Vì sao người ngưng thở khi ngủ hay mệt mỏi ban ngày?

Nguồn ảnh: VnExpress

Người ngưng thở khi ngủ thường bị gián đoạn giấc ngủ nhiều lần, cơ thể chưa được nghỉ ngơi đầy đủ, dễ buồn ngủ, mệt mỏi ban ngày.

Giấc ngủ bị gián đoạn

Theo Times of India, ở người ngưng thở khi ngủ, đường thở có thể bị hẹp hoặc tắc nghẽn nhiều lần trong đêm. Khi hô hấp bị gián đoạn, não nhận biết tình trạng này và tạo ra những lần thức giấc rất ngắn, giúp khôi phục đường thở và nhịp thở.

Những lần thức giấc này thường quá ngắn để người bệnh nhận biết hoặc nhớ được vào sáng hôm sau. Tuy nhiên, nếu lặp lại nhiều lần, chúng có thể khiến giấc ngủ bị phân mảnh, ảnh hưởng chất lượng nghỉ ngơi.

Cơ thể liên tục phải đáp ứng để duy trì hô hấp

Mỗi lần đường thở bị hẹp hoặc tắc nghẽn, cơ thể phải tạo ra đáp ứng để khôi phục luồng khí. Quá trình này có thể diễn ra mà người bệnh không nhận biết rõ. Vì giấc ngủ liên tục bị gián đoạn, một số người thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi dù không nhớ từng lần thức giấc trong đêm.

Ngưng thở khi ngủ làm gián đoạn giấc ngủ, tăng huyết áp và nguy cơ bệnh tim mạch. Ảnh: AI — Ngưng thở khi ngủ làm gián đoạn giấc ngủ nhiều lần trong đêm. *Ảnh được tạo bởi AI*

Giấc ngủ bị gián đoạn khiến cơ thể khó nghỉ ngơi

Khi người bệnh ngưng thở khi ngủ, đường thở có thể bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn khiến luồng khí giảm hoặc ngừng tạm thời. Não nhận biết những thay đổi về hô hấp, từ đó kích hoạt phản ứng thức giấc rất ngắn để khôi phục đường thở và nhịp thở.

Nồng độ oxy trong máu có thể giảm trong những đợt ngưng hoặc giảm thở rồi tăng trở lại khi hô hấp được khôi phục. Nếu lặp lại nhiều lần, các đợt này làm giấc ngủ bị gián đoạn và có thể khiến người bệnh buồn ngủ vào hôm sau, kém tỉnh táo khi đọc sách, xem tivi, ngồi họp hoặc làm việc trước máy tính, theo WebMD.

Buồn ngủ ban ngày không đủ để xác định một người mắc ngưng thở khi ngủ. Triệu chứng này cần được xem xét cùng những biểu hiện khác kèm theo. Người ngủ ngáy lớn, thường xuyên được người bên cạnh nhận thấy ngừng thở, có lúc thở hổn hển, thức giấc nhiều lần hoặc vẫn mệt sau khi thức dậy nên được đánh giá nguy cơ ngưng thở khi ngủ.

Bác sĩ có thể khai thác triệu chứng, các yếu tố nguy cơ và chỉ định kiểm tra giấc ngủ khi cần thiết. Xác định đúng nguyên nhân quan trọng hơn việc chỉ tìm cách giảm buồn ngủ bằng cà phê hoặc ngủ thêm vào ban ngày.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp

Chứng ngưng thở khi ngủ là tình trạng đường hô hấp bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn liên tục trong đêm, làm suy giảm luồng khí và khiến nồng độ oxy trong máu biến động. Nhằm khôi phục nhịp thở, não bộ buộc phải kích hoạt các phản ứng thức giấc vi mô kéo dài trong thời gian rất ngắn. Dù người bệnh không thể tự nhận biết hay ghi nhớ các nhịp thức giấc này vào sáng hôm sau, quá trình này vẫn diễn ra lặp đi lặp lại khiến cấu trúc giấc ngủ bị phân mảnh nghiêm trọng. Sự gián đoạn chu kỳ nghỉ ngơi tự nhiên bắt buộc cơ thể phải liên tục đáp ứng sinh học để duy trì sự sống suốt đêm. Hệ quả trực tiếp là người bệnh luôn rơi vào trạng thái mệt mỏi mạn tính, buồn ngủ ban ngày và giảm khả năng tập trung khi thực hiện các hoạt động thường nhật như họp hành, làm việc hay đọc sách. Theo các chuyên gia y tế trên Times of India và WebMD, tình trạng kiệt sức kéo dài này phản ánh việc cơ thể chưa bao giờ đạt được trạng thái phục hồi hoàn chỉnh. Tuy nhiên, triệu chứng buồn ngủ vào ban ngày đơn lẻ chưa đủ cơ sở để kết luận chính xác một người mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Việc chẩn đoán lâm sàng đòi hỏi phải xem xét kết hợp cùng các biểu hiện đặc trưng khác như ngủ ngáy lớn, giật mình thở hổn hển hoặc được người thân phát hiện các đợt ngừng thở thực sự. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi vấn, người bệnh cần đến cơ sở y tế để bác sĩ khai thác tiền sử và chỉ định đo đa hình giấc ngủ thay vì chỉ lạm dụng chất kích thích hay ngủ bù thụ động.