Ukraine, châu Âu lên tiếng về đề xuất an ninh của Mỹ

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Ukraine và châu Âu tỏ ra hoài nghi về đề xuất mới của Mỹ liên quan đến cấu trúc an ninh toàn châu Âu.

Ukraine, châu Âu lên tiếng về đề xuất an ninh của Mỹ - 1 — Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas (Ảnh: AFP).

Theo báo Politico, phản ứng trước kế hoạch của Mỹ, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas khẳng định châu Âu đã có sẵn kiến trúc an ninh cho riêng mình.

"Chúng tôi đã có sẵn một kiến trúc an ninh châu Âu - NATO và EU đều có những vai trò tương ứng của mình", bà phát biểu.

Bà nhấn mạnh thêm: "Chúng ta phải đảm bảo rằng Ukraine được tích hợp vào kiến trúc này. Vấn đề cốt lõi vẫn là Nga không có quyền phủ quyết đối với an ninh châu Âu”.

Cùng ngày, Tổng thống Lithuania Gitanas Nausėda nêu rõ: "Châu Âu phải có một ghế tại bàn đàm phán trong các cuộc thương lượng về hòa bình ở Ukraine và kiến trúc an ninh châu Âu trong tương lai”.

Những bình luận trên được đưa ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sau cuộc gặp với đặc phái viên Nga rằng các bên có thể đạt được “một thỏa thuận lớn” không chỉ liên quan đến Ukraine, mà có thể toàn bộ châu Âu. Chủ nhân Nhà Trắng không tiết lộ liệu thỏa thuận đó có thể gồm những điều khoản như thế nào.

Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner cũng khẳng định rằng Mỹ không chỉ tìm cách chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine mà còn muốn thiết lập một kiến trúc an ninh nhằm ngăn chặn xung đột bùng phát trở lại.

Ông nói thêm: “Mục tiêu của chúng tôi là giải quyết các mối quan ngại về an ninh của tất cả các bên thông qua các thỏa thuận thực tế, được hai bên thống nhất nhằm giảm thiểu nguy cơ xung đột trong tương lai”.

Ông cho biết 5 mục tiêu chính đang được xem xét bao gồm: Duy trì các cuộc tham vấn an ninh liên tục; Thành lập các kênh thông tin liên lạc; Tăng cường sự minh bạch về quân sự, áp dụng các biện pháp hỗ trợ lẫn nhau nhằm giảm nguy cơ leo thang; Xây dựng một khuôn khổ lâu dài cho an ninh và sự ổn định dài hạn của châu Âu.

“Trong hơn 30 năm qua, châu Âu và Nga đã phải chật vật để thiết lập một khuôn khổ an ninh bền vững. Nhiều thập kỷ nghi ngờ lẫn nhau, các mối quan ngại an ninh đan xen, cùng những hậu quả tàn khốc của cuộc chiến này đã biến đây thành một thách thức cực kỳ khó khăn. Tuy nhiên, đây là điều bắt buộc để đạt được một nền hòa bình lâu dài”, ông Kushner cho biết.

Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky làm rõ ông vẫn chưa nắm được toàn bộ thông tin chi tiết về hệ thống an ninh mới cho châu Âu mà Mỹ đề xuất.

Ông cho biết tuy Ukraine không phải là thành viên của EU hay NATO, nhưng những đề xuất an ninh như vậy vẫn tiềm ẩn rủi ro bất lợi. “Chúng tôi chưa sẵn sàng cho một khuôn khổ như thế”, ông nhấn mạnh.

Ông Zelensky cho rằng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là những ưu tiên hàng đầu đối với bất kỳ quốc gia độc lập nào.

Đề xuất mới từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tái định hình cấu trúc an ninh châu Âu đang vấp phải làn sóng hoài nghi sâu sắc từ Kiev và các nước đồng minh. Trong khi Washington hướng tới một thỏa thuận quy mô lớn nhằm khép lại xung đột Ukraine, giới lãnh đạo châu Âu lo ngại các cuộc dàn xếp song phương có thể làm suy yếu vai trò tự quyết của lục địa. Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu Kaja Kallas khẳng định trật tự an ninh hiện hữu dựa trên trụ cột NATO và EU vẫn giữ vai trò nền tảng. Bà nhấn mạnh Ukraine bắt buộc phải được tích hợp vào hệ thống phòng thủ này, đồng thời kiên quyết bác bỏ khả năng Nga có quyền phủ quyết đối với các quyết sách của khối. Cùng quan điểm, Tổng thống Lithuania Gitanas Nausėda yêu cầu châu Âu phải có vị trí chính thức trên bàn đàm phán thay vì bị đứng ngoài các thỏa thuận tương lai. Phía Mỹ thông qua Đặc phái viên Jared Kushner cho biết kế hoạch tập trung vào năm mục tiêu chính, bao gồm duy trì tham vấn liên tục, thiết lập kênh liên lạc, minh bạch quân sự và xây dựng khuôn khổ ổn định lâu dài. Washington lập luận rằng những thỏa thuận thực tế được các bên thống nhất là giải pháp bắt buộc để chấm dứt hàng thập kỷ nghi ngờ lẫn nhau giữa Nga và phương Tây. Ngược lại, Tổng thống Volodymyr Zelensky bày tỏ thái độ thận trọng khi cho biết Ukraine vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ chi tiết của bản đề xuất. Nhà lãnh đạo Kiev nhấn mạnh các khuôn khổ an ninh chưa rõ ràng tiềm ẩn nguy cơ bất lợi lớn, đồng thời khẳng định chủ quyền cùng toàn vẹn lãnh thổ vẫn là nguyên tắc bất khả xâm phạm.