Khoản nợ công khổng lồ của các quốc gia đang trở thành tâm điểm chú ý của giới tài chính. Mới đây, Elon Musk đã thu hút sự chú ý khi tán thành quan điểm cho rằng nền kinh tế thế giới đang đứng trước nguy cơ phá sản nếu không có đột phá về công nghệ.
Động thái này xuất hiện ngay thời điểm thị trường tiền số trải qua những phiên rung lắc dữ dội, phản ánh thế giằng co giữa kỳ vọng dài hạn và áp lực vĩ mô trước mắt.
Tỷ phú Elon Musk cho rằng núi nợ toàn cầu phình to có thể dẫn tới khủng hoảng tài chính nếu công nghệ không tạo ra đột phá kịp thời (Ảnh: Reuters).
Nỗi lo “núi nợ” và triết lý tài sản neo vào năng lượng
Cảnh báo về viễn cảnh tài chính u ám bắt đầu gây sốt trên mạng xã hội sau khi Elon Musk chia sẻ nhận định từ Brivael Le Pogam, CEO công ty trí tuệ nhân tạo Argil. Nhận định này cho rằng thế giới chỉ còn 2 kịch bản: hoặc vỡ nợ toàn cầu do chi phí lãi vay đè bẹp ngân sách, hoặc năng suất từ AI và robot phải tăng vọt để bù đắp gánh nặng nợ nần. Tỷ phú giàu nhất thế giới đã phản hồi ngắn gọn: “Chính xác”.
Theo số liệu từ Viện Tài chính Quốc tế (IIF) do Forbes dẫn lại, nợ toàn cầu đã tăng thêm 10.000 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm nay, vượt ngưỡng kỷ lục 365.000 tỷ USD. Riêng tại Mỹ, nợ công đã chính thức vượt mốc 40.000 tỷ USD do mặt bằng lãi suất neo cao kéo dài. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng phát đi lời kêu gọi các quốc gia cần hành động khẩn cấp để tránh vòng xoáy nợ nần.
Giữa bức bối về tiền pháp định, quan điểm đầu tư của Elon Musk dần lộ rõ. Người đứng đầu Tesla và SpaceX từng tuyên bố năng lượng mới chính là “đồng tiền thực sự”. Ông nhận định chính phủ có thể in thêm tiền, nhưng không ai có thể làm giả năng lượng.
Hiện tại, hai doanh nghiệp do Musk dẫn dắt đang nắm giữ khoảng 30.000 bitcoin, trị giá ước tính 2 tỷ USD. Thị trường cũng râm ran đồn đoán nếu Tesla và SpaceX sáp nhập trong tương lai, thực thể mới sẽ sở hữu kho bạc tiền số thuộc nhóm quy mô lớn hàng đầu thế giới.
Cú sốc từ cổ phiếu AI kéo lùi đà hưng phấn
Dù được xem là hàng rào phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ trong dài hạn, bitcoin trên thực tế vẫn chưa thể tách rời khỏi diễn biến của thị trường tài chính truyền thống. Báo cáo từ Coinshares cho thấy đồng tiền số lớn nhất thế giới vừa hứng chịu đợt sụt giảm hơn 5% ngay sau khi cơn sốt cổ phiếu AI bất ngờ chững lại.
Phiên điều chỉnh mạnh của nhóm công nghệ đã kéo chỉ số Nasdaq giảm 5,5%, nhóm bán dẫn mất tới 12%. Hiệu ứng domino nhanh chóng quét qua thị trường phái sinh tiền mã hóa, kích hoạt làn sóng thanh lý hơn 1 tỷ USD các vị thế sử dụng đòn bẩy.
Theo phân tích của Coinshares, mối liên hệ mật thiết giữa tiền số và AI đang bộc lộ điểm yếu. Nhiều doanh nghiệp khai thác bitcoin gần đây đã tận dụng hạ tầng trạm điện sẵn có để chuyển hướng sang cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu AI. Khi định giá các tập đoàn trí tuệ nhân tạo bị điều chỉnh, các thợ đào tiền số lập tức chịu vạ lây, kéo theo tâm lý tiêu cực bao trùm toàn thị trường.
Phép thử lãi suất từ thị trường lao động Mỹ
Bên cạnh làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ, rào cản lớn nhất đối với đà bứt phá của tiền số lúc này đến từ chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Kỳ vọng về việc nới lỏng chính sách đã nhanh chóng bị dội một gáo nước lạnh sau báo cáo việc làm tháng 10.
Theo dữ liệu vĩ mô được Coinshares trích dẫn, nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 165.000 việc làm trong tháng qua, vượt xa mức dự báo 65.000 của giới phân tích. Tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức thấp 4,1%. Các mảng dịch vụ chuyên môn, vận tải và y tế đều ghi nhận nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh.
Thị trường lao động vững vàng đồng nghĩa với việc Fed có thêm lý do để duy trì lập trường cứng rắn nhằm kiểm soát lạm phát, thay vì sớm hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Môi trường lợi suất thực cao và thanh khoản đồng USD thắt chặt tiếp tục là áp lực trực tiếp kìm chân các kênh tài sản rủi ro như bitcoin.
Giới phân tích tại Coinshares nhận định, dù các khuôn khổ pháp lý tại Mỹ vẫn đang từng bước định hình sau cuộc bầu cử, diễn biến của tiền số trong ngắn hạn vẫn chịu sự chi phối chặt chẽ từ dòng tiền lớn và các quyết sách lãi suất của Fed.