VĐV giành HC đồng dương tính với chất cấm ở ASIAD 2026
Nguồn ảnh: VnExpress
Võ sĩ MMA Uzbekistan Nodirbek Shavkatov bị đình chỉ thi đấu sau khi mẫu thử lấy tại ASIAD xuất hiện meldonium - chất bị cấm cả trong và ngoài thi đấu.
Cơ quan Kiểm tra Quốc tế (ITA), đơn vị phụ trách chương trình chống doping tại ASIAD 20 thay mặt Hội đồng Olympic châu Á (OCA), công bố vụ việc ngày 28/9. Mẫu thử của Shavkatov được lấy trong một cuộc kiểm tra ngoài thi đấu tại Nhật Bản ngày 22/9 và cho kết quả phân tích bất lợi với meldonium.
Võ sĩ 23 tuổi được thông báo kết quả và chịu lệnh đình chỉ tạm thời. Trong thời gian án đình chỉ có hiệu lực, anh không được thi đấu, tập luyện, huấn luyện hay tham gia hoạt động thể thao thuộc phạm vi quản lý của các tổ chức ký Bộ luật Phòng chống doping thế giới. Hồ sơ của ITA hiện ghi vụ việc ở trạng thái đang xử lý.
Võ sĩ Shavkatov giành HC đồng hạng 71 kg MMA hiện đại tại ASIAD 2026 ở Aichi-Nagoya, Nhật Bản hôm 22/9. Ảnh: NOC Uzbekistan
Kết quả phân tích bất lợi chưa đồng nghĩa Shavkatov đã nhận phán quyết cuối cùng về hành vi vi phạm doping. Võ sĩ Uzbekistan có quyền yêu cầu phân tích mẫu B, đồng thời khiếu nại lệnh đình chỉ tạm thời lên Bộ phận Chống doping của Tòa Trọng tài Thể thao (CAS ADD).
Meldonium thuộc nhóm S4 – hormone và các chất điều biến chuyển hóa trong danh mục cấm của Cơ quan Phòng chống Doping Thế giới (WADA). Chất này bị cấm ở mọi thời điểm, cả trong lẫn ngoài thi đấu, từ 2016. Theo ITA, meldonium có thể hỗ trợ sức bền và khả năng hồi phục bằng cách tác động đến quá trình hấp thụ oxy cũng như chuyển hóa năng lượng. Đây là chất không đặc hiệu, nên một kết luận vi phạm có thể dẫn đến án phạt nặng hơn so với nhóm chất đặc hiệu.
Shavkatov tranh tài nội dung MMA hiện đại nam hạng 71 kg - lần đầu được đưa vào chương trình ASIAD - tại Aichi-Nagoya 2026. Anh vượt qua võ sĩ Hàn Quốc Choi Eun-sok bằng tính điểm đồng thuận ở tứ kết, trước khi thua Kadyrbek Shinbayev 0-3 tại bán kết và nhận HC đồng. Shinbayev sau đó tiếp tục thắng Behruz Khurshedzoda với cùng tỷ số để giành HC vàng.
ITA chưa đưa ra quyết định về thành tích của Shavkatov. Vì vậy, tấm HC đồng vẫn chưa bị thu hồi. Việc hủy kết quả và phân bổ lại huy chương chỉ được xem xét sau khi quá trình xử lý hoàn tất, bao gồm kết quả mẫu B và các thủ tục khiếu nại.
Ở thời điểm được công bố, Shavkatov là trường hợp dương tính thứ ba tại ASIAD 2026 nhưng là VĐV giành huy chương đầu tiên có mẫu thử bất lợi. Trước anh là tay vợt cầu lông Thái Lan Pitchamon Opatniputh và võ sĩ karate Turkmenistan Dayanch Keletliyev. Một ngày sau, VĐV canoeing Uzbekistan Pavel Eygel trở thành trường hợp thứ tư khi mẫu thử xuất hiện trimetazidine.
Shavkatov đang tập luyện trong hệ thống GAMMA Uzbekistan. Trước ASIAD, anh giành HC đồng giải MMA nghiệp dư châu Á trên sân nhà vào tháng 5, từng vào top 8 giải vô địch nghiệp dư thế giới ở hạng 70,3 kg và bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp tại Kazakhstan từ năm 2025. Võ sĩ Uzbekistan toàn thắng ba trận chuyên nghiệp đầu tiên, trước khi sự nghiệp đứng trước nguy cơ bị gián đoạn bởi vụ việc tại Nhật Bản.
