Bỏ qua điều hướng

Vì sao ngón tay nhăn nheo khi ngâm nước?

Vì sao ngón tay nhăn nheo khi ngâm nước?
Nguồn ảnh: KhoaHoc.tv

Không ít người từng thắc mắc, thậm chí lo lắng cho sức khỏe của mình vì da tay, da chân bị nhăn nheo, xấu xí như quả nho khô sau ngâm nước.

Không ít người từng thắc mắc, thậm chí lo lắng cho sức khỏe của mình vì da tay, da chân bị nhăn nheo, xấu xí như quả nho khô sau ngâm nước.

Một nghiên cứu mới phát hiện, các ngón tay và ngón chân bị nhăn nheo khi ngâm nước nhằm giúp chúng ta cầm nắm hoặc bám vào những vật bị ẩm ướt.

Khi tay và chân của người bị ngâm trong nước, những nếp nhăn sẽ dần hình thành ở đầu các ngón tay và ngón chân. Giới khoa học từng cho rằng, hiện tượng nhăn da này bắt nguồn từ việc lớp da ngoài cùng hấp thụ và căng phồng nước. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây hé lộ, hệ thần kinh chủ động kiểm soát việc nhăn da bằng cách co rút các tế bào máu phía dưới da.

Việc hệ thần kinh kiểm soát hoạt động trên cho thấy, các nếp nhăn ở đầu ngón tay và ngón chân có tác dụng nào đó.

Ngón tay sẽ nhăn lại khi bị ngâm lâu trong nước.
Ngón tay sẽ nhăn lại khi bị ngâm lâu trong nước.

Trang Live Science dẫn lời nhà nghiên cứu Tom Smulders, một chuyên gia sinh vật học tiến hóa tại Đại học Newcastle (Anh), cho hay: “Hiện tượng quen thuộc với mọi người không phải là dạng tác dụng phụ của bản chất da trên ngón tay, ngón chân, mà là đặc điểm chức năng có thể đã được chọn lọc trong quá trình tiến hóa”.

Thông qua thí nghiệm, ông Smulders và các cộng sự nhận thấy, các ngón tay nhăn nheo vì ngâm nước sẽ cầm nắm vật tốt hơn trong điều kiện ẩm ướt, tương tự như các vệt hoa lốp giúp bánh xe bám chắc vào mặt đường. Một khả năng nữa là, việc nhăn nheo gây biến đổi các đặc tính da, chẳng hạn như độ đàn hồi và độ dính, giúp ngón tay cầm nắm tốt hơn khi ẩm ướt.

Ông Smulders nhận định, đây có thể là đặc điểm tiến hóa giúp con người thu lượm thực phẩm từ cây cối ẩm ướt hoặc sông suối. Việc hiệu ứng này cũng xảy ra đối với các ngón chân (da nhăn nheo giúp chân bám chắc vào mặt đường và các bề mặt khác hơn) cho thấy, đây có thể là lợi thế giúp tổ tiên chúng ta di chuyển tốt hơn dưới trời mưa.

Nhóm nghiên cứu phát hiện thêm rằng, các ngón tay nhăn nheo dường như không tạo khác biệt nào khi cầm nắm các vật khô. “Điều này dấy lên câu hỏi tại sao chúng ta không tiến hóa để sở hữu những ngón tay nhăn nheo vĩnh viễn. Phỏng đoán ban đầu của chúng tôi là, hiện tượng này có thể làm giảm sự nhạy cảm ở các đầu ngón tay hoặc có thể tăng nguy cơ tổn thương khi cầm nắm các vật. Tất cả cần được nghiên cứu thêm”, ông Smulders nói.

Nhà khoa học này cho rằng, các nghiên cứu trong tương lai cũng cần tìm hiểu xem liệu hiện tượng tương tự có xuất hiện ở các động vật khác, kể cả động vật linh trưởng và phi linh trưởng, hay không. Và điều đó sẽ giúp hé lộ thời điểm cũng như căn nguyên của đặc điểm tiến hóa này.

Hiện tượng da ngón tay và ngón chân nhăn nheo sau khi ngâm lâu trong nước từng bị nhầm tưởng là kết quả của việc lớp da ngoài cùng hấp thụ rồi căng phồng nước. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học gần đây xác định đây là một phản ứng chủ động do hệ thần kinh kiểm soát thông qua việc co rút các tế bào máu phía dưới da. Việc cơ thể chủ động điều khiển quá trình này cho thấy những nếp nhăn mang một chức năng sinh học cụ thể chứ không phải tác dụng phụ đơn thuần. Trả lời trang Live Science, nhà nghiên cứu Tom Smulders, chuyên gia sinh vật học tiến hóa tại Đại học Newcastle (Anh), cho biết đây là đặc điểm chức năng được chọn lọc qua quá trình tiến hóa. Thí nghiệm của ông Smulders cùng các cộng sự cho thấy ngón tay nhăn nheo giúp cầm nắm vật thể ẩm ướt tốt hơn nhờ cơ chế tương tự các vệt hoa lốp bám trên mặt đường. Hiện tượng này cũng xuất hiện ở ngón chân, giúp tổ tiên con người di chuyển vững vàng dưới trời mưa hoặc thu lượm thực phẩm từ sông suối và cây cối ẩm ướt. Đáng chú ý, các ngón tay nhăn nheo dường như không tạo ra bất kỳ sự khác biệt nào khi cầm nắm những vật thể khô. Lý giải nguyên nhân con người không tiến hóa để sở hữu bàn tay nhăn nheo vĩnh viễn, nhà nghiên cứu Tom Smulders nhận định hiện tượng này có thể làm giảm độ nhạy cảm ở đầu ngón tay hoặc gia tăng nguy cơ tổn thương. Giới khoa học sẽ tiếp tục tìm hiểu hiện tượng tương tự ở các loài động vật khác để làm rõ căn nguyên cũng như thời điểm đặc tính này bắt đầu xuất hiện.