Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đưa các liệt sĩ rời công viên Lê Thị Riêng về Nghĩa trang Liệt sĩ TP.HCM. Gần 60 năm cho một cuộc trở về, những chiến sĩ Giải phóng quân, Biệt động thành, những người hoạt động cách mạng kiên trung đã không kịp nhìn thấy ngày đất nước thống nhất. Các anh âm thầm làm chứng nhân cho những thăng trầm và chuyển mình đi lên của TP.HCM.
Rời xa tầng đất lạnh nơi công viên Lê Thị Riêng, các liệt sĩ nay đã được sưởi ấm trong tiếng thì thầm của đồng chí, đồng đội, đợi chờ một ngày được gọi đúng tên mình.
Trải qua hơn 3 tháng ròng rã nỗ lực tìm kiếm và quy tập, hài cốt của 731 liệt sĩ đã được đưa về "ngôi nhà chung" Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM. Nơi đây, các anh sẽ hòa vào giấc ngủ ngàn thu cùng hàng chục ngàn anh hùng đang yên nghỉ.
Đất mẹ ôm trọn các anh vào lòng, chở che để những mảnh xương cốt không còn phải nằm chồng lên nhau dưới lớp đất sâu. Thế nhưng, đưa được các anh về yên nghỉ trọn vẹn mới chỉ là trạm dừng chân đầu tiên của hành trình "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
Đích đến cuối cùng và cũng là nỗi khắc khoải lớn nhất của những người ở lại, chính là trả lại cho các anh danh tính. 58 năm là một quãng thời gian quá dài, đủ để vạn vật đổi dời, và thân xác các anh cũng đã hòa vào cỏ cây, hồn thiêng sông núi. Giữa dòng chảy khắc nghiệt ấy, biết bao giọt nước mắt của những người mẹ, người vợ nơi quê nhà đã cạn khô vì mỏi mòn bặt vô âm tín.
Di vật tìm thấy quá đỗi mong manh để kể trọn vẹn câu chuyện của người lính. Thế nhưng, những mẫu sinh phẩm dẫu ít ỏi còn sót lại, cùng với nỗ lực thu nhận và phân tích mẫu ADN thân nhân trên khắp mọi miền đất nước, đang thắp lên một ngọn lửa hy vọng. Đó cũng chính là quyết tâm cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và sự kỳ vọng của nhân dân đối với Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
Và giờ đây, các anh đã có một giấc ngủ thật bình yên nơi Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM tôn nghiêm. Giấc ngủ ấy sẽ càng thêm trọn vẹn, ấm áp khi một ngày nào đó các anh được đón về trong vòng tay gia đình, được xướng lên bằng chính cái tên thân thương mà mẹ cha đã đặt.
Những hình ảnh đáng nhớ từ chiến dịch 500 ngày đêm tại công viên Lê Thị Riêng:
Các chiến sĩ cẩn thận bóc tách từng lớp đất tìm dấu vết liệt sĩ hy sinh tại công viên Lê Thị Riêng. Do điều kiện chiến tranh ác liệt và thời gian kéo dài, phần lớn hài cốt của các liệt sĩ đợt này chưa xác định được tên, tuổi, quê quán.
Công cuộc tìm kiếm dù có nhiều khó khăn nhưng tất cả đều chung một quyết tâm, quyết không để liệt sĩ nào phải nằm lại nơi đất lạnh. Sự hy sinh của các anh là vô giá, công lao của các anh, Tổ quốc mãi khắc ghi.
"Một khi đã phát hiện hài cốt hoặc di vật, dù trời đổ mưa to cũng phải giăng bạt để bốc dỡ, kiên quyết không để các liệt sĩ phải nằm lại thêm nữa. Lực lượng sẵn sàng khắc phục mọi điều kiện khắc nghiệt để đưa các anh lên một cách an toàn và chu toàn nhất”. Đây là nguyên tắc thép mà đội tìm kiếm đặt ra.
Bà Nguyễn Thị Bình (ủy viên Ban Chấp hành Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam, Phó Ban Liên lạc truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh TP.HCM) không cầm được nước mắt khi đứng cạnh bên hài cốt các anh hùng liệt sĩ được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng.