Vy Anh
Võ sĩ Uzbekistan Shavkatov, người vừa giành huy chương đồng môn MMA hiện đại tại ASIAD 2026, đang đối mặt với quy trình xử lý doping sau khi mẫu thử của anh cho kết quả phân tích bất lợi. Cơ quan Kiểm tra Quốc tế, viết tắt là ITA, thông báo vụ việc ngày 28/9, với tư cách đơn vị phụ trách chương trình chống doping tại đại hội thay mặt Hội đồng Olympic châu Á. Mẫu thử được lấy trong một cuộc kiểm tra ngoài thi đấu tại Nhật Bản ngày 22/9, rồi cho kết quả phát hiện meldonium, chất nằm trong danh mục cấm của Cơ quan Phòng chống Doping Thế giới.
Sau khi được thông báo về kết quả, võ sĩ 23 tuổi chịu lệnh đình chỉ tạm thời, đồng nghĩa hiện chưa thể tiếp tục tham gia các hoạt động thể thao thuộc phạm vi quản lý liên quan. Trong thời gian lệnh có hiệu lực, anh không được thi đấu, tập luyện, huấn luyện hoặc tham gia hoạt động thể thao của những tổ chức ký Bộ luật Phòng chống doping thế giới. Tuy nhiên, ITA mới ghi hồ sơ ở trạng thái đang xử lý, nên kết quả phân tích bất lợi chưa phải phán quyết cuối cùng xác định Shavkatov vi phạm quy định.
Võ sĩ Uzbekistan có quyền yêu cầu phân tích mẫu B để kiểm tra thêm, đồng thời có thể khiếu nại lệnh đình chỉ tạm thời lên Bộ phận Chống doping của Tòa Trọng tài Thể thao. Meldonium thuộc nhóm S4, gồm hormone và các chất điều biến chuyển hóa, đồng thời bị cấm ở mọi thời điểm kể từ năm 2016, cả trong lẫn ngoài thi đấu. Theo ITA, chất này có thể hỗ trợ sức bền và khả năng hồi phục bằng cách tác động đến quá trình hấp thụ oxy cùng hoạt động chuyển hóa năng lượng.
Meldonium được xếp vào nhóm chất không đặc hiệu, vì vậy một kết luận vi phạm có thể dẫn đến mức phạt nặng hơn so với trường hợp liên quan chất đặc hiệu. Shavkatov tranh tài ở hạng 71 kg MMA hiện đại nam, nội dung lần đầu xuất hiện trong chương trình ASIAD, tổ chức tại Aichi-Nagoya, Nhật Bản. Ở tứ kết, anh vượt qua võ sĩ Hàn Quốc Choi Eun-sok bằng tính điểm đồng thuận, trước khi thất bại 0-3 trước Kadyrbek Shinbayev tại bán kết và nhận huy chương đồng.
Shinbayev sau đó tiếp tục thắng Behruz Khurshedzoda với cùng tỷ số 3-0 để giành huy chương vàng nội dung này tại đại hội. Hiện ITA chưa quyết định về thành tích thi đấu của Shavkatov, vì thế huy chương đồng mà anh giành được vẫn chưa bị thu hồi. Việc hủy kết quả và phân bổ lại huy chương chỉ có thể được xem xét sau khi quy trình xử lý hoàn tất, gồm kết quả mẫu B và các thủ tục khiếu nại liên quan.
Khi vụ việc được công bố, Shavkatov là trường hợp có mẫu thử bất lợi thứ ba tại ASIAD 2026, đồng thời là vận động viên giành huy chương đầu tiên vướng tình huống này. Hai trường hợp được ghi nhận trước anh là tay vợt cầu lông Thái Lan Pitchamon Opatniputh và võ sĩ karate Turkmenistan Dayanch Keletliyev. Một ngày sau, vận động viên canoeing Uzbekistan Pavel Eygel trở thành trường hợp thứ tư, khi mẫu thử của anh xuất hiện trimetazidine.
Ngoài thành tích tại đại hội, Shavkatov đang tập luyện trong hệ thống GAMMA Uzbekistan và từng đạt kết quả ở một số giải đấu MMA nghiệp dư. Hồi tháng 5, anh giành huy chương đồng tại giải MMA nghiệp dư châu Á tổ chức trên sân nhà, trước khi góp mặt trong top 8 giải vô địch nghiệp dư thế giới ở hạng 70,3 kg. Võ sĩ này bắt đầu thi đấu chuyên nghiệp tại Kazakhstan từ năm 2025 và toàn thắng cả ba trận đầu tiên, theo thông tin trong bài gốc của VnExpress.
Sự nghiệp thi đấu của Shavkatov giờ đứng trước nguy cơ bị gián đoạn bởi vụ việc phát sinh tại Nhật Bản, dù hồ sơ hiện vẫn chưa có kết luận cuối cùng. Những bước tiếp theo phụ thuộc vào quy trình xử lý của cơ quan chống doping, trong đó có khả năng phân tích mẫu B và quyền khiếu nại của võ sĩ. Cho đến khi các thủ tục hoàn tất, chưa có căn cứ để khẳng định anh đã bị xác định vi phạm, cũng như chưa có quyết định thu hồi huy chương đồng ASIAD 2026.