Vì sao khán giả đổ xô xem phim cũ?

Một bộ phim từng gây sốt cách đây 7 năm vừa bất ngờ đánh bật hàng loạt đối thủ để chiếm lại ngôi vương phòng vé Bắc Mỹ. Theo Variety, đợt tái xuất của Avengers: Endgame Encore đã mang về 26 triệu USD (khoảng 660 tỉ đồng) tại thị trường nội địa và 60 triệu USD từ các rạp quốc tế. Với tổng cộng 86 triệu USD (hơn 2.180 tỉ đồng) thu về chỉ trong mấy ngày cuối tuần, tác phẩm này đã nâng tổng doanh thu toàn cầu lên mốc 2,88 tỉ USD (tính luôn từ đợt công chiếu năm 2019), áp sát kỷ lục lịch sử của Avatar.

Ảnh: AP

Đáng nói, đây không đơn thuần là một đợt chiếu lại cho có. Tập đoàn Disney và Marvel đã tính toán rất kỹ khi đưa tác phẩm trở lại màn ảnh rộng ngay trước thời điểm bom tấn Avengers: Doomsday rục rịch ra mắt. Phiên bản Encore được bổ sung thêm một số đoạn phim chưa từng công bố, đồng thời được tối ưu hóa cho chuẩn phòng chiếu cao cấp Infinity Vision.

Trong thông báo hôm 27.9, Disney cho biết hơn 3.000 rạp đã tham gia đợt phát hành này. Kết quả là hơn một nửa doanh thu tuần đầu đến từ các phòng chiếu chuẩn chất lượng cao. Hollywood rõ ràng đang bán lại một sản phẩm cũ, nhưng khéo léo biến nó thành một trải nghiệm hoàn toàn mới.

Không chỉ là sự hoài niệm

Nếu chỉ trông chờ vào sự hoài niệm của người hâm mộ, việc một thương hiệu giải trí khổng lồ như Endgame hút khách có lẽ không có gì quá bất ngờ. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là công thức này đang được các hãng phim áp dụng ngày càng dày đặc với đủ mọi thể loại.

Theo tờ The New York Times, chỉ trong thời gian ngắn, các rạp chiếu tại Mỹ đã tràn ngập những tác phẩm có tuổi đời từ 15, 20 cho đến 60 năm. Những cái tên đình đám như Black Swan, loạt phim Batman của đạo diễn Tim Burton, Jaws, hay Toy Story đều lần lượt được "thổi bụi" để quay lại rạp.

Chẳng hạn như bộ phim Pride & Prejudice (2005), nhân dịp kỷ niệm 20 năm ra mắt, việc chiếu lại đã mang về hơn 6 triệu USD (khoảng 152 tỉ đồng) tại Bắc Mỹ. Con số này tương đương tới 16% tổng doanh thu nội địa mà tác phẩm từng đạt được trong đợt phát hành đầu tiên. Hay như Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith, đợt tái chiếu năm 2025 cũng giúp nhà sản xuất bỏ túi tới 42,2 triệu USD (hơn 1.070 tỉ đồng) trên toàn cầu.

Những con số biết nói này cho thấy một thị trường ngách đầy tiềm năng đang hình thành quanh các tác phẩm vốn đã có sẵn lượng người hâm mộ trung thành.

Bài toán kinh tế đầy thực dụng

Đằng sau những chiến dịch phủ màu hoài niệm thực chất là một phép tính thương mại vô cùng tỉnh táo. Tờ The New York Times nhận định, riêng hãng Universal Pictures đã lên lịch chiếu lại tới 12 bộ phim trong năm 2025, tăng vọt so với những năm trước đó.

Ông Jim Orr, Giám đốc phát hành nội địa của Universal, thẳng thắn thừa nhận đây là mảng kinh doanh mang lại lợi nhuận rất tốt. Lợi thế lớn nhất nằm ở chi phí: studio không phải tốn hàng chục, hàng trăm triệu USD cho khâu sản xuất hay chiến dịch quảng bá rầm rộ như một bộ phim hoàn toàn mới.

Theo trang The Wrap, trong bối cảnh nguồn thu từ việc bán bản quyền truyền hình cáp bị sụt giảm mạnh, đưa các thương hiệu quen thuộc trở lại rạp là hướng đi an toàn, ít rủi ro nhưng vẫn thu về dòng tiền tươi. Thay vì mạo hiểm với những kịch bản mới, Hollywood chọn cách khai thác triệt để những "mỏ vàng" mà họ đã nắm chắc trong tay.

Ảnh: Reuters

Một câu hỏi đặt ra "khi khán giả hoàn toàn có thể ngồi nhà mở các ứng dụng xem phim trực tuyến để thưởng thức những tác phẩm này, điều gì đã kéo họ ra rạp mua vé?". Tờ WashingtonPost nhận định, bí quyết nằm ở chỗ các nhà làm phim đã biến việc đi xem một bộ phim cũ thành một "sự kiện có mốc thời gian cụ thể". Người ta ra rạp không chỉ để theo dõi lại tình tiết phim, mà để tìm kiếm một hoạt động mang tính cộng đồng. Đội một chiếc tai nghe hay nhìn vào màn hình tivi ở nhà hoàn toàn không thể sánh được với cảm giác ngồi trong không gian tối của rạp, cùng hàng trăm người reo hò, xúc động trước một màn hình khổng lồ và hệ thống âm thanh sống động.

Cách làm của hãng hoạt hình Studio Ghibli hay đơn vị Fathom Entertainment tại Mỹ là ví dụ điển hình. Hằng năm, họ vẫn tổ chức các tuần lễ phim kinh điển như Spirited Away hay GoneWith the Wind. Mỗi suất chiếu đều được đóng gói lại bằng việc bổ sung các đoạn phỏng vấn hậu trường, phần giới thiệu của các nhà phê bình, hay chiếu cả phiên bản lồng tiếng lẫn phụ đề.

Thực tế cũng chứng minh mạng xã hội đang góp phần "hồi sinh" các tác phẩm lâu đời. Một đoạn clip ngắn hay một câu thoại kinh điển lan truyền trên TikTok có thể khiến một thế hệ khán giả trẻ, những người thậm chí chưa ra đời khi phim công chiếu, cảm thấy tò mò và sẵn sàng móc túi mua vé ra rạp.

Dĩ nhiên, không phải tác phẩm cũ nào khi đưa trở lại cũng có thể gặt hái thành công như Endgame. Sự thắng lớn của Marvel còn đến từ sức hút của vũ trụ điện ảnh và nhu cầu "ôn bài" của khán giả trước khi bước vào phần phim mới. Bằng chứng là song song với sức nóng của các bộ phim tái chiếu, những dự án mới có sự góp mặt của Brad Pitt hay Robert Pattinson vẫn ghi nhận doanh thu mở màn rất khả quan.

Hollywood đang dần thay đổi góc nhìn về tuổi thọ của một tác phẩm nghệ thuật. Phim ảnh không còn là sản phẩm dùng một lần rồi cất vào kho. Bằng cách nâng cấp chất lượng, tạo ra các cột mốc kỷ niệm và gắn kết cộng đồng người hâm mộ, họ đang chứng minh rằng một bộ phim cũ hoàn toàn có thể trở thành sự kiện văn hóa mới, nơi nhiều khán giả vẫn háo hức bỏ tiền mua vé để tìm lại cảm giác xưa.