Tỷ phú Elon Musk (phải) và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: Getty).
Hãng tin Kyiv Independent dẫn 3 nguồn tin cho biết, ông Elon Musk, ông chủ của SpaceX, vẫn phản đối việc cho phép Ukraine sử dụng Starlink để tấn công vào sâu lãnh thổ Nga.
Một trong những nguồn tin cho biết ông Musk không tin rằng việc cho phép Ukraine sử dụng Starlink cho các hoạt động bên trong lãnh thổ Nga sẽ giúp chấm dứt xung đột.
"Ông Musk muốn một thỏa thuận trong cuộc chiến này, chứ không phải là leo thang", nguồn tin cho biết thêm.
Theo nguồn tin, tỷ phú Mỹ được cho là đã có cuộc đàm phán với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov nhưng "không thành công", sau đó nhà lãnh đạo SpaceX tin chắc rằng ông không muốn cấp phép cho Ukraine sử dụng Starlink cho các cuộc tấn công vào Nga.
Ukraine từ lâu đã đề nghị Mỹ cấp phép để sử dụng Starlink nhằm tăng cường chiến dịch chống lại Nga, bao gồm việc nhắm mục tiêu vào các bệ phóng tên lửa đạn đạo.
Mối quan hệ giữa Ukraine và tỷ phú Musk từ lâu đã gắn liền với cựu Bộ trưởng Fedorov, người từng hợp tác với SpaceX để cung cấp Starlink cho quân đội Ukraine trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột.
Ông Fedorov, người bị cách chức vào giữa tháng 7, đã khởi xướng các cuộc đàm phán với ông Musk về việc hạn chế quyền truy cập Starlink cho lực lượng Nga hoạt động trên lãnh thổ Ukraine.
Sau khi rời nhiệm sở, ông Fedorov ngày 7/8 cho biết ông vẫn đàm phán với ông Musk, nhưng không tiết lộ nội dung của các cuộc thảo luận hoặc những kết quả đạt được.
Ông Fedorov nói rằng việc hạn chế quyền truy cập vào các thiết bị đầu cuối đóng vai trò rất quan trọng. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cảnh báo việc truy cập Starlink có thể trao cho Nga "khả năng kiểm soát các hoạt động từ Moscow, điều khiển các thiết bị bay qua các tuyến đường, thay đổi đường bay nằm ngoài tầm hoạt động của radar và cảm biến âm thanh của Ukraine, phá hủy tất cả máy bay chiến đấu F-16 và hệ thống phòng không Patriot, đồng thời tấn công tất cả mục tiêu quân sự”.
Binh sĩ Ukraine sử dụng hệ thống Starlink trong cuộc tập trận tại vùng Chernihiv vào tháng 6 (Ảnh: Maxym Marusenko/NurPhoto).
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 22/8 cho biết sự hiểu lầm được cho là giữa Bộ Quốc phòng Ukraine, tỷ phú Musk và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến việc cấp phép sử dụng Starlink trên không phận Nga thất bại, đồng thời làm tổn hại đến mối quan hệ giữa Kiev và Washington.
Tổng thống Zelensky cho hay, trước đó ông được Bộ Quốc phòng thông báo rằng ông Musk đã chấp thuận việc sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga và ông chỉ cần nhận được sự đồng ý của Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, sau khi thuyết phục được Tổng thống Mỹ và thống nhất một gói tài chính với các nhà lãnh đạo EU Ursula von der Leyen và Antonio Costa, Tổng thống Zelensky mới biết rằng tỷ phú Musk chưa hề đưa ra sự chấp thuận nào như vậy.
“Ông ấy (Tổng thống Trump) nói rằng tôi gần như nói dối ông ấy, vì ông Musk đã từ chối cho Ukraine sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga. Tôi quay lại với Bộ Quốc phòng của chúng tôi, và họ nói rằng có lẽ thực sự mọi chuyện là như vậy”, ông Zelensky nói thêm.
Bất chấp trở ngại này, Tổng thống Zelensky cho biết đội ngũ của ông, cùng với các thành viên trong chính quyền Tổng thống Trump, vẫn tiếp tục đàm phán với tỷ phú Musk với hy vọng đạt được đột phá.
Sau cuộc trao đổi với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov, các đại diện của ông Musk cho biết quyết định về việc có nên cho phép Ukraine sử dụng máy bay không người lái được trang bị Starlink để tấn công bên trong lãnh thổ Nga hay không nên do chính quyền Tổng thống Trump giải quyết. Tuy nhiên, một quan chức Ukraine nói với Kyiv Independent rằng chính quyền Mỹ lại cho rằng SpaceX mới là bên cần quyết định có cho phép sử dụng Starlink theo cách này hay không.
Quyết định của ông Musk hồi tháng 2 về việc cắt quyền sử dụng dịch vụ đối với các lực lượng Nga có ý nghĩa quan trọng đối với những bước tiến của Ukraine trên chiến trường trong năm nay.
Ngoài việc cho phép liên lạc tốc độ cao và ổn định giữa các vị trí chiến đấu với các sở chỉ huy, Internet Starlink khi được lắp trên máy bay không người lái còn cho phép duy trì kết nối gần như không thể gây nhiễu, không bị giới hạn bởi những hạn chế của các ăng-ten vô tuyến truyền thống.
Trong năm nay, lực lượng Ukraine ngày càng sử dụng nhiều máy bay không người lái được trang bị Starlink để tấn công các mục tiêu tại những vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, đặc biệt trong phạm vi được gọi là “tầm tấn công trung bình” từ 50-200km tính từ tiền tuyến, nơi các cuộc tấn công của Ukraine đã làm gián đoạn các tuyến hậu cần của Nga.
Tuy nhiên, các thiết bị đầu cuối này không hoạt động trong lãnh thổ Nga, trong khi Ukraine tăng cường chiến dịch tấn công tầm xa vào các mục tiêu quân sự, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các cơ sở hậu cần của Nga nhằm tạo sức ép tấn công chiến lược lên Moscow.
Việc sử dụng các máy bay không người lái được trang bị Starlink trên lãnh thổ Nga cũng được xem là một biện pháp hiệu quả để đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga nhằm vào Ukraine, bằng cách nhanh chóng tấn công các bệ phóng tên lửa đạn đạo của Nga.