Vải tự phát sáng, tự làm sạch

Trong tương lai, những chuyến du lịch có thể nhẹ nhàng hơn nhiều khi du khách không còn phải mang theo cả vali quần áo cho từng ngày. Một vài bộ đồ, thậm chí chỉ một bộ duy nhất, có thể đáp ứng nhu cầu mặc mặc nhờ chất liệu đặc biệt có khả năng tự làm sạch. Ý tưởng này đang được các nhà khoa học tại Trung tâm Công nghệ Nano và Vật liệu Thông minh CENTI ở Bồ Đào Nha nghiên cứu. Bên cạnh khả năng tự làm sạch, CENTI còn phát triển vật liệu có thể tự phát điện, mở ra hướng ứng dụng mới cho quần áo và nhiều sản phẩm vải. Những tấm rèm cửa, tấm thảm hoặc các vật dụng thường xuyên tiếp xúc ánh nắng có thể trở thành nguồn cung cấp năng lượng hữu ích. Bí mật nằm ở những tấm điện quang linh hoạt, có khả năng tạo ra điện để thắp sáng các đèn LED được bố trí bên trong vật liệu. Theo ông Joan Gomes, trưởng nhóm nghiên cứu, nguyên tắc vận hành khá rõ ràng: vật liệu hấp thu năng lượng mặt trời vào ban ngày. Đến ban đêm, phần năng lượng tích tụ có thể được sử dụng để phát sáng hoặc cung cấp điện cho một số thiết bị trong nhà. Cách tiếp cận này biến những vật dụng quen thuộc thành các bộ phận năng lượng nhỏ, không cần thay đổi quá nhiều thói quen sinh hoạt hằng ngày. Người sử dụng chỉ cần sở hữu một vật thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, chẳng hạn như tấm thảm hoặc rèm cửa. Khi công nghệ được đưa vào quần áo, lượng điện tích tụ trên trang phục có thể hỗ trợ việc sạc điện thoại ở nhiều địa điểm khác nhau. Như vậy, bộ quần áo trong tương lai không chỉ phục vụ nhu cầu mặc, mà còn có thể đảm nhận thêm vai trò của một nguồn năng lượng di động. Tuy nhiên, giá trị của nghiên cứu không dừng lại ở khả năng phát sáng hoặc cung cấp điện cho các thiết bị cá nhân. Trung tâm CENTI đồng thời đang nghiên cứu những loại vải sợi có khả năng tự làm sạch, nhằm giảm nhu cầu giặt giũ thường xuyên. Nếu hai công nghệ được kết hợp, quần áo có thể vừa thu nhận năng lượng mặt trời, vừa hạn chế công sức và thời gian dành cho việc làm sạch. Viễn cảnh ấy đặc biệt hấp dẫn với những người thường xuyên di chuyển, bởi hành lý có thể gọn nhẹ hơn mà nhu cầu sử dụng vẫn được đáp ứng. Ông Antonio Viera, Tổng giám đốc CENTI, cho rằng mọi người có thể hình dung một chuyến đi chỉ cần bộ đồ đơn giản nhưng có khả năng tự làm sạch. Ý tưởng này hướng tới thay đổi những công việc quen thuộc trong đời sống, từ giặt quần áo đến tìm nguồn điện để sạc thiết bị. Dù vậy, các khả năng được mô tả hiện vẫn gắn với quá trình nghiên cứu, chưa phải những sản phẩm phổ biến trên thị trường. Công nghệ cần tiếp tục được phát triển để những loại vải thông minh có thể đáp ứng các yêu cầu thực tế của quần áo và vật dụng gia đình. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng những ý tưởng mới sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống con người trong những năm tới. Khi vật liệu vừa phát sáng, vừa tạo điện, vừa tự làm sạch, ranh giới giữa quần áo thông thường và thiết bị công nghệ sẽ trở nên linh hoạt hơn. Nghiên cứu của CENTI là một phần trong dự án hợp tác thuộc Ủy ban châu Âu, cho thấy đây không phải nỗ lực riêng lẻ. Nếu dự án thành công, công nghệ có thể tạo ra giá trị thương mại đồng thời mang tính thực tiễn cao trong sinh hoạt hằng ngày.