Công an phường Bà Rịa làm việc với nam sinh bị "bắt cóc online" - Ảnh: Công an cung cấp
Thời gian qua, dù lực lượng công an đã liên tục cảnh báo về tình hình tội phạm lừa đảo bằng thủ đoạn "bắt cóc online", nhưng tình trạng này lắng xuống chưa lâu thì lại xuất hiện nạn nhân mới ngay thời điểm đầu năm học mới.
Tái diễn nạn "bắt cóc online" vào đầu năm học mới
Mới đây, ngày 13-10, Công an phường Bà Rịa đã kịp thời ngăn chặn một vụ "bắt cóc online" nhắm vào một nam sinh viên.
Theo đó, Công an phường tiếp nhận tin báo từ Trường đại học Dầu khí về việc sinh viên T.A. (18 tuổi) rời khỏi ký túc xá từ sáng hôm trước. Em T.A. có biểu hiện lo lắng, nhiều lần liên hệ hối thúc gia đình chuyển gấp 1,2 tỉ đồng.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ chỉ khoảng 30 phút sau, Công an phường Bà Rịa đã xác định chính xác vị trí của em T.A. nên tiếp cận hiện trường, giải tỏa tâm lý cho nạn nhân, kịp thời chặn đứng giao dịch chuyển tiền và đưa em T.A. về lại gia đình an toàn.
Làm việc tại công an, T.A. cho biết các đối tượng đã gọi điện đe dọa, tự xưng là cán bộ cơ quan điều tra, bịa đặt thông tin T.A. có liên quan đến một đường dây rửa tiền đặc biệt nghiêm trọng.
Họ liên tục uy hiếp tinh thần, ép nạn nhân đến thuê phòng tại một nhà nghỉ trên địa bàn, tuyệt đối giữ bí mật, cắt đứt liên lạc với gia đình và yêu cầu kết nối ứng dụng Zoom để giám sát 24/24 giờ.
Bị thao túng tâm lý và đe dọa "bắt tạm giam", T.A. đã làm theo kịch bản của bọn chúng, liên lạc với bố mẹ yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng do đối tượng chỉ định.
Trước đó, Công an TP.HCM cũng đã ngăn chặn kịp thời 2 vụ "bắt cóc online" vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 xảy ra tại phường Đức Nhuận và phường Linh Xuân.
Công an giải cứu nam sinh viên tự giam mình tại khách sạn theo chỉ đạo của đối tượng lừa đảo - Ảnh: C.A.
Nạn nhân mới của "kịch bản" cũ
Trao đổi với Tuổi Trẻ, Thượng tá Hồ Thọ Hải - Phó trưởng Phòng An ninh mạng Công an TP.HCM - cho biết trong năm 2025 và giai đoạn 9 tháng đầu năm 2026, Chiến dịch "Không một mình" với chủ đề Cùng nhau An toàn trực tuyến đã tập trung vào truyền thông phòng, chống các lừa đảo trực tuyến nhằm vào các bạn nhỏ, đặc biệt là phương thức, thủ đoạn "bắt cóc online" nhằm vào học sinh, sinh viên.
Thượng tá Hồ Thọ Hải - Ảnh: DUYÊN PHAN
Qua đó, lực lượng Công an TP.HCM nói chung và đặc biệt là Phòng Cảnh sát hình sự, Phòng An ninh mạng Công an TP.HCM đã tổ chức hơn 216 buổi báo cáo trực tiếp chuyên đề này tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt là đối với số học sinh cuối cấp THPT và sinh viên các trường cao đẳng, đại học trên địa bàn TP.
Qua đó, tình trạng "bắt cóc online" đã được kéo giảm rõ rệt.
Tuy nhiên, qua ghi nhận diễn biến tình hình chung trên địa bàn cả nước trong giai đoạn đầu năm học mới 2025 - 2026, thủ đoạn này vẫn còn xảy ra, và lực lượng công an đã đánh giá, xác định một số nguyên nhân:
Thứ nhất, đối tượng phạm tội nắm bắt tâm lý dễ hoảng loạn, lo sợ của trẻ khi bị đe dọa hoặc thông báo liên quan đến một vụ việc, vụ án nghiêm trọng.
Về kịch bản, các đối tượng tiếp tục sử dụng kịch bản không mới như: Mạo danh cơ quan thực thi pháp luật thông báo dính đến vụ án nghiêm trọng, phải bí mật hợp tác điều tra và thực hiện yêu cầu rời khỏi ký túc xá, nơi ở để tự cách ly tại khách sạn, tự quay video hành hạ bản thân và dùng đó để yêu cầu gia đình nạn nhân chuyển tiền chuộc.
Có thể thấy, một số bạn trẻ mới vào năm nhất đại học, xa người thân, kinh nghiệm cuộc sống chưa nhiều nên có thể dễ trở thành nạn nhân.
Trong thời gian tới, Phòng An ninh mạng sẽ tăng cường phối hợp với cơ sở giáo dục, đặc biệt là các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề trên địa bàn để đẩy mạnh tuyên truyền đến các bạn sinh viên mới nhập học.
Thứ hai, các đối tượng khai thác triệt để các thông tin, dữ liệu cá nhân của nạn nhân bị lộ, lọt khi đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội để đánh giá tâm lý, hành vi và dự thảo các kịch bản chi tiết nhắm vào nạn nhân.
Đáng chú ý, một số trường hợp các đối tượng sẽ dụ dỗ, ép buộc nạn nhân cung cấp video, hình ảnh nhạy cảm để từ đó khống chế, áp đảo tinh thần và buộc làm theo yêu cầu.
Thứ ba, kỹ năng bình tĩnh xác minh thông tin của người dân chưa trở thành phản xạ, cộng với kịch bản lừa đảo sẽ liên tục thay đổi, bổ sung các yếu tố diễn biến để khiến nạn nhân dễ sập bẫy.
Nguyên tắc "3 KHÔNG - 3 CÓ"
Theo Thượng tá Hồ Thọ Hải, khi trở thành nạn nhân "bắt cóc online" các bạn trẻ cần thực hiện nguyên tắc "3 KHÔNG - 3 CÓ":
- KHÔNG hoảng loạn, KHÔNG làm theo yêu cầu của đối tượng (đặc biệt là tuyệt đối không chuyển tiền hay gửi thêm hình ảnh nhạy cảm), KHÔNG vội vàng xóa dấu vết.
- CÓ lưu lại toàn bộ bằng chứng (chụp màn hình tin nhắn, biên lai, ghi âm cuộc gọi), CÓ chia sẻ ngay với người lớn đáng tin cậy (cha mẹ, thầy cô), và CÓ trình báo cơ quan chức năng.
Các kênh hỗ trợ khẩn cấp: Nạn nhân có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, liên hệ trực ban công an phường/xã nơi cư trú gần nhất để tổ chức ngay các biện pháp hỗ trợ, ngăn chặn hậu quả và bảo vệ an toàn cho nạn nhân.
Ca sĩ Đăng Khôi, Tina Thảo Thi khuấy động lễ phát động chiến dịch ‘Không một mình’Với vai trò là người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội, ca sĩ Đăng Khôi và TikToker Tina Thảo Thi khuyên các bạn trẻ phải thật cẩn trọng khi chọn game để giải trí.