“Việt Nam đã cho thấy khả năng triển khai các công nghệ mới với tốc độ đáng kinh ngạc”, chia sẻ chú ý của Tổng lãnh sự Hà Lan tại TPHCM Raïssa Marteaux nhân Signify Innovation Day 2026 (Ngày hội Đổi mới Sáng tạo Signify) ở TPHCM, ngày 20/8.
Theo vị này, doanh nghiệp Việt đã rất nhanh nhạy trong việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Hôm nay, cơ hội mới được mở ra chính là làm cho những hệ thống đó thông minh hơn, tích hợp tốt hơn và hiệu quả hơn.
Được biết, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số từ năm 2026, song song với mục tiêu phát triển bền vững và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trong bối cảnh đó, ông Đặng Hải Dũng, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho rằng đây không chỉ là những mục tiêu đơn lẻ mà là quá trình chuyển đổi sâu rộng của nền kinh tế, từ năng lượng, sản xuất, hạ tầng đến thói quen tiêu dùng.
Hưởng ứng công cuộc đó, doanh nghiệp Việt đã và chủ động triển khai chuyển đổi công nghệ, chuyển đổi số, tối ưu hiệu quả vận hành bên cạnh việc tuân thủ quy định của Nhà nước.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), phát biểu tại Signify Innovation Day 2026. (Ảnh: BTC).
Theo Báo cáo Mức độ Ứng dụng AI Toàn cầu (Global AI Diffusion Report) do Microsoft công bố tháng 6/2026, tỷ lệ ứng dụng AI tại Việt Nam đã tăng ổn định từ 21,2% trong nửa đầu năm 2025 lên 23,5% trong nửa cuối năm 2025, trước khi đạt 26,5% trong quý I/2026. Mức tăng 3 điểm phần trăm trong quý I/2026 của Việt Nam là cao nhất khu vực Đông Nam Á, vượt cả Singapore với mức tăng 2,5 điểm phần trăm.
Về tỷ lệ tuyệt đối, Singapore vẫn dẫn đầu Đông Nam Á với 63,4% người trong độ tuổi lao động sử dụng AI tạo sinh; Việt Nam đứng thứ hai với 26,5%, cao hơn Malaysia (21,8%), Philippines (20,1%) và Indonesia (14,1%).
Dù công nghệ rất hữu ích trong việc thúc đẩy tăng trưởng, song chuyên gia công nghệ cũng nhấn mạnh cần cơ chế giám sát đối với AI rủi ro cao, thông qua việc đưa tính giải trình vào chiến lược phát triển AI thực chiến.
Dưới góc nhìn chuyên gia công nghệ, ông Phạm Huân - Giám đốc kỹ thuật khu vực ManageEngine - nêu 4 yếu tố cốt lõi để giám sát công nghệ AI khi ứng dụng.
Thứ nhất, rủi ro phải được phân loại một cách nghiêm ngặt. Không phải hệ thống AI nào cũng cần mức độ giám sát như nhau, do đó tài nguyên nên được ưu tiên cho những nơi cấp thiết nhất.
Thứ hai, cần đi kèm một kế hoạch thực thi để đưa khả năng giải thích vào mọi giai đoạn phát triển, từ thiết kế và triển khai cho đến kiểm toán định kỳ, nhằm đảm bảo tính minh bạch trở thành một nguyên tắc thường nhật thay vì một hoạt động bộc phát.
Thứ ba, các tổ chức phải đầu tư vào năng lực con người, bởi ngay cả lời giải thích tinh vi nhất cũng trở nên vô nghĩa nếu người ra quyết định không thể hiểu đúng hoặc thiếu thẩm quyền để hành động dựa trên đó.
Cuối cùng, doanh nghiệp phải liên tục giám sát các hệ thống AI, bao gồm hiệu suất, kết quả đầu ra và khả năng giải thích của chúng, vì các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của mô hình có thể biến đổi khi phân phối dữ liệu và bối cảnh vận hành thay đổi. Mô hình 4 bước này là điều kiện bắt buộc nếu bất kỳ tổ chức nào muốn nâng tầm tính khả giải từ một ý niệm “cờ đèn kèn trống” thành một nguyên tắc quản trị thực thụ.
Nhìn chung, ứng dụng công nghệ và đưa tính minh bạch vào bản chất của các mô hình AI sẽ tạo điều kiện để con người thực sự thụ hưởng những lợi ích mà công nghệ này mang lại.