Dân Trí • 10/09/2026 06:00

Vào cây xăng, về vùng quê: Cuộc chiến mới trên thị trường bán lẻ Việt Nam

(Dân trí) - Ohmee thử nghiệm cửa hàng tiện lợi trong cây xăng Petrolimex, trong khi các chuỗi bán lẻ lớn đồng loạt mở rộng mạng lưới về nông thôn, ven đô và các tỉnh.

Ngày 5/9, hai cửa hàng Ohmee Express đầu tiên được đưa vào hoạt động tại Cửa hàng xăng dầu Petrolimex số 74 Ngọc Hồi và 497 Nguyễn Quý Đức, Hà Nội. Đây là kết quả hợp tác giữa Petrolimex, doanh nghiệp sở hữu mạng lưới hơn 5.500 cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc và Ohmee, thương hiệu thuộc Meiyijia, chuỗi cửa hàng tiện lợi của Trung Quốc.

Các cửa hàng Ohmee Express được bố trí ngay trong khuôn viên cây xăng, kinh doanh các mặt hàng thiết yếu, đồ ăn và đồ uống. Thay vì sử dụng một mặt bằng bán lẻ độc lập, mô hình này tận dụng không gian và lượng khách sẵn có tại các điểm bán xăng dầu để triển khai thêm hoạt động bán lẻ.

Đây mới là bước thử nghiệm ban đầu, khi Ohmee hiện chỉ có hai điểm bán trong hệ thống Petrolimex. Việc kết hợp điểm bán xăng dầu với cửa hàng tiện lợi cho thấy một hướng đi mới khi các doanh nghiệp đang tìm thêm cách khai thác mặt bằng và mở rộng mạng lưới bán lẻ.

Miếng bánh lớn kéo các chuỗi mở rộng

Việc các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào mạng lưới bán lẻ diễn ra trong bối cảnh quy mô thị trường trong nước tăng trưởng và tỷ lệ bán lẻ hiện đại vẫn còn dư địa.

Theo Bộ Công Thương, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 đạt khoảng 269 tỷ USD. Riêng thương mại điện tử đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng trên 20% và chiếm gần 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.

Hạ tầng bán lẻ hiện đại cũng tiếp tục được mở rộng. Năm 2025, cả nước có 1.293 siêu thị và 276 trung tâm thương mại. Tuy nhiên, gần một nửa số cơ sở bán lẻ hiện đại tập trung tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng và Hải Phòng, trong khi nhiều khu vực nông thôn, miền núi vẫn phụ thuộc lớn vào chợ truyền thống.

Khoảng trống về độ phủ này đang thúc đẩy các chuỗi bán lẻ mở rộng mạng lưới ra ngoài những đô thị lớn, trong đó khu vực nông thôn trở thành một trong những địa bàn được chú trọng.

WinCommerce, đơn vị vận hành WinMart và WinMart+, đặt mục tiêu mở khoảng 1.000-1.500 cửa hàng trong năm 2026, hướng tới khoảng 6.100 điểm bán. Đến hết quý II, hệ thống có 5.141 cửa hàng, tăng 549 điểm so với đầu năm. Khoảng 80% số cửa hàng mở mới trong nửa đầu năm được triển khai tại khu vực nông thôn.

Bách Hóa Xanh cũng đặt mục tiêu mở khoảng 1.000 cửa hàng trong năm nay, trong đó mở rộng mạnh ra phía Bắc sau giai đoạn phát triển chủ yếu tại phía Nam và miền Trung.

Trong khi đó, AEON tiếp tục tăng đầu tư vào Việt Nam. Theo công bố hồi tháng 7, tập đoàn Nhật Bản dự kiến dành khoảng 60% ngân sách đầu tư tại Đông Nam Á cho Việt Nam và đặt mục tiêu tăng quy mô hoạt động tại thị trường này khoảng 3 lần vào năm 2030.

Ông Tezuka Daisuke, Tổng giám đốc AEON Việt Nam, cho biết tỷ lệ bán lẻ hiện đại tại Việt Nam hiện khoảng 15%, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 50% tại Malaysia. Theo ông, khoảng cách này cho thấy dư địa để các mô hình bán lẻ hiện đại tiếp tục phát triển.

Cuộc đua không chỉ nằm ở số lượng cửa hàng

Việc các chuỗi mở rộng không chỉ diễn ra tại các thành phố lớn mà đã xuống tới những địa bàn có quy mô dân cư và thị trường nhỏ hơn. Tại một xã miền núi ở Hà Tĩnh, trong vài năm gần đây, nhiều chuỗi bán lẻ hiện đại đã đưa cửa hàng vào khu vực trung tâm. WinMart+ hiện có 2-3 cửa hàng, trong khi Bách Hóa Xanh cũng đã mở điểm bán tại đây.

Ở những địa bàn này, bài toán của các "ông lớn" bán lẻ không còn đơn thuần là tìm thêm mặt bằng để mở cửa hàng, mà là xác định quy mô và mô hình phù hợp với sức mua, thói quen mua sắm của từng khu vực.

