Vì sao vật thể nghi sao băng bay chậm, dễ quan sát trên bầu trời miền Bắc?

Nguồn ảnh: VTC News

Vệt sáng nghi sao băng xuất hiện trên bầu trời miền Bắc khiến nhiều người thắc mắc khi di chuyển chậm, dù vận tốc thực tế có thể lên tới 70-80 km/s.

Sáng 1/11, vệt sáng trắng kéo theo đuôi xanh xuất hiện trên bầu trời miền Bắc khiến nhiều người xôn xao. Một số người đặt câu hỏi liệu vật thể này có thực sự là sao băng, bởi hình ảnh ghi lại cho thấy nó dường như di chuyển chậm hơn những sao băng thường thấy.

Video vật thể nghi sao băng xuất hiện trên bầu trời miền Bắc. (Nguồn: Mạng xã hội)

Qua hình ảnh, ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), nhận định đây có thể là sao băng đặc biệt sáng, còn gọi là fireball (quả cầu lửa).

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 2/11, ông Sơn giải đáp thêm thắc mắc về tốc độ của vật thể.

Theo đó, vận tốc các sao băng không giống nhau. Một số thiên thạch lao vào khí quyển với tốc độ 70 - 80 km/s, trong khi những vật thể khác chỉ đạt hơn 10 km/s. Dù vậy, đây vẫn mức quá nhanh để mắt người thấy kịp ở cự ly gần

Điều quan trọng hơn là khoảng cách quan sát. Ông Sơn lấy ví dụ khi nhìn một chiếc máy bay trên cao. Người đứng dưới mặt đất thường thấy nó di chuyển khá chậm, dù thực tế máy bay đang bay với vận tốc hàng trăm km/h.

Điều tương tự có thể xảy ra với sao băng. Những sao băng nhỏ thường chỉ được nhìn thấy rõ khi ở tương đối gần, khiến chúng dường như lướt rất nhanh qua bầu trời.

Với hiện tượng ngày 1/11, ông Sơn lưu ý vệt sáng được quan sát tại nhiều địa phương cách nhau hàng trăm kilomet. Đây là bằng chứng cho thấy vật thể đủ sáng để có thể nhìn thấy từ khoảng cách rất xa. Một vật thể ở xa dù di chuyển rất nhanh vẫn có thể trông như đang bay chậm.

Về khả năng vật thể là sao chổi, ông Sơn cho biết đây là hai hiện tượng hoàn toàn khác nhau. Sao chổi thường cách Trái Đất hàng triệu đến hàng trăm triệu kilomet nên chuyển động biểu kiến rất chậm, tới mức không thể nhận ra bằng mắt thường.

Chuyên gia cũng chưa loại trừ hoàn toàn khả năng vệt sáng là vệ tinh rơi vào khí quyển. Tuy nhiên, các vệ tinh mất quỹ đạo thường được cơ quan không gian theo dõi và tính toán trước, nên khả năng một sự kiện như vậy bị bỏ sót là rất thấp.

Vệt sáng xanh lục trên bầu trời Australia trong sự kiện mưa sao băng Taurids, tháng 9/2024. (Ảnh: Scott McAleer/ABC News)

Đáng chú ý, hiện tượng xuất hiện trong thời gian mưa sao băng Taurids đang hoạt động. Trận mưa sao băng này nổi tiếng với những quả cầu lửa sáng, thường được gọi là “Halloween Fireball” do xuất hiện gần dịp Halloween.

Dù vậy, việc trùng thời điểm chưa đủ để khẳng định vệt sáng ngày 1/11 thuộc mưa sao băng Taurids. Nguồn gốc chính xác của vật thể vẫn cần thêm dữ liệu quan sát để xác minh.

Hiện tượng vệt sáng trắng kèm đuôi xanh xuất hiện trên bầu trời miền Bắc sáng 1/11 đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận. Dù vận tốc thực tế của các thiên thạch khi lao vào bầu khí quyển Trái Đất có thể đạt từ 10 đến 80 km/s, vật thể này lại tạo cảm giác lướt đi khá chậm trước mắt người theo dõi. Nhiều ý kiến thắc mắc về tính xác thực của giả thuyết sao băng khi đối chiếu tốc độ quan sát được với quy luật thiên văn thông thường. Lý giải vấn đề trên, ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), nhận định đây nhiều khả năng là một quả cầu lửa (fireball), tức dạng sao băng đặc biệt sáng. Do sở hữu độ sáng vượt trội, vật thể có thể được nhận diện đồng thời từ nhiều tỉnh thành cách nhau hàng trăm kilomet. Khoảng cách quan sát cực xa này đã tạo nên hiệu ứng thị giác tương tự việc nhìn máy bay trên tầng cao, khiến một chuyển động siêu thanh biểu kiến trông như đang trôi chậm rãi. Chuyên gia cũng bác bỏ giả thuyết sao chổi do thiên thể này nằm cách Trái Đất hàng triệu kilomet và gần như bất động trước mắt thường, đồng thời đánh giá khả năng vệ tinh rơi là rất thấp vì luôn nằm trong mạng lưới giám sát quốc tế. Đáng chú ý, sự kiện trùng khớp với thời điểm hoạt động của mưa sao băng Taurids vốn nổi tiếng với những quả cầu lửa Halloween rực rỡ. Tuy nhiên, giới chuyên môn khẳng định vẫn cần bổ sung thêm các dữ liệu quan sát chuyên sâu để xác định chính xác nguồn gốc vật thể.