Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov (Ảnh: Kyiv Post).
Ông Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine, ngày 4/9 tiết lộ, các nhà đàm phán Ukraine đã nhận được lời mời bất ngờ từ phía Nga hồi tháng 2 về việc tiếp tục đàm phán hòa bình tại Moscow.
Theo báo New York Times, đề xuất được đưa ra ngay sau khi vòng đàm phán tại Geneva kết thúc và thông tin này chưa từng được công bố trước đó.
Phái đoàn Nga đã đề nghị các nhà đàm phán Ukraine bay đến Moscow để tiếp tục thảo luận và Tổng thống Vladimir Putin có thể sẽ tham gia vào các cuộc thảo luận này.
Bất chấp những rủi ro tiềm ẩn trong chuyến đi tới Moscow, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine cho biết ông sẵn sàng cân nhắc đề xuất này nếu điều đó có thể giúp chấm dứt xung đột theo các điều kiện mà Kiev có thể chấp nhận được.
"Tôi sẵn sàng thực hiện bất kỳ bước đi nào để chấm dứt chiến tranh", ông Budanov nói.
Chuyến đi được đề xuất rốt cuộc đã không diễn ra và các cuộc đàm phán bị đình trệ ngay sau đó. Không có cuộc gặp nào giữa phái đoàn Ukraine và Tổng thống Putin được tổ chức.
Ông Budanov cho biết các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian dự kiến sẽ bắt đầu lại vào cuối tháng 9, sau cuộc bầu cử quốc hội Nga và vài tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.
Quá trình đàm phán mới dự kiến sẽ bắt đầu bằng chuyến thăm Kiev của ông Steve Witkoff - Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump - và ông Jared Kushner, con rể của ông Trump.
Cả hai đặc phái viên Mỹ đã nhiều lần đến Moscow nhưng chưa từng tới Kiev, mặc dù họ đã nhận được nhiều lời mời chính thức từ phía Ukraine.
Mặc dù các cuộc đàm phán cấp cao bị đình trệ sau các cuộc thảo luận vào tháng 2, ông Budanov cho biết các cuộc tiếp xúc cấp thấp hơn giữa Ukraine và Nga vẫn tiếp diễn ở hậu trường.
Ông thường xuyên liên lạc với Đô đốc Igor Kostyukov, người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự Nga (GRU). Các cuộc tiếp xúc giữa hai quan chức Nga và Ukraine bắt đầu từ năm 2022 trong tiến trình đàm phán do Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian về việc xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen, sau đó mở rộng sang các vấn đề như trao đổi tù binh.
Theo ông Budanov, tính đến tháng 1, các nhà đàm phán từ Ukraine, Nga và Mỹ đã thu hẹp khung thỏa thuận hòa bình gồm 20 điểm ban đầu xuống còn 2 vấn đề lớn chưa được giải quyết.
Vấn đề thứ nhất liên quan đến việc quản lý trong tương lai đối với nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, cơ sở mà Nga đang kiểm soát. Vấn đề thứ hai tập trung vào các vùng lãnh thổ thuộc khu vực Donbass ở miền Đông Ukraine, nơi vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Kiev.
Mặc dù các cuộc đàm phán có thể nối lại trong tháng này, ông Budanov cho biết ông không kỳ vọng sẽ có các điều kiện cho một lệnh ngừng bắn trước mùa xuân. Các quan chức Ukraine dự đoán Nga sẽ phát động một chiến dịch tấn công kéo dài khác trong mùa đông, nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự của Ukraine.
Cuối tháng trước, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moscow sẵn sàng tiếp đón Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Moscow để đàm phán về cuộc xung đột.
Giới chức Nga tuyên bố Moscow không phản đối hội đàm trực tiếp giữa Tổng thống Nga và Ukraine, nhưng một cuộc gặp như vậy chỉ có thể diễn ra khi có đầy đủ điều kiện và sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Moscow nhiều lần khẳng định sẵn sàng nối lại đàm phán hòa bình về xung đột Ukraine vào bất kỳ lúc nào. Điều kiện do Nga đưa ra là các cuộc đàm phán phải tập trung giải quyết "nguyên nhân gốc rễ" của xung đột.