Vì sao các ngân hàng trung ương vẫn gom vàng giữa lúc thị trường rung lắc?

Theo Reuters, sau đợt điều chỉnh giảm hơn 6% trong tháng 9, giá vàng giao ngay hiện neo quanh vùng 4.155 USD/ounce, trong khi giá vàng kỳ hạn giao dịch ở mức 4.185 USD/ounce. Áp lực đè nặng lên kim loại quý đến từ “bộ ba quen thuộc” gồm lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài chạm mức cao nhất trong 20 năm, đồng USD duy trì sức mạnh và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục tăng lãi suất vào cuối năm.

Tuy nhiên, giữa lúc nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ và các quỹ thuật toán vội vã bán tháo để cắt lỗ, một xu hướng hoàn toàn trái ngược đang diễn ra ở tầng lớp các nhà quản lý dự trữ quốc gia. Những người nắm giữ dòng tiền lớn nhất thế giới không những không bán ra mà còn đẩy mạnh gom vàng.

Khoảng cách bí ẩn giữa số liệu và thực tế mua gom

Theo dữ liệu chính thức được công bố, lượng vàng các ngân hàng trung ương mua ròng trong tháng 7 chỉ đạt 23 tấn. Tuy nhiên, theo Weiss Ratings, phân tích theo dõi dòng chảy thực tế của tổ chức tài chính Goldman Sachs lại chỉ ra một bức tranh hoàn toàn khác: tổng khối lượng gom vào thực tế lên tới 44 tấn.

Mức mua này cao hơn 158% so với tốc độ trung bình hàng tháng (17 tấn) ở giai đoạn trước năm 2022. Nếu tính theo tốc độ trung bình 3 tháng gần nhất, con số đã vọt lên 91 tấn mỗi tháng.

Vậy lượng vàng chênh lệch hơn 20 tấn đã chảy về đâu? Các chuyên gia của Goldman Sachs cho biết Trung Quốc chính là một phần quan trọng của lời giải. Trong khi số liệu báo cáo của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) ghi nhận mua vào khoảng 20 tấn vàng trong tháng 7, ước tính thực tế qua các giao dịch phi tập trung (OTC) tại London cho thấy con số thực lên tới 35 tấn, tức cao hơn 75% so với báo cáo.

Dòng kim loại quý này được chuyển thẳng về các kho dự trữ nội địa hoặc thông qua các đơn vị lưu ký bên thứ ba. Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cũng xác nhận rằng khối lượng vàng do các ngân hàng trung ương mua nhưng không công bố đang chiếm một tỷ trọng rất đáng kể trên thị trường hiện nay.

“Của để dành” bền vững trước biến động tiền tệ

Động thái gom hàng không chỉ diễn ra ở một vài quốc gia đơn lẻ. Trong 4 năm qua, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã tích lũy trung bình khoảng 1.000 tấn vàng mỗi năm, mức cao gấp đôi so với bình quân 10 năm trước đó.

Khác với các quỹ đầu cơ hay nhà đầu tư lướt sóng luôn bám sát từng phát ngôn của Fed, các nhà điều hành vĩ mô nhìn vàng như một tài sản chiến lược bảo đảm tính bền vững tài chính. Vàng vật chất không gắn liền với rủi ro vỡ nợ của bất kỳ một chủ thể hay tổ chức phát hành nào.

Khảo sát mới đây của WGC đối với 76 ngân hàng trung ương mang lại kết quả rất đáng chú ý khi 89% đơn vị được hỏi dự báo dự trữ vàng toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong vòng 12 tháng tới. Đồng thời, 74% số tổ chức này nhận định tỷ trọng của đồng USD trong dự trữ ngoại hối quốc tế sẽ giảm dần trong 5 năm tới.

Goldman Sachs dự báo trong cả năm nay, các ngân hàng trung ương sẽ duy trì nhịp mua trung bình 50 tấn mỗi tháng, gấp gần 3 lần giai đoạn trước năm 2022. Điều này cho thấy chiến lược tái cơ cấu danh mục tài sản dài hạn đang diễn ra rất kiên định, bất chấp các biến động tăng giảm nhất thời của lãi suất hay tỷ giá.

Đợt điều chỉnh ngắn hạn mở ra cơ hội tích lũy

Theo Kitco News, nhiều chuyên gia phân tích nhận định đợt bán tháo vừa qua phần lớn đến từ các vị thế đầu cơ ngắn hạn và các quỹ giao dịch tự động kích hoạt lệnh bán khi lợi suất trái phiếu tăng. Dù vậy, thị trường đang dần tìm được điểm tựa vững chắc quanh vùng 4.000 USD/ounce nhờ sức cầu vàng vật chất dồi dào từ các thị trường lớn như Trung Quốc và Ba Lan.

Bà Amy Gower, Trưởng bộ phận chiến lược kim loại và khai khoáng tại Morgan Stanley, nhận định nhu cầu nhập khẩu vàng của Trung Quốc đang hướng tới mức kỷ lục kể từ năm 2017. Chuyên gia này cho rằng các mối lo về tính bền vững tài khóa và khối nợ công dài hạn sẽ tiếp tục thúc đẩy dòng tiền hướng vào kim loại quý.

Dù giá vàng có thể chịu sức ép trong ngắn hạn, Morgan Stanley vẫn giữ quan điểm lạc quan và dự báo giá kim loại quý này có thể bứt phá, vượt mốc 5.000 USD/ounce trong nửa cuối năm 2027. Do đó, các nhịp điều chỉnh sâu thường được giới đầu tư tổ chức nhìn nhận như cơ hội để gia tăng tích lũy.

Đồng quan điểm, ông Bart Melek, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại TD Securities, cũng đánh giá giai đoạn điều chỉnh nặng nề nhất đối với thị trường vàng dường như đã trôi qua.

Trên thị trường tài chính, nhiều nhà đầu tư quốc tế chọn cách sở hữu vàng thông qua các chứng chỉ quỹ hoán đổi danh mục được bảo chứng bằng vàng vật chất như SPDR Gold MiniShares Trust (GLDM) - quỹ hiện quản lý khoảng 32 tỷ USD với chi phí duy trì thấp. Sự đi ngang và tích lũy của các công cụ này trong thời gian qua được đánh giá là bước đệm cần thiết giúp giảm bớt tình trạng tăng nóng, tạo nền móng cho chu kỳ vận động tiếp theo của thị trường kim loại quý.