Một số người trải nghiệm cái chết chung khi cảm nhận được sự ra đi của người khác - Ảnh: GAIA
Không chỉ người cận kề cái chết mới có những trải nghiệm kỳ lạ. Một số người đang sống cho biết họ nhìn thấy, nghe thấy hoặc cảm nhận sự ra đi của người khác, thậm chí trước khi biết tin người đó qua đời.
Hiện tượng này phổ biến đến mức được giới khoa học đặt tên là "trải nghiệm cái chết chung", theo trang IFLScience ngày 2-11.
Theo nghiên cứu công bố năm 2022 trên tạp chí American Journal of Hospice and Palliative Medicine, các nhà khoa học đã phân tích 146 trường hợp trải nghiệm cái chết chung và giao tiếp với người đã khuất, do 121 người tại Ý, Mexico, Brazil và Đài Loan thuật lại.
Kết quả cho thấy 47% trải nghiệm xảy ra trước khi người kia qua đời, trong khi 39% xuất hiện sau đó. Khoảng 75% trường hợp liên quan đến hình ảnh, âm thanh hoặc cảm giác rõ rệt về sự hiện diện hay ra đi của người khác.
Những trải nghiệm này có thể xuất hiện trong giấc mơ hoặc khi người đó hoàn toàn tỉnh táo. Một số người còn kể rằng họ cảm nhận được bằng xúc giác hoặc khứu giác.
Giáo sư Ines Testoni, chuyên gia tâm lý học xã hội tại Đại học Padua (Ý), cho biết có người nhìn thấy người đang hấp hối, nghe thấy giọng nói của họ hoặc đột nhiên cảm nhận chắc chắn rằng người đó đã qua đời, dù chưa nhận được bất kỳ thông báo nào.
Khác với trải nghiệm cận tử, thường được ghi nhận ở người đứng trước ranh giới sinh tử và có thể liên quan đến hoạt động sinh lý của não bộ trong giai đoạn hấp hối, trải nghiệm cái chết chung lại xuất hiện ở những người vẫn đang sống.
Đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được nguyên nhân của hiện tượng này. Một số giả thuyết cho rằng căng thẳng tâm lý cấp tính và nỗi đau mất mát có thể lý giải một phần trải nghiệm.
Tuy nhiên, những trường hợp xảy ra trước khi người kia qua đời hoặc liên quan đến người xa lạ vẫn chưa thể giải thích thỏa đáng.
Nghiên cứu cũng cho thấy hiện tượng này không chỉ xuất hiện trong một nền văn hóa hay hệ thống tín ngưỡng nhất định.
Đáng chú ý, dù chỉ kéo dài vài khoảnh khắc, những trải nghiệm này đôi khi làm thay đổi sâu sắc cách người trong cuộc nhìn nhận về cái chết và sự tồn tại của ý thức.
Các nhà nghiên cứu khuyến nghị bác sĩ, chuyên gia tâm lý và nhân viên chăm sóc giảm nhẹ nên tiếp nhận những chia sẻ này với thái độ tôn trọng, thay vì vội xem đó là biểu hiện bất thường.
Việc lắng nghe và thấu hiểu có thể giúp người trải qua những cảm nhận này đối diện tốt hơn với nỗi đau mất mát, đồng thời cởi mở hơn khi trò chuyện về cái chết.
Cảm giác 'thoát xác' có thể liên quan đến viêm mạn tínhMột nghiên cứu mới cho thấy tình trạng viêm mạn tính có thể liên quan đến hiện tượng phân ly - trạng thái tâm lý khiến một người có trải nghiệm 'thoát xác' hoặc cảm nhận thế giới xung quanh không có thật.