Bơi lội là một trong những môn Olympic Việt Nam gây thất vọng ở Asiad - Ảnh: NAM TRẦN
Đẩy mạnh những môn thể thao Olympic - là khẩu hiệu đã được ngành thể thao Việt Nam giương cao những năm qua. Nhưng tại Asiad 20, các môn thể thao Olympic lại là khuyết điểm cực lớn của Việt Nam.
Việt Nam nhạt nhòa ở tất cả các môn Olympic
Trên đất Nhật Bản, Việt Nam giành được 3 HCV Asiad 20, nhưng không có bất kỳ HCV nào trong số đó đến từ môn Olympic. Cụ thể, 3 HCV thuộc về cầu mây - 2 và karate - 1 (nội dung quyền) là các đội mang về chiến tích cao nhất.
Karate từng một lần xuất hiện ở Olympic, tại Tokyo 2020, nhưng đó là nhờ vào việc Nhật Bản làm chủ nhà. Môn võ này biến mất từ Olympic Paris 2024.
Thậm chí, nội dung mà tuyển Việt Nam chiến thắng ở môn karate liên tiếp 2 kỳ Asiad qua - kata đồng đội nữ cũng không phải là nội dung phổ biến của karate. Nhật Bản bỏ không tham dự nội dung này tại kỳ Asiad mà họ là chủ nhà.
Ở Asiad Hàng Châu, Việt Nam cũng chỉ đoạt 3 HCV, nhưng 1/3 đến từ bắn súng. Và đó còn là HCV đến từ nội dung 10m súng ngắn cá nhân mang tính "kế thừa", khi Phạm Quang Huy được huấn luyện bởi huyền thoại Hoàng Xuân Vinh.
Tưởng chừng tính kế thừa đó sẽ được phát huy mạnh mẽ ở kỳ Asiad tiếp theo, nhưng rồi bắn súng gây thất vọng lớn ở Aichi-Nagoya 2026 khi chỉ giành vỏn vẹn 1 HCĐ từ nội dung 10m súng ngắn đồng đội. Trịnh Thu Vinh và Phạm Quang Huy không thể giành huy chương cá nhân nào.
Ngay cả ở 3 tấm HCB, dấu ấn môn Olympic của Việt Nam cũng rất nhạt nhòa. Về lý thuyết, 2/3 HCB của Việt Nam đến từ môn Olympic là taekwondo và boxing (môn còn lại là wushu).
Thành tích các môn Olympic của Việt Nam tại Asiad 20 - Đồ họa: HUY ĐĂNG
Nhưng HCB taekwondo nằm ở nội dung thực tế ảo (VR), một nội dung hoàn toàn mới, và chưa được đưa vào chương trình thi đấu của Olympic Los Angeles 2028.
Đó cũng là một điểm khác biệt quan trọng mà ít người hâm mộ biết đến, khác biệt giữa "môn Olympic" và "nội dung Olympic".
Trong tổng số 19 tấm HCĐ của Việt Nam, cũng chỉ có vỏn vẹn 9 là đến từ những môn Olympic.
Như vậy, nếu tính môn Olympic, thành tích của đoàn Việt Nam tại Asiad 20 vỏn vẹn chỉ là 2 HCB và 9 HCĐ. Nếu tính nội dung Olympic, 2 HCB sẽ chỉ còn 1 HCB.
Nhìn rộng ra, kết quả này thật ra không quá khó hiểu, khi Việt Nam vốn đã trắng tay tại 2 kỳ Olympic liên tiếp là Tokyo 2020 và Paris 2024. Chuỗi thành tích bết bát này cho thấy thể thao Việt Nam yếu đến thế nào ở những môn Olympic.
Nỗi buồn khi nhìn ra khu vực
Càng đáng buồn hơn khi chúng ta đối chiếu với những nền thể thao trong khu vực. Thái Lan trải qua kỳ Asiad bùng nổ về mọi mặt.
Có đến 10/18 HCV Thái Lan giành được là ở các môn Olympic. Nổi bật nhất là 2 tấm HCV chạy 100m và 200m nam của VĐV Puripol Boonson, hay HCV cầu lông đơn nam của Kunlavut Vitidsarn.
