Không gian Hoàng thành Thăng Long những ngày đầu tháng 10 trở thành nơi gặp gỡ đặc biệt: Âm nhạc, trang phục, ẩm thực, điện ảnh, nghệ thuật trình diễn từ nhiều châu lục cùng hiện diện giữa một di sản hơn nghìn năm tuổi của Hà Nội. Sự kiện cho thấy, cách Hà Nội đang từng bước định vị mình như một điểm hẹn quốc tế của di sản, sáng tạo và đối thoại văn hóa.
1. Diễn ra từ ngày 1 đến 4/10 tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai mang chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND Thành phố Hà Nội phối hợp tổ chức, càng có ý nghĩa khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Quy mô lễ hội cho thấy, sức hút ngày càng rõ nét của Hà Nội. Khoảng 50 quốc gia và tổ chức quốc tế tham dự, cùng 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực. Có 18 quốc gia tham gia chương trình điện ảnh, 15 quốc gia giới thiệu trang phục truyền thống và 20 đoàn nghệ thuật quốc tế góp mặt. Không gian lễ hội vì thế được mở rộng từ trình diễn nghệ thuật sang trải nghiệm văn hóa, để công chúng có thể nhìn, nghe, thưởng thức và trực tiếp tiếp cận những sắc màu khác nhau của thế giới.
Điểm đáng chú ý là di sản tại lễ hội không xuất hiện như những giá trị “đóng khung”. Trong đêm khai mạc, Nhã nhạc cung đình Huế, Quan họ Bắc Ninh, dân ca ba miền cùng xuất hiện bên cạnh rap, hip-hop, EDM. Các đoàn nghệ thuật đến từ Trung Quốc, Nga, Peru, Bangladesh, Indonesia, Pakistan, Azerbaijan, Lào, Hàn Quốc… tạo nên bức tranh đa sắc của “Năm châu hội tụ”. Tinh thần ấy tiếp tục được mở rộng qua chương trình diễu hành “Sắc màu năm châu”, với 15 đoàn nghệ thuật quốc tế từ châu Âu, châu Phi, châu Á và Nam Mỹ, hòa cùng áo dài và trang phục truyền thống Việt Nam trong không gian phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm.
2. Ở góc nhìn rộng hơn, Lễ hội Văn hóa Thế giới góp thêm một lát cắt cho hình ảnh Hà Nội hôm nay. Thành phố gìn giữ chiều sâu văn hóa, biết khai thác nguồn lực di sản của chính mình, đồng thời tạo không gian cho những ý tưởng và nền văn hóa khác cùng hiện diện. Những di sản như Hoàng thành Thăng Long có thể trở thành nơi diễn ra các hoạt động nghệ thuật đương đại, giao lưu quốc tế và trải nghiệm dành cho thế hệ trẻ. Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại. Từ lễ hội, Việt Nam mong muốn kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế, nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới.
Nói về sự thành công của lễ hội, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo cũng nhấn mạnh, sự đa dạng văn hóa là nguồn cảm hứng cho sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau. Một lễ hội văn hóa đem lại điều những cuộc đối thoại chính sách thuần túy khó có thể thay thế. Con người trực tiếp trải nghiệm một nền văn hóa khác qua âm nhạc, câu chuyện, nghệ thuật thủ công và đời sống. Đó có lẽ cũng là giá trị lớn mà Hà Nội nhận được từ những ngày hội như thế. Không chỉ quảng bá một Thủ đô nghìn năm văn hiến, mỗi cuộc gặp gỡ quốc tế còn làm giàu thêm đời sống sáng tạo của thành phố.
khiếu minh