Binh sĩ Ukraine (Ảnh: European Pravda).
Cuộc phản công bí mật ở miền Đông Ukraine dường như đang diễn biến theo hướng có lợi với Kiev. Theo các chuyên gia quân sự, có khả năng tại khu vực ngay phía bắc thị trấn Lyman ở tỉnh Donetsk, Quân đoàn Lục quân số 3 Ukraine đang áp sát 2 trung đoàn Nga với khoảng cách chỉ vài km. Kịch bản Ukraine có thể khép gọng kìm kẹp chặt các đơn vị Moscow ở khu vực này có khả năng xảy ra.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa các đơn vị kể trên có thể bị vây bọc hoàn toàn nhưng quân đội Ukraine có thể gây áp lực lên hậu cần của đối phương, buộc họ phải tái tổ chức để bảo toàn sức chiến đấu bằng cách rút lui về phía đông.
Kịch bản nói trên sẽ làm giảm đáng kể sức ép của Nga lên Lyman và qua đó cũng giảm áp lực lên Sloviansk và Kramatorsk, 2 thành phố lớn cuối cùng ở tỉnh Donetsk vẫn do Ukraine kiểm soát.
Lyman nằm cách Sloviansk 15km về phía đông bắc và là chướng ngại chính ngăn ít nhất 6 trung đoàn Nga tiến tới Sloviansk. Trong nhiều tháng qua, Nga đã từng bước tiến về Sloviansk và Kramatorsk từ nhiều hướng.
Lực lượng Nga tạo ra một mũi nhọn vào Lyman, nhằm mở đường hướng tới Sloviansk (Ảnh: EP).
Moscow đang chạy đua với thời gian khi mùa đông đang đến nhằm bố trí lực lượng cho khả năng bao vây 2 thành phố này vào năm tới. Mùa đông ở Ukraine gây bất lợi cho bên tấn công khi làm mất đi tán cây rậm rạp có thể che giấu các đơn vị bộ binh thâm nhập.
Theo bản đồ mới nhất của nhà phân tích Thorkill, Lữ đoàn Xung kích số 3 Ukraine chỉ còn cách vài km để liên kết với đơn vị bạn là Lữ đoàn Cơ giới số 60 tại hoặc xung quanh làng Kolodyazi.
Tháng 4, họ lần đầu khai thác các khoảng trống trong tuyến phòng thủ của Nga ở phía bắc làng Nove. Trong tháng 5 và tháng 6, họ tiến về phía ngôi làng và tìm cách kiểm soát.
Sau đó, lực lượng Ukraine tiếp tục đẩy mạnh tiến công về phía nam, đánh vào sườn phải của một mũi nhọn mà các trung đoàn Nga tạo ra khi cơ động vòng qua Lyman từ phía bắc. Mục tiêu của Nga là bao vây thị trấn thay vì tấn công trực diện trên đường tiến tới Sloviansk.
Khi để lộ sườn, chính lực lượng Nga đang tìm cách bao vây Lyman lại rơi vào nguy cơ bị đối phương vây bọc.
Nếu Lữ đoàn Xung kích số 3 hoặc Lữ đoàn Cơ giới số 60 của Ukraine có thể tiến qua Kolodyazi, họ sẽ khép lại một vòng kiểm soát quanh ít nhất 2 trung đoàn Nga. Tuy nhiên, vòng kiểm soát này sẽ lỏng lẻo vì Ukraine không có tiềm lực về quân số vượt trội hơn Nga.
Mặc dù vậy, nếu kịch bản trên xảy ra, Nga sẽ đối mặt với thế khó. Họ sẽ tìm cách phá vòng kiểm soát hoặc lùi về phía đông để bảo toàn lực lượng. Chỉ cần Nga rút lui, họ sẽ khó đạt được mục tiêu kiểm soát Lyman, từ đó hành trình tiến về Sloviansk cũng sẽ chậm lại. Ukraine có thể tận dụng thời gian đó để củng cố hệ thống phòng thủ tại Sloviansk và Kramatorsk.
Mức độ tiến công có thể đạt được của Ukraine ở phía bắc Lyman, khoảng 10km kể từ tháng 4, rất đáng chú ý nếu xét đến ưu thế tổng thể của Nga về nhân lực và hỏa lực ở miền Đông.
Một điểm đáng chú ý là Ukraine đã giữ khá kín thông tin về cuộc phản công. Dữ liệu về các trận đánh của Ukraine gần như không được tiết lộ trong nhiều tháng. Nhờ vậy, họ đã phản công nhanh vào mũi nhọn ở Lyman, gây áp lực lên Nga, với kỳ vọng sẽ làm chậm mục tiêu kiểm soát hoàn toàn Donetsk mà Moscow đặt ra.