Bỏ qua điều hướng
•

Sống cùng dòng sông

Sống cùng dòng sông
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Được khởi xướng bởi Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam, Sống cùng dòng sông là một chương trình hợp tác Pháp-Việt, triển khai tại nhiều địa phương của Việt Nam, hướng tới phát triển bền vững các vùng đất gắn với sông ngòi, có sự tham gia của các nhà khoa học và nghệ sĩ hai n...

Chương trình được triển khai theo ba định hướng chính: Nghiên cứu khoa học nhằm thúc đẩy việc chia sẻ kiến thức về các dòng sông lớn của Việt Nam và tăng cường hợp tác khoa học Pháp-Việt; quy hoạch và phát triển đô thị với tinh thần đổi mới cách thức quy hoạch không gian sống, chung sống hài hòa với sông thông qua các dự án quy hoạch, công trình nghiên cứu của sinh viên, hội thảo và chương trình đào tạo; văn hóa và giáo dục để thúc đẩy đối thoại giữa công chúng với các chuyên gia và các cơ quan, tổ chức liên quan.

Thành quả mới nhất của dự án này là triển lãm Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ, diễn ra tại Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, từ ngày 25/9/2026 đến ngày 25/3/2027. Thị Nại là khu đầm phá lớn thứ hai của Việt Nam, với diện tích khoảng 50 km², kết nối sông Côn, sông Hà Thanh và Biển Đông.

Từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026, các nhà khoa học hai nước đã tiến hành tám đợt khảo sát khoa học thực địa tại đầm Thị Nại; thu thập, phân tích hàng trăm mẫu nước và trầm tích. Đặc biệt, họ còn thiết kế một mô hình số giúp mở rộng các quan trắc bằng cách mô phỏng sự lưu thông của nước, sự trao đổi giữa sông, đầm và đại dương. Mô hình số cũng là một công cụ để nghiên cứu tương lai của Thị Nại.

Triển lãm giúp công chúng hiểu rõ hơn về cách thức vận hành của hệ đầm và mối liên hệ chặt chẽ giữa đầm với các dòng sông và biển. Triển lãm cũng giới thiệu những giá trị mà đầm mang lại cho cộng đồng địa phương, môi trường tự nhiên đồng thời cho thấy, hệ đầm dễ bị tác động ra sao trước những biến đổi của môi trường chung quanh. Bên cạnh đó, các bức ảnh của hai nhiếp ảnh gia người Pháp và Việt Nam còn làm nổi bật vẻ đẹp, sự đa dạng của cảnh quan nơi đây.

Các dòng sông từ lâu đã góp phần định hình sự cân bằng giữa cảnh quan, lối sống và đời sống tinh thần của người dân Việt Nam. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng cùng những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu đang làm cho những cân bằng này trở nên mong manh hơn. Bởi vậy, để có thể sống cùng sông nước, con người càng cần phải hiểu sâu hơn về hiện tồn của chúng.

Song Ân

Chương trình hợp tác Pháp-Việt mang tên "Sống cùng dòng sông", do Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam khởi xướng, đang mở ra cách tiếp cận liên ngành nhằm bảo tồn bền vững các vùng sinh thái gắn liền sông ngòi. Dự án tập trung vào ba trụ cột chiến lược gồm nghiên cứu khoa học, đổi mới quy hoạch không gian đô thị và thúc đẩy đối thoại văn hóa - giáo dục. Đây là bước đi cần thiết nhằm tái thiết lập mối quan hệ hài hòa giữa con người và tự nhiên trong bối cảnh quá trình đô thị hóa cùng biến đổi khí hậu đang đe dọa các cân bằng sinh thái mong manh. Dấu ấn thực tiễn tiêu biểu của chương trình là triển lãm "Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ", diễn ra tại Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo Quy Nhơn từ ngày 25/9/2026 đến ngày 25/3/2027. Đầm Thị Nại với quy mô khoảng 50 km² là khu đầm phá lớn thứ hai Việt Nam, giữ vị trí then chốt khi kết nối hệ thống sông Côn, sông Hà Thanh với Biển Đông. Từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026, các nhà khoa học hai quốc gia đã tiến hành tám đợt khảo sát thực địa, thu thập và phân tích hàng trăm mẫu nước cùng trầm tích để đánh giá hiện trạng khu vực. Song song với hoạt động thực địa, các chuyên gia đã thiết lập một mô hình số mô phỏng sự lưu thông của dòng nước cùng cơ chế trao đổi giữa sông, đầm và đại dương. Công cụ công nghệ này vừa hỗ trợ dự báo các kịch bản phát triển tương lai của hệ đầm, vừa cung cấp cơ sở khoa học để đánh giá mức độ tổn thương của hệ sinh thái trước những biến đổi môi trường. Kết hợp giữa dữ liệu số hóa và các góc nhìn nhiếp ảnh nghệ thuật, sự kiện truyền tải thông điệp sâu sắc về việc nhận thức đúng đắn giá trị của nguồn nước để bảo vệ cảnh quan và đời sống cộng đồng.
amung