Đầu năm nay, một nhà đầu tư nắm giữ lượng lớn vàng miếng và tiền số có lẽ vẫn tự tin vào chiến lược bảo toàn sức mua trước bài toán lạm phát. Tuy nhiên, bước sang những tháng cuối năm 2026, thực tế trên các bảng điện tử quốc tế lại mang đến cảm giác hoàn toàn trái ngược.
Vàng lao dốc khỏi vùng đỉnh cũ, còn bitcoin trầy trật giữ mốc hỗ trợ quan trọng sau hàng loạt biến cố bất ngờ dồn dập ập đến.
Vàng và bitcoin trở thành hai tài sản lớn có hiệu suất kém nhất năm 2026(Ảnh: Coinpedia).
Cú rơi đồng loạt chưa từng có trong lịch sử
Theo dữ liệu từ chuyên gia Charlie Bilello, Giám đốc chiến lược thị trường tại Creative Planning, thị trường tài chính đang chứng kiến một hiện tượng chưa từng xuất hiện kể từ năm 2011: Vàng và bitcoin đồng thời trở thành hai tài sản có hiệu suất sinh lời kém nhất.
Tính đến cuối tháng 10, giá kim loại quý đã giảm khoảng 10% từ đầu năm, trong khi đồng tiền số lớn nhất thế giới bốc hơi hơn 11%. Cả hai cùng rơi xuống đáy bảng xếp hạng gồm 21 nhóm tài sản lớn được theo dõi thường niên.
Sự trượt dốc này tạo ra khoảng cách rất lớn khi so sánh với các kênh đầu tư khác trên thị trường quốc tế. Nhóm hàng hóa nguyên liệu ghi nhận mức tăng hơn 50% trong năm nay, cổ phiếu vốn hóa lớn tại Mỹ vẫn duy trì đà tăng trên 12%, thậm chí kênh tín phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn cũng mang lại mức sinh lời ổn định gần 3%.
Diễn biến đảo chiều của giá vàng gây bất ngờ lớn cho giới quan sát. Sau khi tăng vọt 64% trong năm 2025 và lập đỉnh kỷ lục 5.500 USD/ounce vào cuối tháng 1/2026, kim loại quý đã xóa sạch toàn bộ thành quả tăng giá. Theo ghi nhận từ CryptoPotato, trong tuần cuối tháng 10, giá vàng rơi sâu xuống dưới 4.000 USD/ounce.
Cùng chung cảnh ngộ, bitcoin sau khi chạm mốc lịch sử 126.000 USD vào năm 2025 đã trượt dần về vùng 80.000 USD và hiện dao động quanh ngưỡng 77.000 USD, tương đương mức sụt giảm khoảng 39% so với đỉnh.
Lãi suất cao bào mòn sức hấp dẫn của vàng
Nguyên nhân đầu tiên khiến bộ đôi tài sản từng được xem là "hầm trú ẩn" thất thế bắt nguồn từ sự thay đổi nhanh chóng của môi trường vĩ mô. Vài tháng trước, làn sóng tích trữ tài sản có nguồn cung hữu hạn từng bùng nổ khi nỗi lo nợ công gia tăng và đồng USD hạ nhiệt. Thời điểm đó, vàng vươn lên sát 4.600 USD/ounce, còn bitcoin nhanh chóng tăng thêm 15.000 USD chỉ trong ít ngày.
Tuy nhiên, áp lực lạm phát quay trở lại khi giá năng lượng tăng vọt đã làm đảo lộn kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ. Theo phân tích từ ngân hàng ING, vàng đã không thể tận dụng được đà giảm của thị trường chứng khoán để bứt phá. Điều này chứng minh mối bận tâm lớn nhất của dòng tiền lúc này là nguy cơ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách.
Theo Kitco News, trong cuộc họp chính sách gần nhất, Fed đã bỏ phiếu với tỷ lệ 10-2 để duy trì lãi suất trong khoảng 3,75-4%, trong đó có 2 thành viên ủng hộ việc tiếp tục nâng thêm 0,25 điểm phần trăm. Tăng trưởng GDP quý III của Mỹ khả quan hơn dự tính, cộng thêm chỉ số lạm phát PCE lõi (chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân của Mỹ, không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng, vốn thường biến động mạnh) vẫn neo cao khiến cánh cửa hạ lãi suất ngày một khép lại.
Mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao gây áp lực nặng nề lên các kênh đầu tư không mang lại dòng tiền định kỳ. Khi tiền gửi và trái phiếu chính phủ đem lại lợi suất hấp dẫn, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng hay bitcoin lập tức bị đẩy lên cao.
