TP.HCM đầu tư chống ngập nhưng nhiều nơi vẫn ngập: Sở Xây dựng nói gì? - Thanh Niên

Sở Xây dựng TP.HCM chỉ ra điểm nghẽn khiến ngập tái diễn, đồng thời nêu định hướng đầu tư 87 dự án chống ngập giai đoạn 2026 - 2030.

Chiều 8.10, tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM, ông Phạm Quốc Huy, Phó trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM, đã thông tin về những bất cập của hệ thống thoát nước hiện hữu, đồng thời nêu định hướng chống ngập trong giai đoạn tới.

Theo đó, giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM dự kiến triển khai 87 dự án chống ngập với tổng vốn khoảng 140.000 tỉ đồng, giải quyết cơ bản 50 vị trí ngập.

Tuy nhiên, thực tế nhiều khu vực vẫn tái diễn ngập sau mưa lớn, triều cường, dù TP.HCM đã đầu tư nhiều công trình thoát nước. Vấn đề đặt ra là làm sao để thành phố không chỉ xử lý từng điểm ngập riêng lẻ, mà quản trị thống nhất toàn bộ hệ thống thoát nước theo lưu vực.

Trả lời vấn đề này, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM nhìn nhận điểm nghẽn hệ thống là sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch, đầu tư và vận hành mạng lưới thoát nước.

Theo ông Huy, hiệu quả công trình phụ thuộc khả năng tiếp nhận của cống, kênh rạch và cửa xả phía hạ lưu. Khi còn đoạn thu hẹp, bồi lắng, mất độ dốc hoặc bị ảnh hưởng bởi triều cường, việc đầu tư riêng lẻ chưa đủ giải quyết ngập cho cả khu vực.

Nghiên cứu hồ ngầm, ưu tiên khu vực ngập nặng

Trong bối cảnh TP.HCM sau hợp nhất có địa bàn quản lý rộng hơn, sự khác biệt về địa hình, thủy văn và điều kiện khí hậu giữa các khu vực cũng đặt ra yêu cầu mới cho bài toán chống ngập mang tính tổng thể, thay vì chỉ tập trung xử lý từng điểm ngập riêng lẻ.

Theo Sở Xây dựng, Kế hoạch số 537 đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy "thoát nước nhanh" sang quản lý rủi ro ngập tích hợp. TP.HCM sẽ phân tích nguyên nhân gốc rễ gây ngập, xây dựng mô hình quản lý lưu vực và xác định thứ tự ưu tiên phù hợp đặc điểm địa hình, thủy văn, khí hậu sau hợp nhất.

Giải pháp kết hợp tiêu thoát nước, kiểm soát triều, điều tiết hồ chứa, bảo vệ không gian thoát lũ, tăng trữ nước và cảnh báo sớm; tính toán năng lực tiếp nhận toàn hệ thống trước khi mở rộng cống hoặc chuyển hướng thoát nước.

Kế hoạch cũng xác định phát triển hồ điều tiết, nghiên cứu hồ ngầm tại không gian công cộng, xây dựng dữ liệu thoát nước và vận hành theo dữ liệu thời gian thực. Việc phối hợp Tây Ninh, Đồng Nai về hồ chứa thượng nguồn và dữ liệu thủy văn cũng được đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả chống ngập liên vùng.

7.150 tỉ đồng chống ngập tại TP.HCM: Vì sao chỉ giải quyết được 3/50 điểm?

Hạn chế chuyển áp lực ngập sang khu vực khác

Đại diện Sở Xây dựng cho biết, theo Quyết định số 5909 ngày 12.9.2026, thành phố sẽ lập Quy hoạch chuyên ngành cao độ nền và thoát nước thời kỳ 2025 - 2050 trên toàn địa giới TP.HCM. Quy hoạch dự kiến hoàn thành, phê duyệt trong năm 2027, sau Quy hoạch tổng thể.

Riêng kế hoạch đầu tư chống ngập giai đoạn 2026 - 2030, Sở Xây dựng cho rằng cần cụ thể hóa các tiêu chí ưu tiên, tập trung vào những khu vực ngập nặng, đông dân cư, khu công nghiệp và các tuyến giao thông chính.

Các dự án xử lý điểm nghẽn, bảo đảm kết nối đồng bộ giữa cống thoát nước, kênh rạch và cửa xả cũng cần được chú trọng. Bên cạnh đó là những công trình có khả năng sớm hoàn thành, kết hợp kiểm soát mưa, triều và điều tiết nước.

Việc lựa chọn dự án còn phải căn cứ khả năng cân đối nguồn vốn và hiệu quả phục vụ người dân. Đặc biệt, mỗi phương án đầu tư cần được kiểm tra năng lực tiếp nhận nước ở hạ lưu để hạn chế chuyển áp lực ngập sang khu vực khác.