Sơ đồ đường bay của UAV và tên lửa Nga trong một trận tập kích vào Ukraine (Ảnh: Military Summary).
Tình báo Ukraine cảnh báo khẩn
Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) vừa tiết lộ thông tin đáng chú ý, Nga đã tích trữ hơn 6.000 máy bay không người lái (UAV) tấn công cảm tử tầm xa Geran (Ukraine và phương Tây gọi là Shahed), với nhiều phiên bản khác nhau.
Con số này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Moscow cho một chiến dịch không kích quy mô lớn, đặc biệt trong bối cảnh mùa đông đang đến gần.
Theo GUR, năng lực sản xuất hạn chế là lý do Nga phải tích trữ vũ khí trước mỗi cuộc tấn công lớn. Trong các đợt tấn công thông thường, Nga sử dụng khoảng 150-200 UAV, nhưng con số này có thể tăng lên 600-1.000 chiếc trong các cuộc tấn công mạnh nhất. Mức hoạt động hàng tháng kỷ lục từng được ghi nhận là 6.000-6.500 chiếc.
GUR cũng ước tính Nga sản xuất khoảng 3.000 chiếc UAV Geran-4 và Geran-5 mỗi tháng (chưa tính phiên bản Geran-2). Việc Moscow tích trữ hàng nghìn UAV Geran-2, Geran-4, Geran-5 và Gerbera mới đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với hệ thống phòng không Ukraine, vốn đã bị suy giảm đáng kể.
"Vỏ quýt dày có móng tay nhọn"
Theo ông Serhiy Beskrestnov, nhà phân tích quân sự Ukraine và cố vấn của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, điều Kiev lo ngại không phải là số lượng UAV Geran mà Nga sản xuất, mà chính là việc Moscow nâng cấp kỹ thuật cho loại vũ khí này.
Ông Beskrestnov cảnh báo Nga đã và đang sử dụng UAV trang bị trí tuệ nhân tạo (AI), không thể bị vô hiệu hóa bằng tác chiến điện tử. Hiện tại, những UAV này đang tấn công các mục tiêu gần khu vực chiến tuyến, nhưng AI có thể sớm được tích hợp trên UAV tầm xa Geran. Ukraine hiện vẫn chưa có loại UAV sản xuất hàng loạt tương tự.
Giải thích rõ hơn, ông Beskrestnov cho biết đây là loại UAV không trang bị hệ thống dẫn đường GPS, mà sử dụng camera để quét ảnh địa hình và tự dẫn đường dựa trên khớp ảnh địa hình từ camera và bản đồ kỹ thuật số trong bộ nhớ. Do đó, các hệ thống tác chiến điện tử không thể can thiệp vào đường bay của chúng. Điều này đặc biệt đáng sợ vì một cỗ máy như vậy có thể tự chọn mục tiêu.
Ông Beskrestnov nhấn mạnh rằng việc Nga đưa AI vào UAV Molniya đã tiềm ẩn mối đe dọa, nhưng Kiev sẽ phải đối mặt với những vấn đề lớn hơn nữa nếu AI xuất hiện trên UAV Geran.
Nga đang tích cực hiện đại hóa phi đội UAV của mình sau khi lực lượng phòng không Ukraine tăng hiệu quả chống lại các mẫu UAV sử dụng động cơ piston và phản lực đời cũ lên 92-96%.
Theo phía Ukraine, các phiên bản UAV sử dụng động cơ phản lực với tốc độ cao, tầm bay xa, ngày càng được Nga sử dụng nhiều hơn. Một thông tin quan trọng khác là Nga đã ngừng sản xuất hoàn toàn UAV Geran-3, chuyển sang sản xuất loại Geran-4.
Nga đang tăng tốc sản xuất và tích trữ UAV tầm xa (Ảnh: Topcor).
GUR cho biết, quân đội Nga vẫn tiếp tục sử dụng UAV phản lực Geran-3 từ kho dự trữ cũ, nhưng việc sản xuất đã bị ngừng lại.
Geran-3 là mẫu kế tiếp của Geran-2, chuyển từ sử dụng động cơ piston sang động cơ phản lực. Về cơ bản, Geran-3 giống hệt Geran-2, được chế tạo dựa trên khung và các bộ phận của Geran-2, nhưng thay thế động cơ piston bằng động cơ phản lực. Do sử dụng khung thân của Geran-2, Geran-3 đã bộc lộ những điểm yếu khi không thể chịu được lực gia tốc lớn khi bay ở tốc độ cao hơn.
Các chuyên gia Nga đã tinh chỉnh thiết kế và áp dụng kinh nghiệm tích lũy từ Geran-3 vào phiên bản tiếp theo, Geran-4, với khung được gia cố đặc biệt cho động cơ phản lực.
Điều này cho phép Geran-4 thực hiện các thao tác cơ động mà các mẫu trước đó không thể làm được, đặc biệt là có tầm bay và tốc độ cao hơn, giúp nó không bị săn lùng bởi các UAV đánh chặn của Ukraine.
Phó Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, Tướng Andriy Lebedenko, thừa nhận có sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận của ngành công nghiệp quốc phòng Nga, khi Moscow bắt đầu tập trung nhiều hơn vào chất lượng vũ khí thay vì số lượng. Điều này được khẳng định bởi việc chuyển sang ưu tiên sản xuất các phiên bản UAV Geran-4 và Geran-5 hiện đại.