Thiếu tướng Vũ Văn Điền, Tư lệnh Bộ Tư lệnh TP.HCM (bìa trái) và Thiếu tướng Tạ Văn Đẹp, Phó giám đốc Công an TP.HCM, trao di ảnh sau phục dựng cho bà Nguyễn Thị Lệ, người vợ son sắt 60 năm chờ chồng của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Trường hợp Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là hiếm hoi trong số 731 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng. Nhờ những tư liệu giấy tờ lưu trữ, cơ quan chức năng đã xác định được danh tính và gia đình cho ông.
Việc giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ nhằm phục vụ xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ, góp phần đưa thông tin về những người đã hy sinh trở về với thân nhân, gia đình. Hành trình "đi tìm đồng đội", tìm lại tên cho các anh là sứ mệnh quan trọng nhất. Mỗi phần hài cốt được tìm thấy không chỉ là chứng tích của một thời kỳ lịch sử hào hùng, mà còn là lời nhắc nhở đối với thế hệ hôm nay về món nợ ân tình sâu nặng với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Các thùng chuyên dụng chứa mẫu sinh phẩm được đưa lên máy bay, bảo đảm các điều kiện vận chuyển đúng theo quy định. Hành trình tìm lại tên cho các anh hùng liệt sĩ là một cuộc chạy đua khốc liệt với thời gian, khi những người mẹ, người anh, người em của liệt sĩ ngày một già yếu đi. Công tác giám định ADN vì vậy ngày càng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
Máy bay CASA-295 mang theo 7.104 mẫu hài cốt liệt sĩ tại TP.HCM ra Hà Nội sáng 21-8, chuyến bay mang theo hy vọng đưa những người con đã hy sinh trở về với đúng tên tuổi, quê hương, đồng đội và gia đình. Dù còn nhiều khó khăn trước mắt, nhưng với quyết tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng lòng của nhân dân và nỗ lực của các lực lượng chức năng, chúng ta tin tưởng rằng sẽ có nhiều cuộc đoàn tụ linh thiêng trong thời gian không xa, để các anh được an lòng yên nghỉ dưới chính tên tuổi của mình.
"Xin dâng hương những linh hồn bất tử", lời bài hát "Linh thiêng Việt Nam" mà các văn nghệ sĩ TP.HCM cất lên thật cảm động tại lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng.
Tính đến nay đã có 731 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng. Từ những manh mối mơ hồ qua các bức ảnh kết hợp với lời kể nhân chứng, phương pháp khoa học, các liệt sĩ đã được tìm thấy sau hàng chục năm nằm dưới đất mẹ.
Đưa di quách của các liệt sĩ tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng lên xe di chuyển đến Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM để an táng.
Người dân cầm hoa cúc trắng đứng 2 bên đường chờ đoàn xe chở các liệt sĩ đi qua để bày tỏ lòng cảm ơn những người đã hy sinh vì đất nước.
Từng dòng người cứ thế đứng chờ hết đoàn xe này đến đoàn xe khác đi qua để chào các anh
Trong không khí thiêng liêng và xúc động, các lực lượng bắt đầu thực hiện nghi thức thu Quốc kỳ phủ trên tiểu quách, trước khi chậm rãi hạ huyệt, đưa các anh hùng liệt sĩ về với lòng đất Mẹ.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thắp hương tại các phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM. Người đứng đầu Chính phủ từng xúc động: "Đối với nhiều gia đình liệt sĩ, chiến tranh chưa thực sự lùi xa, nỗi đau mất mát vẫn hiện hữu khi họ vẫn ngày đêm ngóng trông tin tức người thân. Bằng mọi giá chúng ta cần nỗ lực quyết tâm cao nhất để tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình, với quê hương”.
Các anh hùng liệt sĩ về Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM an nghỉ trong niềm xúc động, lòng biết ơn sâu sắc của đồng chí, đồng đội và nhân dân thành phố.
Tiễn đưa 731 liệt sĩ về nơi an nghỉ: Suốt đời tôi nhớ mãi lá cờ đỏ phủ ấm các anhMột ngày đã trôi qua nhưng trong lòng nhiều người vẫn chưa nguôi rưng rưng xúc động với hình ảnh tiễn đưa 731 liệt sĩ về nơi an nghỉ. Tổ quốc và đồng bào sẽ mãi mãi khắc ghi sự hy sinh xương máu của các anh…