Gia tăng giá trị sản phẩm
Thay vì chỉ bán nguyên liệu thô, một số cơ sở sản xuất tại xã Vị Thủy đã chủ động đầu tư chế biến, tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Hướng đi này không chỉ giúp đa dạng hóa đầu ra mà còn mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân tham gia chuỗi sản xuất.
Tại Ấp 1, ông Nguyễn Thanh Khiết, chủ Cơ sở thức ăn thủy sản Thanh Khiết, vừa nuôi cá vừa chế biến một phần sản lượng thành phẩm. Hiện cơ sở liên kết với hơn 100 hộ dân thông qua hoạt động cung cấp thức ăn và kết nối đầu ra, góp phần hình thành mối liên kết giữa người nuôi và cơ sở chế biến.
Mỗi tháng, cơ sở sử dụng khoảng 500-600kg cá tươi để chế biến. Theo ông Khiết, khi giá cá thát lát nguyên liệu giảm, việc chuyển một phần sản lượng sang chế biến giúp nâng giá trị sản phẩm, giảm phụ thuộc vào việc bán cá tươi cho thương lái và các chợ đầu mối.
Tuy nhiên, đầu ra vẫn là khó khăn lớn. Phần lớn sản lượng cá hiện được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu, trong khi lượng đưa vào chế biến còn hạn chế do hệ thống phân phối chưa phát triển tương xứng. Đây cũng là bài toán đặt ra đối với các cơ sở muốn mở rộng quy mô, nâng sức cạnh tranh và duy trì sản xuất ổn định.
Ở lĩnh vực dược liệu, sản phẩm Dầu gội dược liệu N22 của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Tân Phước Thành tại ấp 10 cho thấy hướng khai thác nguyên liệu quen thuộc để phát triển sản phẩm đặc trưng. Theo chị Đặng Thị Kim Ngọc, Giám đốc công ty, ý tưởng hình thành sản phẩm xuất phát từ những trải nghiệm trong cuộc sống, khi người dân tận dụng các loại dược liệu sẵn có trong vườn để sử dụng.
Được công nhận OCOP 4 sao theo quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang năm 2022, Dầu gội dược liệu N22 đang hướng đến mở rộng thị trường. Theo chị Ngọc, việc sản phẩm được tiếp nhận vào hệ thống cửa hàng thuộc kênh phân phối chuyên ngành là tín hiệu tích cực, tạo thêm động lực để doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện chất lượng và phát triển sản phẩm.
Bên cạnh chế biến thủy sản và dược liệu, Vị Thủy còn có các sản phẩm gắn với nghề thủ công mỹ nghệ và chế biến thực phẩm. Sự đa dạng này tạo nền tảng để địa phương khai thác lợi thế sẵn có, phát triển sản phẩm mang đặc trưng riêng, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm ngành hàng.
Tập trung nâng chất và mở rộng thị trường
Theo Ủy ban nhân dân xã Vị Thủy, địa phương có 6 sản phẩm từng được công nhận OCOP. Trong đó, Chả lụa Hoàng Liêm và Rổ thủ công mỹ nghệ Sơn Thủy còn thời hạn chứng nhận, cùng đạt 3 sao. Bốn sản phẩm đã đến thời hạn đánh giá, phân hạng lại gồm Dầu gội dược liệu N22 đạt 4 sao; Giỏ bán nguyệt, Cá thát lát rút xương tẩm gia vị và Chả cá thát lát tươi cùng đạt 3 sao.
Hiện có 3 chủ thể OCOP gửi đơn đề nghị hỗ trợ kinh phí đánh giá, phân hạng lại. Địa phương đã khảo sát thực tế các cơ sở và đang triển khai thủ tục tái công nhận theo quy định.
Trong giai đoạn 2026-2030, xã định hướng ưu tiên những sản phẩm có lợi thế về nguyên liệu, chất lượng, tính đặc trưng, khả năng duy trì sản xuất ổn định và tiềm năng phát triển thị trường. Các nhóm được quan tâm gồm nông nghiệp, thủy sản chế biến, sản phẩm đặc trưng địa phương và thủ công mỹ nghệ.
Cùng với phát triển sản phẩm mới, địa phương chú trọng hỗ trợ các chủ thể duy trì chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, nâng năng lực sản xuất và tăng cường quảng bá. Những sản phẩm đủ điều kiện sẽ được xem xét nâng hạng từ 3 sao lên 4 sao; đồng thời lựa chọn 1-2 sản phẩm tiêu biểu để tập trung hỗ trợ, hướng đến OCOP 5 sao.
Ông Phạm Văn Út Chót, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vị Thủy cho biết: Chương trình OCOP đã góp phần huy động lao động nhàn rỗi tham gia sản xuất, tạo thêm việc làm và đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương. Vì vậy, xã tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá các sản phẩm mang thương hiệu địa phương, từng bước nâng cao giá trị hàng hóa.
Dù vậy, quy mô sản xuất của nhiều chủ thể còn nhỏ; nguồn lực đầu tư máy móc, công nghệ, bao bì và xúc tiến thương mại vẫn hạn chế. Liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ chưa ổn định, trong khi một số cơ sở gặp khó khăn khi hoàn thiện hồ sơ đánh giá lại và duy trì các tiêu chí chất lượng.
Để OCOP phát triển bền vững, xã Vị Thủy cần tiếp tục củng cố vùng nguyên liệu, tăng liên kết giữa người sản xuất và cơ sở chế biến, đồng thời mở rộng kênh phân phối. Khi chất lượng sản phẩm được bảo đảm, thương hiệu được đầu tư và thị trường từng bước mở rộng, đặc sản địa phương sẽ có thêm cơ hội nâng giá trị, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân.
VĂN ÚT