Khảo sát của Kitco News cho thấy tâm lý bi quan đang bao trùm giới phân tích phố Wall sau khi giá vàng xuyên thủng ngưỡng hỗ trợ 3.900 USD/ounce. Ông Marc Chandler, Giám đốc điều hành Bannockburn Global Forex, cho rằng ánh hào quang của vàng đã phai nhạt và giá hoàn toàn có thể lùi sâu về vùng 3.750-3.850 USD/ounce nếu áp lực bán tiếp tục chiếm ưu thế.
Tính đến tối thứ bảy (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới dao động quanh mức 3.875,53 USD/ounce.
Áp lực chính sách tiền tệ và lợi suất trái phiếu neo cao khiến vàng mất dần vị thế kênh đầu tư an toàn hàng đầu (Ảnh: Getty).
Cú sốc bảo mật và bài toán thanh khoản tiền số
Trong khi vàng chật vật trước sức ép từ lãi suất, bitcoin lại chịu thêm một đòn giáng nặng nề từ các rủi ro vận hành thị trường. Vụ xâm nhập an ninh mạng nhằm vào sàn giao dịch Binance với thiệt hại ước tính lên tới 6,3 tỷ USD đã khiến toàn bộ thị trường tiền số rung lắc dữ dội.
Theo Yahoo Finance, đây là vụ tấn công có quy mô lớn nhất từng được ghi nhận trong lịch sử ngành tài sản số, gấp 4 lần thiệt hại của sự cố Bybit hồi đầu năm 2025. Vụ việc kéo tổng vốn hóa toàn thị trường từ mốc 2.700 tỷ USD xuống dưới 2.600 tỷ USD chỉ trong một phiên giao dịch.
Investing.com cho biết dòng vốn rút ròng khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ trong ngày thứ sáu đã chạm mức 643,33 triệu USD, chấm dứt chuỗi 4 phiên gom hàng liên tiếp trước đó. Áp lực tháo chạy của dòng tiền tổ chức xuất hiện ngay sau khi Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cùng Cơ quan Mật vụ vào cuộc điều tra dấu vết số tài sản bị đánh cắp.
Bà Theodora Lee Joseph, chuyên gia phân tích tại Finimize, nhận định sự việc cho thấy một nghịch lý: quá trình xử lý khủng hoảng của thị trường tiền số vẫn phụ thuộc nhiều vào các tổ chức tập trung. Điển hình là việc hai nhà phát hành stablecoin Tether và Circle đã phải can thiệp để đóng băng 2,4 tỷ USD token bị đánh cắp nhằm ngăn chặn tin tặc tẩu tán dòng tiền.
Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng phản ứng của thị trường lần này không quá hoảng loạn như các chu kỳ trước. Ông Owen Lau, Giám đốc điều hành tại Clear Street, lưu ý rằng mỗi vụ sụp đổ sàn lớn, từ Mt. Gox đến Bybit, đều làm dấy lên luận điệu “ngành này đến hồi kết”, nhưng bitcoin vẫn trụ vững sau tất cả, dù ngắn hạn khó tránh biến động.
Thị trường tiền số đối mặt thử thách thanh khoản sau vụ tấn công quy mô kỷ lục nhằm vào sàn Binance (Ảnh: Open Magazine).
Những mốc thử thách phía trước
Đối với nhà đầu tư theo dõi thị trường tài chính, những tuần tới sẽ là phép thử lớn cho cả hai lớp tài sản.
Với vàng, bên cạnh yếu tố kỹ thuật khi giá rơi khỏi dải dưới Bollinger Band, các sự kiện quốc tế sắp diễn ra có thể tiếp tục chi phối tâm lý phòng thủ của dòng tiền. Ông Adam Button, Trưởng bộ phận chiến lược tiền tệ tại investingLive, lưu ý rằng các biến số liên quan đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và căng thẳng tại Trung Đông hoàn toàn có thể khuấy động lại làn sóng tìm kiếm tài sản trú ẩn.
Với bitcoin, theo ông Sean Farrell, Trưởng bộ phận chiến lược tài sản số tại Fundstrat, khả năng hấp thụ số tài sản khoảng 3,3 tỷ USD còn trôi nổi sau vụ tấn công sẽ là thước đo trực tiếp cho lực cầu thực tế. Ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng nhất cần giữ vững lúc này nằm quanh mức 75.600 USD. Nếu mức này bị xuyên thủng, đường trung bình động 200 ngày tại 73.100 USD sẽ là tuyến phòng thủ tiếp theo quyết định xu hướng dài hạn của thị trường.