 đợt bùng phát Ebola kể từ khi virus nguy hiểm được phát hiện cách đây khoảng nửa thế kỷ. Hơn 500.000 người tại khu vực đang rơi vào Cấp độ 4 theo Khung phân loại an ninh lương thực tích hợp, sát ngưỡng tử vong vì đói, khiến dịch bệnh càng khó kiểm soát. Như TTXVN và VietnamPlus đưa tin, cứu trợ y tế, lương thực, giao thông và niềm tin cộng đồng cần được triển khai đồng thời nếu muốn giảm tử vong, ngăn dịch tiếp tục lan rộng.