Vay hơn 25 tỷ nhưng chỉ trả được 1,7 tỷ, 4 thửa đất thế chấp có thể bị phát mãi

Một vụ tranh chấp hợp đồng tín dụng quy mô lớn vừa được Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ giải quyết theo trình tự phúc thẩm, thu hút sự quan tâm lớn của giới kinh doanh và các tổ chức tài chính. Vụ án xuất phát từ việc một doanh nghiệp trên địa bàn ký hợp đồng hạn mức vay vốn hàng chục tỷ đồng để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng sau đó mất khả năng cân đối dòng tiền. Do khoản nợ tồn đọng kéo dài và quá hạn nghiêm trọng, ngân hàng cho vay đã quyết định khởi kiện ra tòa án nhằm bảo toàn nguồn vốn và yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm. Theo hồ sơ vụ việc, vào ngày 3 tháng 3 năm 2022, Ngân hàng Thương mại Cổ phần S đã ký kết hợp đồng cấp hạn mức tín dụng 50 tỷ đồng cho Công ty T tại Cần Thơ nhằm mục đích bổ sung vốn lưu động. Căn cứ vào các khế ước nhận nợ, phía ngân hàng đã thực hiện ba đợt giải ngân với tổng giá trị hơn 25,3 tỷ đồng trong năm 2023. Trong đó, hai khoản vay đầu tiên có giá trị hơn 12,1 tỷ đồng với thời hạn 7 tháng và lãi suất 14,7 phần trăm mỗi năm, khoản thứ ba trị giá hơn 13,2 tỷ đồng có thời hạn 6 tháng với lãi suất 9,83 phần trăm một năm. Để bảo đảm toàn bộ nghĩa vụ hoàn trả cho các khoản vay nói trên, ông Tăng Thành H cùng bà Huỳnh Ngọc Đ đã sử dụng 4 thửa đất thuộc quyền sở hữu hợp pháp của mình tại Cần Thơ để thế chấp cho ngân hàng. Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất được các bên tiến hành công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm theo đúng quy định pháp luật. Đây là cơ sở pháp lý trọng yếu nhằm bảo đảm khả năng thu hồi công nợ cho tổ chức tín dụng trong trường hợp bên vay phát sinh rủi ro tài chính hoặc vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Mặc dù đã nhận đủ số tiền giải ngân hơn 25,3 tỷ đồng, quá trình thực hiện phương án trả nợ của Công ty T lại không diễn ra đúng như cam kết ban đầu. Doanh nghiệp này chỉ mới thanh toán được hơn 1,7 tỷ đồng cho ngân hàng, trong đó tiền gốc thu hồi vỏn vẹn 526,9 triệu đồng, phần còn lại là lãi trong hạn và lãi phạt chậm nộp. Đến ngày 23 tháng 3 năm 2025, toàn bộ các khoản nợ theo ba khế ước chính thức bị chuyển sang diện nợ quá hạn do bên vay không còn khả năng tiếp tục chi trả. Trước tình trạng doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thanh toán kéo dài, ngân hàng đã nộp đơn khởi kiện yêu cầu Công ty T phải thanh toán dứt điểm toàn bộ số nợ gốc cùng các khoản tiền lãi phát sinh. Đồng thời, tổ chức tín dụng đề nghị cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền áp dụng biện pháp kê biên, phát mãi 4 thửa đất thế chấp nếu doanh nghiệp không hoàn trả đủ nợ. Phía ngân hàng khẳng định nếu số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm vẫn chưa đủ thanh toán công nợ, bên vay vẫn phải tiếp tục chịu trách nhiệm chi trả phần còn thiếu. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện Công ty T thừa nhận toàn bộ khoản vay và đồng ý với phương án xử lý tài sản bảo đảm trong trường hợp mất khả năng thanh toán. Tòa án nhân dân khu vực 1 thành phố Cần Thơ đã chấp thuận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ngân hàng, buộc doanh nghiệp phải trả hơn 31,5 tỷ đồng tính đến ngày 23 tháng 3 năm 2026. Phán quyết sơ thẩm cũng tuyên rõ cơ quan thi hành án có quyền phát mãi 4 thửa đất bảo đảm để thi hành án khi bên vay không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Sau bản án sơ thẩm, đại diện doanh nghiệp cùng những người thế chấp đất đã làm đơn kháng cáo yêu cầu không phát mãi tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, những người kháng cáo không xuất trình được bất kỳ tài liệu hay chứng cứ mới nào để chứng minh cho yêu cầu của mình. Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định quan hệ tín dụng và hợp đồng bảo đảm được xác lập hoàn toàn tự nguyện, đúng trình tự luật định và cấp sơ thẩm đã giải quyết hoàn toàn chính xác. Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ đã quyết định bác toàn bộ kháng cáo, giữ nguyên hiệu lực bản án sơ thẩm buộc bên vay phải thanh toán toàn bộ 31,5 tỷ đồng và đối mặt với việc phát mãi tài sản. Phán quyết này là bài học thực tế sâu sắc cho các doanh nghiệp trong việc hoạch định dòng tiền và sử dụng đòn bẩy tài chính từ ngân hàng. Khi sử dụng tài sản cá nhân để bảo lãnh tín dụng, chủ sở hữu cần lường trước các rủi ro pháp lý để tránh nguy cơ mất tài sản bảo đảm khi kinh doanh gặp khó khăn.