UAV chạy bằng năng lượng mặt trời "ELHASPA"

Vệ tinh nhân tạo đã trở thành hạ tầng quen thuộc của đời sống hiện đại, hỗ trợ thông tin liên lạc, dẫn đường, dự báo thời tiết và quan sát Trái Đất từ xa. Những tín hiệu cùng hình ảnh truyền xuống mặt đất phục vụ nhiều hoạt động thiết yếu, trong đó có cả hệ thống định vị GPS mà con người sử dụng hằng ngày. Tuy nhiên, việc thiết lập, quản lý và vận hành vệ tinh trên quỹ đạo đòi hỏi chi phí rất lớn, khiến nhu cầu tìm kiếm giải pháp tiết kiệm hơn ngày càng rõ rệt. Trong bối cảnh đó, một phương án đặc biệt xuất hiện với hình dáng máy bay nhưng tham vọng hoạt động như vệ tinh nhân tạo. Ngày 13/11/2011, máy bay siêu nhẹ, không người lái, sử dụng năng lượng mặt trời mang tên ELHASPA lần đầu được giới thiệu trước công chúng. Mẫu UAV này hướng tới khả năng bay liên tục trong nhiều tháng, qua đó cung cấp một số dịch vụ tương tự vệ tinh mà không cần đưa thiết bị lên quỹ đạo. ELHASPA do Viện công nghệ Robot và Cơ điện tử của Đức thiết kế, xây dựng, với sự phối hợp của cơ quan hàng không vũ trụ EADS. Chiếc máy bay sở hữu sải cánh 23 mét, tương đương 75,5 feet, trong khi thân máy bay dài 10 mét. Dù có kích thước đáng kể, ELHASPA chỉ nặng khoảng 100kg, nhờ cấu trúc siêu nhẹ cùng hệ thống vận hành phù hợp với nguồn năng lượng mặt trời. Trên thân máy bay, các thiết bị điện tử được bố trí đầy đủ để thực hiện những chức năng cần thiết trong quá trình hoạt động. Nguồn năng lượng mặt trời giúp ELHASPA duy trì chuyến bay lâu dài, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu hoặc phải thường xuyên hạ cánh tiếp tế. Cách tiếp cận này mở ra khả năng sử dụng một phương tiện bay trên cao như trạm quan sát hoặc nền tảng truyền tải thông tin linh hoạt. Theo thiết kế, ELHASPA có thể bay tự chủ dựa trên chương trình đã được cài đặt từ trước, giảm nhu cầu điều khiển liên tục từ mặt đất. Máy bay được dự kiến hoạt động ở độ cao trên 15km, tương đương khoảng 9,3 dặm, nơi nó có thể duy trì vị trí quan sát rộng hơn so với nhiều phương tiện bay thông thường. Khả năng tự vận hành trong thời gian dài giúp mẫu UAV này đảm nhận nhiệm vụ ổn định, liên tục và ít phụ thuộc vào nhân lực trực tiếp. Một ứng dụng được nhắc đến là thay thế một phần vai trò của vệ tinh nhân tạo trong những nhiệm vụ phù hợp. ELHASPA cũng có thể được sử dụng để trinh thám mặt đất, tận dụng độ cao hoạt động cùng các thiết bị điện tử được trang bị trên máy bay. Khi không cần phóng lên quỹ đạo, phương tiện này có thể trở thành lựa chọn đáng chú ý cho những yêu cầu quan sát hoặc liên lạc cần thời gian triển khai dài. ELHASPA được xem là đối thủ cạnh tranh đáng gờm của UAV Zephyr HALE, sản phẩm thuộc công ty quốc phòng toàn cầu QinetiQ của Anh. Điểm nổi bật của ELHASPA nằm ở thời gian hoạt động được giới thiệu là nhiều tháng, vượt xa khả năng bay liên tục 3,5 ngày của Zephyr. Khoảng cách về thời lượng này cho thấy nhóm phát triển Đức đặt trọng tâm lớn vào sức bền, tính ổn định và hiệu quả khai thác lâu dài. Dù vẫn mang hình thức một chiếc máy bay không người lái, ELHASPA được định hướng như một vệ tinh nhân tạo trên không, kết hợp ưu thế cơ động với khả năng lưu trú dài ngày. Nếu đáp ứng đúng mục tiêu thiết kế, nó có thể góp phần giảm chi phí cho một số nhiệm vụ vốn thường cần hệ thống vệ tinh đắt đỏ. Sự ra mắt ngày 13/11/2011 vì vậy đánh dấu một bước thử nghiệm đáng chú ý trong nỗ lực đưa năng lượng mặt trời vào các phương tiện bay tự chủ.