Vì sao người chạy thận nhiều năm bị ngứa da, đau nhức xương khớp?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ngứa da kéo dài, đau nhức xương khớp là những vấn đề có thể gặp ở người chạy thận nhân tạo, đặc biệt khi điều trị lâu năm. Theo bác sĩ, nguyên nhân không phải do máy lọc máu làm mất canxi như một số người lầm tưởng.

Ngứa da kéo dài, nguyên nhân do đâu?

Bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Đình Nghĩa, Trưởng khoa Thận - Lọc máu, Bệnh viện đa khoa An Sinh, cho biết thận có chức năng đào thải các chất chuyển hóa, bài tiết nước tiểu và duy trì sự ổn định của môi trường bên trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng ở giai đoạn cuối, người bệnh có thể cần điều trị thay thế thận, trong đó có chạy thận nhân tạo.

Tuy nhiên, trong quá trình điều trị chạy thận nhân tạo kéo dài, người bệnh có thể gặp một số vấn đề sức khỏe, trong đó có tình trạng ngứa da. Ngứa da ở người chạy thận có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau.

"Một trong số đó là sự tích tụ các chất chuyển hóa khi chức năng đào thải của thận suy giảm. Bên cạnh đó, tình trạng rối loạn khoáng chất, những thay đổi liên quan đến phản ứng viêm và hệ thần kinh ngoại biên cũng có thể góp phần gây ngứa", bác sĩ Nghĩa lý giải.

Để giảm khó chịu, người chạy thận có thể tắm bằng nước ấm vừa phải, sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp và duy trì chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, nếu tình trạng ngứa kéo dài, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân. Việc xác định đúng vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn hướng xử trí phù hợp, thay vì chỉ tìm cách làm dịu cảm giác ngứa.

Đau nhức xương khớp có phải do máy lọc máu lấy hết canxi?

Theo bác Nghĩa, bên cạnh ngứa da người bệnh có thể gặp các biến chứng khác như rối loạn chuyển hóa canxi, phospho, tổn thương xương và thiếu máu. Khi chức năng thận suy giảm, quá trình điều hòa chất khoáng và chuyển hóa xương bị ảnh hưởng. Đồng thời, thận giảm sản xuất erythropoietin, hormone tham gia kích thích tạo hồng cầu khiến người bệnh có nguy cơ thiếu máu.

"Đau nhức xương khớp ở người chạy thận không đồng nghĩa với việc máy lọc máu lấy hết canxi trong cơ thể", bác sĩ Nghĩa nhận định.

Muốn xác định nguyên nhân, người bệnh cần được thăm khám và đánh giá các chỉ số xét nghiệm. Việc sử dụng thuốc điều trị thiếu máu, điều chỉnh chuyển hóa khoáng xương hoặc bổ sung canxi phải căn cứ vào tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ, không nên tự mua sản phẩm bổ sung.

Bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần duy trì lịch lọc máu, khám định kỳ, kiểm soát lượng dịch, bảo đảm dinh dưỡng và chăm sóc đường vào mạch máu đúng cách. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc có thắc mắc về thuốc, chế độ ăn và sinh hoạt, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự xử trí. Sự phối hợp giữa người bệnh, gia đình và đội ngũ y tế là yếu tố quan trọng giúp quá trình điều trị an toàn, phù hợp và duy trì chất lượng sống.

Ngứa da kéo dài và đau nhức xương khớp là hai biến chứng thường gặp ở bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối phải điều trị lọc máu chu kỳ nhiều năm. Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Đình Nghĩa, Trưởng khoa Thận - Lọc máu tại Bệnh viện đa khoa An Sinh, ngứa da xuất phát từ việc tích tụ các chất chuyển hóa chưa đào thải hết, kết hợp cùng rối loạn khoáng chất, phản ứng viêm và biến đổi ở hệ thần kinh ngoại biên. Để cải thiện triệu chứng nhẹ, người bệnh có thể dưỡng ẩm da, tắm nước ấm vừa phải và tuân thủ chế độ dinh dưỡng do nhân viên y tế hướng dẫn. Đối với tình trạng nhức mỏi cơ xương khớp, bác sĩ Nghĩa khẳng định quan niệm máy lọc máu rút cạn canxi trong cơ thể là hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Thực tế, khi chức năng thận suy giảm, cơ chế điều hòa canxi và phospho bị đảo lộn dẫn đến tổn thương xương, đồng thời sự sụt giảm hormone erythropoietin cũng gây thiếu máu trầm trọng. Việc xác định mức độ xáo trộn này đòi hỏi các chỉ số xét nghiệm chuyên biệt thay vì tự ý suy đoán theo cảm tính. Người bệnh chạy thận tuyệt đối không tự mua thuốc bổ hay sản phẩm bổ sung canxi khi chưa có chỉ định y khoa. Chuyên gia khuyến cáo bệnh nhân cần duy trì lịch lọc máu đều đặn, kiểm soát chặt chẽ lượng dịch nạp vào và chăm sóc đường vào mạch máu đúng quy trình. Sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh, gia đình cùng đội ngũ bác sĩ là nền tảng cốt lõi nhằm bảo đảm an toàn điều trị và duy trì chất lượng sống lâu dài.