Vì sao cần chú ý chiều cao của trẻ ở tuổi dậy thì?

Tuổi dậy thì đánh dấu giai đoạn cơ thể trẻ chuyển mình mạnh mẽ, trong đó chiều cao thường tăng nhanh và trở thành dấu hiệu dễ nhận biết nhất. Ở bé gái, dậy thì thường bắt đầu khoảng 8 đến 13 tuổi, còn bé trai thường bước vào giai đoạn này trong khoảng 9 đến 14 tuổi. Không chỉ chân tay dài hơn, trẻ còn thay đổi vóc dáng, cơ bắp và nhiều đặc điểm khác, cho thấy cơ thể đang tiến dần đến quá trình trưởng thành. Trước dậy thì, trẻ vẫn phát triển chiều cao nhưng tốc độ thường tương đối ổn định, không tạo ra những thay đổi rõ rệt trong thời gian ngắn. Khi bước vào tuổi dậy thì, quần áo hoặc giày dép có thể nhanh chóng trở nên chật hơn chỉ sau vài tháng, phản ánh nhịp tăng trưởng đang tăng tốc. Tuy vậy, mỗi trẻ có thời điểm dậy thì và tốc độ phát triển riêng, nên cha mẹ không nên đánh giá chỉ dựa trên chiều cao hiện tại. Điều quan trọng hơn là phụ huynh cần quan sát mức tăng chiều cao của trẻ qua từng giai đoạn, thay vì chỉ so sánh trẻ với bạn bè cùng tuổi. Một trẻ có thể chưa cao nổi bật ở thời điểm này nhưng vẫn phát triển đều đặn, trong khi trẻ khác có thể tăng nhanh rồi chậm lại. Việc đo chiều cao định kỳ, ghi lại kết quả và theo dõi theo thời gian giúp gia đình nhận biết rõ hơn diễn biến tăng trưởng. Sự thay đổi hormone trong tuổi dậy thì giữ vai trò quan trọng, thúc đẩy xương phát triển và giúp trẻ bước vào giai đoạn tăng chiều cao nhanh hơn những năm trước. Hormone tăng trưởng kích thích quá trình phát triển của xương, còn các hormone sinh dục tăng lên cũng góp phần tạo nên những thay đổi mạnh mẽ trong cơ thể. Vì vậy, tốc độ phát triển của trẻ thường liên quan đến thời điểm bắt đầu dậy thì và sự thay đổi hormone ở từng người. Bên cạnh yếu tố hormone, chiều cao còn chịu ảnh hưởng của dinh dưỡng, giấc ngủ, hoạt động thể chất và di truyền, nên không thể giải thích bằng một nguyên nhân duy nhất. Chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và cung cấp các dưỡng chất cần thiết giúp cơ thể có điều kiện đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn này. Giấc ngủ đầy đủ cùng hoạt động thể chất phù hợp cũng cần được duy trì đều đặn để hỗ trợ trẻ phát triển tối ưu. Theo Times of India, dậy thì cũng là giai đoạn cơ thể tiến gần đến chiều cao trưởng thành, vì vậy quãng thời gian này không kéo dài vô hạn. Khi trẻ tiến đến cuối tuổi dậy thì, tốc độ tăng chiều cao thường chậm lại và khả năng phát triển của xương cũng giảm dần. Sau khi quá trình trưởng thành xương hoàn tất, chiều cao gần như ổn định, khiến cơ hội tăng thêm trở nên hạn chế hơn. Đó là lý do cha mẹ cần chú ý đến chiều cao của trẻ ngay trong tuổi dậy thì, thay vì đợi đến khi nhận thấy sự chững lại rõ ràng mới quan tâm. Gia đình có thể đo chiều cao định kỳ, ghi lại con số cụ thể và xem trẻ đang tăng nhanh, tăng chậm hay không thay đổi trong thời gian dài. Cách theo dõi này cung cấp thông tin thực tế hơn những nhận xét cảm tính, đồng thời giúp phát hiện sớm những điểm bất thường. Nếu trẻ tăng chiều cao chậm trong thời gian dài, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trước đó hoặc xuất hiện dấu hiệu dậy thì bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. Bác sĩ có thể đánh giá quá trình phát triển, xem xét các yếu tố liên quan và đưa ra hướng theo dõi phù hợp cho từng trường hợp. Nội dung trên được VnExpress tổng hợp, đồng thời khuyến nghị phụ huynh quan tâm dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động và gửi câu hỏi về bệnh trẻ em để được bác sĩ giải đáp.