Thời điểm xảy ra sự cố, nước sông Ô Giang dâng cao, chảy xiết, cuốn ba sà-lan về phía hạ lưu. Các phương tiện sau đó mắc tại khu vực cầu đường sắt và cầu đường bộ Mỹ Chánh, buộc lực lượng chức năng phải tổ chức xử lý, trục vớt trong điều kiện dòng chảy mạnh. Sau sự cố, cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra hiện trạng cầu, đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn công trình và theo dõi luồng đường thủy.
Đây không phải lần đầu phương tiện thủy trôi dạt trong lũ đe dọa công trình cầu tại khu vực này. Năm 2010, trên sông Gianh, tàu Huy Hoàng 26 chở 820 tấn xi-măng khi neo tránh thời tiết xấu đã bị nước lũ cuốn đứt neo, trôi về hạ lưu và va vào trụ cầu Gianh rồi chìm. Vụ tai nạn khiến năm người chết và mất tích. Xác tàu nằm chắn dòng chảy, gây xói lở cục bộ và tạo lực tác động lên trụ cầu, khiến việc trục vớt, bảo đảm an toàn công trình phải kéo dài.
Hai sự cố ở những thời điểm khác nhau cho thấy an toàn của phương tiện thủy nội địa cần được đặt ra chủ động hơn trước mỗi mùa mưa lũ. Với đặc điểm sông ngắn, dốc, nước lên nhanh và dòng chảy mạnh, Quảng Trị có nhiều khu vực tiềm ẩn nguy cơ đối với tàu, sà-lan và các phương tiện nổi neo đậu trên sông. Trên một số tuyến còn tập trung phương tiện khai thác cát, sạn; riêng sông Gianh có lượng tàu vận chuyển hàng hóa, vật liệu phục vụ công nghiệp xi-măng khá lớn.
Trong khi tàu cá thường được thống kê, kêu gọi vào nơi tránh trú trước bão, lũ, việc bảo đảm an toàn đối với sà-lan, tàu cuốc và các phương tiện thủy nội địa khác phụ thuộc nhiều vào chủ phương tiện và người trực tiếp quản lý, vận hành. Đây là nhóm phương tiện cần được rà soát kỹ hơn về vị trí neo đậu, hệ thống neo giữ và phương án di chuyển khi có cảnh báo mưa lũ lớn.
Sự cố tại cầu Mỹ Chánh cho thấy rõ nguy cơ này. Ba sà-lan khai thác vật liệu xây dựng được neo tại khu vực mỏ cát ở thượng nguồn sông Ô Lâu nhưng khi nước lũ lên nhanh, dây neo bị đứt, phương tiện trôi xuống sông Ô Giang và mắc tại khu vực cầu. Theo một chuyên gia công trình giao thông tại Quảng Trị, nếu thời điểm đó lũ lớn hơn và các sà-lan đang mang tải, lực va đập vào công trình có thể tăng đáng kể.
Sau sự cố, UBND tỉnh Quảng Trị và Bộ Xây dựng yêu cầu cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân, tính pháp lý của phương tiện và trách nhiệm của chủ sà-lan trong việc neo đậu, bảo đảm an toàn. Về lâu dài, cùng với trách nhiệm của chủ phương tiện, cần đưa tàu, sà-lan và các phương tiện nổi hoạt động trên đường thủy nội địa vào diện kiểm tra, cảnh báo chặt chẽ trước các đợt mưa lũ. Chủ động kiểm soát từ nơi neo đậu sẽ giảm nguy cơ phương tiện mất kiểm soát, đe dọa công trình cầu và an toàn giao thông phía hạ lưu.
Hoàng Phúc