Bố mất sớm, hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến con đường đến trường đối với em Thò Bá Xa (dân tộc H'Mông, sinh năm 2008, bản Thăm Hín, xã Na Ngoi) trở nên chông chênh. Năm học lớp 6, em đối diện nguy cơ bỏ học. Trước hoàn cảnh của Xa, tháng 9/2019, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Càn đã đón em về, lo cho em từng bữa ăn, giấc ngủ và kèm cặp việc học tập. Do trường cách đồn hơn 1 km nên hằng ngày, cán bộ, chiến sĩ thay phiên nhau đưa đón em đến lớp.
Không phụ sự mong đợi của các “ông bố” biên phòng, Xa tiến bộ đều và trở thành học sinh có học lực tốt của trường. Hết lớp 9, em rời bản xuống học ở Trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An (thành phố Vinh trước đây), sự hỗ trợ tiếp tục được Đồn Biên phòng Nậm Càn duy trì. Mỗi học kỳ, cán bộ của đồn sẽ đến trường động viên, trao quà và hỗ trợ tiền sinh hoạt; đón em về trong mỗi dịp hè, Tết.
Tháng 8 vừa qua, Thò Bá Xa nhận được thông báo trúng tuyển vào Trường Sĩ quan Lục quân 1, với số điểm 25,83. Ngay khi biết mình trúng tuyển, từ nơi làm thêm ở Hải Phòng, em đã xin nghỉ để về quê, trực tiếp báo tin vui cho các “ông bố” quân hàm xanh, đồng thời thu xếp để chuẩn bị ra Hà Nội nhập học.
Thượng tá Lương Trọng Thủy, Đồn trưởng Biên phòng Nậm Càn phấn khởi chia sẻ: “Xa là cậu bé rất ngoan, thông minh. Từ nhỏ cháu đã quyết tâm học tốt để được vào học tập trong môi trường quân đội nên chúng tôi luôn động viên, khuyến khích cháu theo đuổi ước mơ của mình. Xa gọi các cô, chú ở đây là bố, mẹ. Chúng tôi cũng xem cháu như con trong nhà. Ngày có kết quả đậu đại học, cháu đã bắt xe về đây thăm lại đồn và báo tin vui cho mọi người. Chúng tôi rất hãnh diện, tự hào và mong muốn cháu sẽ tiếp tục cố gắng, nỗ lực, đạt thành tích cao trong học tập, rèn luyện”.
Thực hiện chủ trương của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Càn luôn sát cánh cùng chính quyền địa phương hỗ trợ nhân dân xóa đói-giảm nghèo, nâng cao đời sống. Ngoài việc giúp đỡ người dân phát triển kinh tế, từ năm 2019 đến nay, Đồn Biên phòng Nậm Càn đã và đang hỗ trợ 5 học sinh theo Chương trình “Nâng bước em đến trường” và “Con nuôi đồn Biên phòng”. Hằng tháng, các em được đơn vị hỗ trợ kinh phí 500.000 đồng để góp vào tiền ăn, sinh hoạt. Kinh phí này được trích từ tiền lương và các khoản sinh hoạt phí của cán bộ, chiến sĩ của đơn vị.
Trước Thò Bá Xa, năm 2024, em Xeo Thị Hoa (sinh năm 2005, dân tộc Khơ Mú, bản Huồi Phuôn 1, xã Keng Đu) đã trúng tuyển vào khoa Giáo dục mầm non, Trường Sư phạm - Trường đại học Vinh. Đang là sinh viên năm thứ hai, Hoa vẫn luôn xúc động mỗi khi nhắc về cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Keng Đu - những người đã đồng hành cùng mình suốt 12 năm qua. Năm 2014, Xeo Thị Hoa mới là cô học sinh lớp 4, sống với ông bà ngoại đã tuổi cao, sức yếu. Đó cũng là thời điểm em được Đồn Biên phòng Keng Đu lựa chọn hỗ trợ trong chương trình “Con nuôi đồn Biên phòng”.
Theo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An: Hằng năm, Chương trình “Nâng bước em đến trường” hỗ trợ thường xuyên 94 học sinh (trong đó có 13 học sinh người Lào); Chương trình “Con nuôi đồn Biên phòng” hỗ trợ 18 học sinh. Ngoài ra, từ năm 2025 đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An còn hỗ trợ 185 học sinh thuộc Dự án “Cán bộ chiến sĩ Quân đội nâng bước em đến trường”.
Với Chương trình “Nâng bước em đến trường”, học sinh được hỗ trợ kinh phí hằng tháng cùng với sách vở, đồ dùng học tập, quần áo... Quan trọng hơn, các đơn vị cử cán bộ trực tiếp theo dõi, giúp đỡ, tạo điều kiện để các em được học tập và sinh hoạt tốt hơn. Còn với chương trình “Con nuôi đồn Biên phòng”, nhiều đồn biên phòng đã trực tiếp nhận nuôi dưỡng các học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Các em được bố trí ăn ở, sinh hoạt ngay tại đơn vị, được cán bộ, chiến sĩ chăm sóc như người thân trong gia đình. Ngoài giờ học, các em được kèm cặp thêm về kiến thức văn hóa, rèn luyện nền nếp, kỹ năng sống. Các đồn biên phòng còn tích cực kết nối với các nhà hảo tâm, tổ chức xã hội để mở rộng nguồn lực, nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Đại tá Trần Đăng Khoa, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho biết: Ngoài hỗ trợ học sinh, các đồn biên phòng còn phối hợp chính quyền và lực lượng chức năng các tỉnh giáp biên giới của Lào triển khai Chương trình “Nâng bước em tới trường”, nhận đỡ đầu 16 học sinh Lào (thuộc 3 tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bô Ly Khăm Xay) với mức hỗ trợ mỗi em 500.000 đồng/tháng. Không dừng ở hỗ trợ kinh phí, vật chất, các đơn vị còn thường xuyên liên hệ, theo dõi quá trình học tập của học sinh. Nhờ đó, nhiều học sinh Lào đạt kết quả tốt, từng bước trưởng thành.
“Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả chương trình “Con nuôi đồn Biên phòng - Nâng bước em tới trường”; tiếp tục đồng hành với những học sinh Lào có hoàn cảnh khó khăn cho đến khi các em hoàn thành bậc cao đẳng, đại học nếu có nguyện vọng”, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An chia sẻ.
Bài và ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU