Đầu tháng 10.2026, NSƯT Đỗ Thanh Hải chính thức nghỉ công tác tại VTV theo nguyện vọng cá nhân. Trước đó, đạo diễn Khải Anh cũng đã rời đơn vị này từ năm 2025. Sự vắng mặt của hai nhân vật giữ vai trò quan trọng trong ê kíp sáng tạo khiến sự trở lại của Táo quân trở thành dấu hỏi, nhất là khi chương trình đã tạm ngừng phát sóng vào Tết Bính Ngọ 2026.
Ra đời năm 2003 từ ý tưởng của NSND Khải Hưng, Táo quân được Đỗ Thanh Hải cùng ê kíp phát triển thành một thương hiệu giải trí đặc biệt của Đài truyền hình Việt Nam. Nếu NSND Khải Hưng là người đặt nền móng thì Đỗ Thanh Hải chính là nhân vật giữ vai trò xuyên suốt trong quá trình định hình, phát triển và duy trì sức sống của chương trình.
Táo quân là chương trình Gặp nhau cuối năm do đạo diễn - NSƯT Đỗ Thanh Hải làm "thuyền trưởng" suốt gần 2 thập niên
ẢNH: ĐƠN VỊ SẢN XUẤT CUNG CẤP
Thiếu 'thuyền trưởng', Táo quân khó trở lại
Trên cương vị tổng đạo diễn, Đỗ Thanh Hải không chỉ chịu trách nhiệm về mặt dàn dựng mà còn tham gia định hướng nội dung, kết nối các bộ phận sáng tạo, điều phối ê kíp và cùng nghệ sĩ hoàn thiện kịch bản. Với đặc thù lấy những vấn đề thời sự nổi bật trong năm làm chất liệu, Táo quân đòi hỏi người cầm trịch phải có khả năng nắm bắt đời sống, lựa chọn vấn đề, tổ chức tiếng cười và tạo sự cân bằng giữa tính giải trí với tinh thần phản biện xã hội.
Đó cũng là lý do vai trò của Đỗ Thanh Hải khó có thể thay thế chỉ bằng việc tìm một tổng đạo diễn mới. Thành công của Táo quân không nằm ở một kịch bản cố định mà được hình thành qua quá trình sáng tạo tập thể, liên tục điều chỉnh lời thoại, tình huống và cách thể hiện để tạo hiệu quả sân khấu. Người tổng đạo diễn vì thế vừa phải có tư duy bao quát, vừa am hiểu sở trường, cá tính diễn xuất của từng nghệ sĩ.
Trong khi đó, Khải Anh là cộng sự quan trọng, hỗ trợ Đỗ Thanh Hải trong công tác đạo diễn và triển khai chương trình qua nhiều năm. Có giai đoạn, Khải Anh trực tiếp đảm nhận vai trò đạo diễn, trong khi Đỗ Thanh Hải tiếp tục giữ vai trò định hướng và hậu thuẫn sáng tạo. Sự phối hợp giữa hai người góp phần duy trì tính liên tục trong cách tổ chức sản xuất, dàn dựng và phát triển chương trình.
Ông Đỗ Thanh Hải rời VTV sẽ khiến Táo quân khó trở lại
ẢNH: VTV
Nếu Đỗ Thanh Hải được xem là người giữ vai trò nhạc trưởng thì Khải Anh là mắt xích quan trọng trong việc hiện thực hóa những ý tưởng sáng tạo. Hai vị trí không hoàn toàn giống nhau nhưng có tính bổ trợ, tạo nên sự ổn định cho một chương trình đòi hỏi quá trình chuẩn bị công phu, áp lực thời gian lớn và khả năng phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận.
Bởi vậy, việc cả hai lần lượt rời VTV đồng nghĩa Táo quân không còn bộ đôi đạo diễn từng góp phần tạo dựng và duy trì bản sắc chương trình. Đây là khoảng trống đáng kể, bởi kinh nghiệm sản xuất có thể được kế thừa nhưng sự ăn ý, khả năng thấu hiểu nghệ sĩ và tư duy sáng tạo tích lũy qua hàng chục năm không dễ tái lập trong thời gian ngắn.
Khó khăn của Táo quân còn đến từ sự thay đổi của dàn nghệ sĩ gạo cội. Những gương mặt như Quốc Khánh, Công Lý, Xuân Bắc, Chí Trung, Quang Thắng, Vân Dung từng tạo nên một tập thể diễn xuất có dấu ấn riêng. Sự tung hứng giữa Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu và các Táo không chỉ dựa vào lời thoại mà còn hình thành từ kinh nghiệm sân khấu, khả năng ứng biến và sự thấu hiểu nhau sau nhiều năm làm việc.
Đặc biệt, mối quan hệ gắn bó giữa các nghệ sĩ với Đỗ Thanh Hải cũng là yếu tố góp phần duy trì sức hút của chương trình. Khi người đứng đầu ê kíp sáng tạo rời đi, việc tập hợp lại đầy đủ những gương mặt quen thuộc chắc chắn không còn đơn giản.
Thực tế, Táo quân từng thử nghiệm thay đổi lực lượng diễn viên. Năm 2024, chương trình sử dụng nhiều gương mặt mới nhưng chưa thể tạo được sự đồng thuận như kỳ vọng. Điều đó cho thấy thay thế một thế hệ nghệ sĩ không chỉ là câu chuyện tìm kiếm những người diễn hài có năng lực, mà còn phải xây dựng được sự ăn ý và bản sắc riêng cho cả tập thể.
Áp lực thay đổi từ thị hiếu khán giả
Tuy nhiên, ngay cả khi giữ được dàn diễn viên quen thuộc, Táo quân cũng không chắc tìm lại sức hút như thời kỳ đỉnh cao. Những năm gần đây, chương trình nhiều lần đối diện ý kiến trái chiều về kịch bản, tiết tấu, chất lượng tiếng cười và khả năng phản ánh các vấn đề thời sự. Khi thị hiếu giải trí thay đổi, khán giả có nhiều lựa chọn hơn, lợi thế từ thói quen xem truyền hình đêm giao thừa cũng không còn đủ để bảo đảm sức hấp dẫn.
Chính vì vậy, sự rời đi của Đỗ Thanh Hải và Khải Anh có thể xem là bước ngoặt thúc đẩy một cuộc chuyển giao vốn đã được đặt ra từ trước. Táo quân khó trở lại không chỉ vì thiếu hai đạo diễn quan trọng, mà còn bởi mô hình sáng tạo từng làm nên thành công đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi.
NSƯT Chí Trung cũng khẳng định vai trò của đạo diễn Đỗ Thanh Hải rất quan trọng với Táo quân và cả dàn nghệ sĩ gạo cội. Nên khi biết tin "thuyền trưởng" của Táo quân rời VTV, NSƯT Chí Trung nghĩ chương trình khó trở lại.
Nếu VTV tiếp tục duy trì Táo quân với ê kíp đạo diễn, lực lượng nghệ sĩ và cách tiếp cận khác có thể là hướng đi phù hợp hơn việc cố gắng tái hiện nguyên vẹn công thức cũ. Nhưng đổi mới cũng đồng nghĩa phải chấp nhận thử thách lớn để làm sao giữ được tinh thần châm biếm thời sự, tiếng cười sâu cay và bản sắc văn hóa của Táo quân mà không trở thành bản sao thiếu sức sống.