Báo cáo của Shinhan Securities nhận định WinMart tiếp tục đẩy mạnh mở rộng tại miền Bắc và dự kiến khu vực này sẽ chiếm khoảng 80% tổng số cửa hàng mới trong năm. Bách Hóa Xanh, sau khi củng cố mạng lưới tại miền Nam, dự kiến mở rộng tới các tỉnh nông thôn phía Bắc và miền Trung.

Với Saigon Co.op, kế hoạch mở rộng tập trung vào các cửa hàng Co.op Smile tại khu vực nông thôn và ven đô. Ở nhóm doanh nghiệp nước ngoài, AEON Mall dự kiến tăng đầu tư tại các tỉnh và đô thị nhỏ, hướng tới nâng tổng số trung tâm lên 11. Central Retail Việt Nam cũng đã triển khai mô hình mini go! tại một số khu vực bán đô thị và nông thôn như Tân Uyên, Hòa Thành và Nhơn Trạch.

Khi mạng lưới ngày càng mở rộng, hiệu quả của từng điểm bán trở thành một yếu tố quan trọng trong bài toán kinh doanh. Mặt bằng, nhân sự, logistics, hàng tồn kho và doanh thu đều tác động trực tiếp đến chi phí vận hành. Vì vậy, các chuỗi phải tính toán quy mô cửa hàng và mô hình phù hợp với sức mua từng khu vực, thay vì chỉ dựa vào lượng khách.

Theo bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, xu hướng tiêu dùng đang thay đổi mạnh mẽ, khi người mua ngày càng quan tâm đến chất lượng hàng hóa, giá cả, tính minh bạch và các sản phẩm thiết yếu phục vụ đời sống.

"Những thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp bán lẻ không chỉ mở rộng mạng lưới mà còn phải điều chỉnh phương thức kinh doanh, danh mục sản phẩm và cách tiếp cận khách hàng để phù hợp với nhu cầu của từng khu vực", bà nói.

Thị trường màu mỡ nhưng cạnh tranh khốc liệt

Dù kinh tế khó khăn, 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành ước đạt 5,23 triệu tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường hơn 100 triệu dân, thúc đẩy các nhà bán lẻ mở rộng, thu hút đầu tư và cạnh tranh khốc liệt.

Theo báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ Việt Nam đạt quy mô gần 270 tỷ USD năm 2025, trong đó bán lẻ hàng hóa khoảng 205 tỷ USD. Thị trường được dự báo tăng trưởng bình quân 10-12% mỗi năm, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ có thể đạt khoảng 450 tỷ USD vào năm 2030.

Riêng kênh cửa hàng tiện lợi (CVS) - mô hình Ohmee theo đuổi, theo báo cáo của Insight Asia, đạt khoảng 486 triệu USD năm 2025, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) trên 13%.

Màu mỡ là vậy, song thị trường bán lẻ tiện lợi Việt Nam cũng chứng kiến cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các đại gia trong và ngoài nước.

Ở cuộc chơi ấy, không ít đơn vị đuối sức. Trong quá khứ, Công ty Vissan đã đóng gần 60 cửa hàng trong chuỗi 100 cửa hàng tiện lợi mà đơn vị này từng sở hữu. Đại diện Vissan từng cho rằng, thị trường cạnh tranh rất khốc liệt, nếu kinh doanh không hiệu quả thì đóng cửa để tìm hướng đi mới tốt hơn là duy trì.

Tương tự, thương hiệu cửa hàng tiện lợi đến từ Nhật Bản Family Mart, theo một số chuyên gia trong ngành, đã dừng đầu tư thêm vào Việt Nam, thậm chí loạt chuỗi phương Tây như Metro, Parkson, Auchan… đều phải chia tay Việt Nam vì đuối sức trong cạnh tranh với đối thủ.

Ở diễn biến liên quan gần đây, chuỗi bán lẻ Oh!Some thuộc Blue Origin Group (Singapore) cũng đang có dấu hiệu thu hẹp hoạt động tại Việt Nam, chỉ sau 1 năm gia nhập.

Hiện, nhiều cửa hàng Oh!Some tại các trung tâm thương mại ở Hà Nội và TPHCM được dán thông báo "tạm đóng cửa". Một số cửa hàng có tình trạng kệ hàng trống và có điểm đã đóng cửa.

Theo NielsenIQ, đến tháng 5/2026, số cửa hàng thuộc các chuỗi bán lẻ hiện đại tại Việt Nam đạt khoảng 14.100 điểm, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ. Trong đó, siêu thị mini là một trong những nhóm có tốc độ tăng số lượng cửa hàng đáng chú ý.

Trong bối cảnh đó, việc mở thêm điểm bán không còn chỉ là câu chuyện về độ phủ. Cách lựa chọn mặt bằng, quy mô cửa hàng và mô hình vận hành sẽ quyết định khả năng khai thác hiệu quả từng điểm bán. Với Ohmee, việc đặt cửa hàng tiện lợi trong khuôn viên cây xăng Petrolimex cũng là một cách tiếp cận khác so với mô hình thuê mặt bằng độc lập.