Với Malaysia, chỉ 1/9 HCV của họ là môn Olympic nếu đối chiếu với chương trình cũ. Nhưng từ Olympic 2028, squash (bóng quần) sẽ chính thức gia nhập "gia đình Olympic", và đây là môn Malaysia đoạt đến 4 HCV ở Asiad 20.
Chân chạy Boonson của Thái Lan tỏa sáng ở Asiad - Ảnh: THINKCURVE
Indonesia không đoạt được quá nhiều HCV - ngừng ở con số 5. Nhưng đó lại là những tấm huy chương vô cùng "chất lượng" khi đều ở môn Olympic, bao gồm 2 ở cầu lông, 1 bắn cung, 1 leo núi thể thao và 1 cử tạ.
Tương tự, 4/4 HCV của Philippines cũng đều ở môn Olympic, gồm thể dục dụng cụ, điền kinh và taekwondo. Còn Singapore sở hữu 1 HCV điền kinh.
Đó là chưa kể đến rất nhiều nội dung hấp dẫn của Olympic mà các VĐV Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines hay Singapore thi đấu đến những giây phút cuối cùng của chung kết.
Ví dụ, kình ngư Gan Ching Hwee của Singapore đã giành cú "hattrick bạc" ở các nội dung bơi tự do.
Cô không may khi đụng độ phải những siêu sao bơi lội Trung Quốc, cụ thể là Li Bingjie. Nhưng Gan Ching Hwee hoàn toàn có thể tự hào khi trở thành tay bơi mạnh thứ hai của châu Á ở nhóm cự ly trung bình bơi tự do.
Cầu lông Indonesia giành đến 2 HCV ở Asiad 20 - Ảnh: BWF
Hay như Philippines, họ tiếp tục khẳng định vị thế của một quốc gia "hiếu võ", giành đến tổng cộng 6 HCB ở các môn võ đối kháng như boxing, MMA, taekwondo...
Đó chính là những thương hiệu thể thao mà Việt Nam không tạo ra được ở Asiad 20, khi chúng ta đuối sức ở đường chạy điền kinh, tuyệt vọng trong hồ bơi, và sa sút ở cả thể dục dụng cụ, các môn võ đối kháng...
Đội cầu mây nữ - với 2 tấm HCV các nội dung đôi và 4 người là điểm sáng duy nhất, cho thấy khả năng cạnh tranh sòng phẳng với Thái Lan.
Nhưng tiếc thay, cầu mây vẫn không phải môn Olympic - đấu trường ghi nhận phong trào thể thao đại chúng, với những môn chơi được đông đảo các quốc gia theo đuổi.
Đại hội thể thao châu Á lần thứ 20 (Asiad) diễn ra tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) từ ngày 19-9 đến 4-10.
Đoàn thể thao Việt Nam dự Asiad 20 có 498 thành viên, 1 trưởng đoàn, 1 phó đoàn, 13 cán bộ, 6 nhân viên y tế… tranh tài ở 33 môn và phân môn.
Mục tiêu của đoàn thể thao Việt Nam tại Asiad 20 là giành trên 4 HCV. Hy vọng vàng được đặt lên các môn: cầu mây, karatedo, bắn súng, điền kinh, thể dục dụng cụ, đua thuyền, MMA, thể thao điện tử...
Trước đó tại Asiad 19 ở Hàng Châu (Trung Quốc), đoàn thể thao Việt Nam giành được 3 HCV do các VĐV Phạm Quang Huy (bắn súng), đội tuyển cầu mây nữ 4 người và đội tuyển karatedo nội dung quyền biểu diễn mang về.
Kết thúc ngày thi đấu áp chót 3-10, thể thao Việt Nam giành được 3 HCV, 3 HCB, 19 HCĐ, tạm xếp thứ 19 Asiad 2026. Với kết quả này, đoàn thể thao Việt Nam không hoàn thành chỉ tiêu đề ra trước ngày lên đường.
Bắn súng Việt Nam thất bại tại Asiad 20, dù chỉ tiêu đoạt HCVChiều 1-10 (giờ Việt Nam), xạ thủ Phạm Quang Huy đã thất bại ở nội dung súng ngắn 25m, Asiad 20, qua đó khép lại kỳ đại hội đáng thất vọng của tuyển bắn súng Việt Nam tại Aichi-Nagoya 2026.