Vì sao Đồng bằng sông Cửu Long không có thêm doanh nghiệp lớn?

Liên quan thông tin hai năm qua Đồng bằng sông Cửu Long không có thêm doanh nghiệp lớn nào vào danh sách 30 doanh nghiệp lớn, các doanh nghiệp đã có phân tích, mổ xẻ nguyên nhân và đề xuất giải pháp để có doanh nghiệp lớn cho vùng.

Đừng để chỉ có doanh nghiệp 'trên giấy tờ'

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Đồng bằng sông Cửu Long, hiện toàn vùng có khoảng 30 doanh nghiệp đầu ngành (doanh nghiệp lớn) trên các lĩnh vực.

Những doanh nghiệp này đều có vốn trên 500 tỉ đồng, có doanh nghiệp vài nghìn tỉ đồng nhưng số này không nhiều, còn về doanh thu thì đều từ 800 đến 1.000 tỉ đồng/năm.

Theo một lãnh đạo VCCI Đồng bằng sông Cửu Long, gọi 30 doanh nghiệp này là những doanh nghiệp lớn trong ngành thì đúng hơn. Hiện tiêu chí chọn ra những doanh nghiệp này dựa trên sự có ảnh hưởng đến ngành, chẳng hạn cảng biển có cảng Long An của doanh nghiệp ông Võ Quốc Thắng, trứng gia cầm thì có Công ty Mebifarm, thủy sản có Công ty Sao Ta, logistics có Công ty Hạnh Nguyên…

• 

  Cần Thơ có hơn 20.000 doanh nghiệp nhưng vì sao doanh nghiệp lớn lại quá ít?ĐỌC NGAY

Ông Hồ Quốc Lực - Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty cổ phần thực phẩm Sao Ta (một trong những doanh nghiệp trong danh sách 30 doanh nghiệp đầu ngành) - cho rằng nguyên nhân sâu xa nhất không phải Đồng bằng sông Cửu Long thiếu tài nguyên, thiếu thị trường hay thiếu người có tinh thần kinh doanh, vấn đề là hệ sinh thái kinh tế vùng chưa giúp đủ nhiều doanh nghiệp chuyển từ nhỏ sang vừa, từ vừa sang lớn.

Muốn thay đổi, cần đồng thời giải quyết ba nút thắt: chi phí và hạ tầng của vùng; vốn, công nghệ và quản trị của doanh nghiệp; cơ chế hỗ trợ có mục tiêu cho những doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị.

"Để làm chủ hoặc dẫn dắt chuỗi giá trị, các doanh nghiệp chế biến tôm rất cần đất làm vùng nuôi cho mình. Hiện nay đất bỏ hoang, nhất là khu ven biển còn rất nhiều. 

Tuy nhiên thiếu cơ chế để khai thác, đất bỏ hoang thì quá lãng phí. Thay vì bỏ hoang, nay gom lại làm dự án kêu gọi đầu tư và chủ những hộ nhỏ lẻ đó sẽ trở thành công nhân tại chỗ, không phải ly hương, bỏ xứ đi làm ăn xa", ông Lực dẫn chứng.

Theo ông Lực, nếu chỉ tiếp tục khuyến khích thành lập doanh nghiệp mới mà không tạo điều kiện để doanh nghiệp hiện hữu lớn lên, Đồng bằng sông Cửu Long có thể có thêm nhiều doanh nghiệp trên giấy tờ, nhưng vẫn thiếu những doanh nghiệp đầu tàu đủ sức tạo bước ngoặt cho nền kinh tế vùng.

Làm sao có doanh nghiệp lớn trong nông nghiệp?

Ông Vũ Ngọc Đỉnh, Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty cổ phần Techpal, cho rằng giai đoạn vừa qua các chính sách ưu đãi liên quan đến điện tái tạo đã hết hiệu lực, do đó các doanh nghiệp điện gió, điện mặt trời dừng các dự án mới trong khi giai đoạn trước rất sôi nổi. Các khu công nghiệp cũng đã tới điểm bão hòa, đặc biệt vẫn hạn chế về logistics nên không còn cuốn hút được làn sóng đầu tư mới.

Đồng bằng sông Cửu Long mạnh về nông nghiệp nhưng chưa có chính sách kêu gọi thỏa đáng về mảng nông nghiệp. Trong khi cũng về nông nghiệp, các doanh nghiệp Việt lại sang đầu tư bên Lào và Campuchia với quy mô rất lớn.

Điều này sẽ cần các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long tìm hiểu kỹ nguyên nhân và xây dựng chính sách kêu gọi đầu tư cho phù hợp quy mô lớn ứng với doanh nghiệp lớn. Đặc biệt phần đất đai cho nông nghiệp, nhất là trồng trọt, cần một diện tích đủ lớn doanh nghiệp rất khó quy tụ.

Khác với các lĩnh vực như công nghiệp, bất động sản hay năng lượng, nông nghiệp có biên lợi nhuận rất thấp, yêu cầu đầu tư dài hạn bền vững nên khó giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Khắc phục được những vấn đề trên, Đồng bằng sông Cửu Long mới kéo được những doanh nghiệp nông nghiệp lớn về đầu tư phát huy đúng thế mạnh vùng.

Doanh nhân Võ Quốc Thắng cho biết ông ngồi xe từ TP.HCM tới Cần Thơ chỉ hai tiếng đồng hồ và "không kẹt gì hết". Nhưng VCCI Cần Thơ cho hay 2 năm qua Đồng bằng sông Cửu Long không tăng doanh nghiệp lớn nào.