Ngày 5/9, hai cửa hàng Ohmee Express đầu tiên chính thức hoạt động tại Cửa hàng xăng dầu Petrolimex số 74 Ngọc Hồi và số 497 Nguyễn Quý Đức, Hà Nội. Đây là kết quả hợp tác giữa Petrolimex, doanh nghiệp sở hữu mạng lưới hơn 5.500 cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc, cùng Ohmee, thương hiệu thuộc Meiyijia, chuỗi cửa hàng tiện lợi của Trung Quốc. Các cửa hàng mới nằm ngay trong khuôn viên cây xăng, bán hàng thiết yếu, đồ ăn và đồ uống, tận dụng lượng khách sẵn có thay vì thuê mặt bằng bán lẻ độc lập. Mô hình Ohmee Express hiện mới dừng ở bước thử nghiệm, với hai điểm bán được triển khai trong hệ thống Petrolimex tại Hà Nội. Dù quy mô ban đầu còn nhỏ, cách kết hợp cây xăng với cửa hàng tiện lợi cho thấy doanh nghiệp đang tìm hướng khai thác hiệu quả hơn những mặt bằng vốn đã có dòng khách thường xuyên. Cuộc cạnh tranh bán lẻ vì thế không chỉ diễn ra giữa các chuỗi trong trung tâm thương mại hay khu phố đông đúc, mà còn xuất hiện tại những điểm dừng chân quen thuộc trên hành trình của người dân. Theo Dân Trí, sự dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn còn quy mô lớn và nhiều khoảng trống để các mô hình hiện đại mở rộng. Bộ Công Thương cho biết tổng mức bán lẻ hàng hóa cùng doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 đạt khoảng 269 tỷ USD. Riêng thương mại điện tử đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng trên 20% và chiếm gần 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa cùng doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Hạ tầng bán lẻ hiện đại cũng tăng lên, với 1.293 siêu thị và 276 trung tâm thương mại trên cả nước trong năm 2025. Tuy nhiên, gần một nửa số cơ sở hiện đại vẫn tập trung tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng và Hải Phòng, tạo ra khoảng cách rõ rệt giữa đô thị lớn với nhiều địa bàn khác. Ở khu vực nông thôn và miền núi, người dân vẫn phụ thuộc đáng kể vào chợ truyền thống, trong khi nhu cầu mua sắm tiện lợi, ổn định và đa dạng tiếp tục hiện hữu. Khoảng trống về độ phủ đang kéo các chuỗi bán lẻ rời khỏi phạm vi những thành phố lớn, tiến sâu hơn vào nông thôn và các khu vực có thị trường nhỏ. WinCommerce, đơn vị vận hành WinMart và WinMart+, đặt mục tiêu mở khoảng 1.000 đến 1.500 cửa hàng trong năm 2026, hướng tới khoảng 6.100 điểm bán trên toàn hệ thống. Đến hết quý II, doanh nghiệp có 5.141 cửa hàng, tăng 549 điểm so với đầu năm, trong đó khoảng 80% cửa hàng mở mới được triển khai tại khu vực nông thôn. Bách Hóa Xanh cũng đặt mục tiêu mở khoảng 1.000 cửa hàng trong năm nay, đồng thời mở rộng mạnh ra phía Bắc sau giai đoạn phát triển chủ yếu tại phía Nam và miền Trung. AEON tiếp tục tăng đầu tư vào Việt Nam, khi tập đoàn Nhật Bản dự kiến dành khoảng 60% ngân sách đầu tư tại Đông Nam Á cho thị trường này. Doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng quy mô hoạt động tại Việt Nam khoảng ba lần vào năm 2030, cho thấy sức hút dài hạn của thị trường bán lẻ trong nước. Ông Tezuka Daisuke, Tổng giám đốc AEON Việt Nam, cho biết tỷ lệ bán lẻ hiện đại tại Việt Nam hiện khoảng 15%, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 50% tại Malaysia. Khoảng cách này được xem là phần dư địa lớn để siêu thị, cửa hàng tiện lợi và những mô hình bán lẻ hiện đại tiếp tục phát triển trong thời gian tới. Cuộc đua vì vậy không chỉ nằm ở việc ai mở nhiều cửa hàng hơn, mà còn nằm ở khả năng chọn đúng địa điểm, quy mô, hàng hóa và phương thức phục vụ. Tại một xã miền núi ở Hà Tĩnh, nhiều chuỗi bán lẻ hiện đại đã đưa cửa hàng vào khu vực trung tâm trong vài năm gần đây, dù quy mô dân cư và sức mua không thể so với đô thị. WinMart+ hiện có 2 đến 3 cửa hàng, còn Bách Hóa Xanh cũng đã mở điểm bán tại địa bàn này, cho thấy thị trường đang mở rộng tới những nơi trước đây ít được chú ý. Báo cáo của Shinhan Securities nhận định WinMart tiếp tục đẩy mạnh tại miền Bắc, nơi dự kiến chiếm khoảng 80% tổng số cửa hàng mới, trong khi Bách Hóa Xanh hướng tới các tỉnh nông thôn phía Bắc và miền Trung, còn Saigon Co.op tập trung Co.op Smile ở nông thôn và ven đô.

Xem thêm tại Dân Trí