Việt Phương vẽ cho mình, và tiếng vọng từ người xem

Trưng bày đến 20-9 tại Huyen Art House (8 Đặng Tất, TP.HCM), triển lãm cá nhân đầu tay Tiếng vọng từ bên trong của Việt Phương mang đến một tiếng nói hội họa còn rất trẻ: giàu năng lượng, đam mê và đang đi tìm con đường riêng.

Đến với triển lãm, nhiều người có cảm giác "rất đã", không hẳn vì tranh đẹp hay dễ xem mà bởi sự thuần khiết, thật thà của một người trẻ vẽ cho chính mình. Tranh vừa phức tạp, mâu thuẫn nhưng vẫn có những chỉ dấu mạch lạc, vừa tự do, cô độc nhưng vẫn dễ gần, dễ cảm.

Khi những gương mặt không còn đứng yên

Tiếng vọng từ bên trong giới thiệu những bức chọn lọc từ hơn 200 tranh do Việt Phương vẽ trong chưa đầy một năm qua. Tranh được bày có chủ ý trong những không gian nhỏ, tạo thành một hành trình trải nghiệm qua những trạng thái nội tâm khác nhau.

Những tác phẩm ở giai đoạn đầu mang sắc thái mạnh mẽ, dữ dội và giằng xé. Đi sâu hơn, màu sắc được tiết chế về đen, trắng, xám, những hình người càng thêm mờ nhòe. Ở không gian chính, những sáng tác gần đây cho thấy một ngôn ngữ đang dần thành hình.

Một không gian với nền đỏ tương phản sắc tranh, căn gác nhỏ sắp đặt như một góc sáng tác, còn tầng trên cùng là những bức tranh đầy khoảng không của tiếp nối và tự do...

Điều dễ nhận thấy ở tranh Việt Phương là sự giằng co giữa hình và nền, giữa cái được phơi bày và phần bị che lấp. Nhân vật thường xuất hiện nhưng không hoàn toàn được nhận diện. Gương mặt bị xóa, mắt chìm trong lớp màu, đường viền cơ thể đứt gãy hoặc tan vào nền.

Nhà nghiên cứu Quách Cường nhận xét một đặc điểm đáng chú ý trong cách Việt Phương làm tranh là "dựng hình lên rồi dùng chính hành động vẽ để làm hình mất đi". Hình thể vì thế không phải đích đến cuối cùng mà trở thành một quá trình xuất hiện rồi biến đổi.

Ở đây có thể nhận ra những ảnh hưởng của hội họa biểu hiện và trừu tượng, từ những nét vẽ nhanh, mạnh đến cách chồng lớp màu và làm nhòe đường nét. Nhưng điều đáng chú ý hơn nằm ở cách Việt Phương sử dụng những yếu tố ấy để giữ lại trạng thái cảm xúc.

Phương nói mình không biết trước tranh sẽ thế nào. Khi đứng trước toan, anh để tiềm thức dẫn dắt. Hình khối và màu sắc xuất hiện rất nhanh, đôi khi nhanh đến mức chính anh cũng chưa kịp nhận thức hết điều đang diễn ra. Tranh dừng lại khi cảm xúc đã đặt xuống đủ đầy, hoặc khi anh không còn năng lượng để tiếp tục.

Ngay cả những khoảng trống cũng có vai trò riêng. Phương không xem phần bỏ lại trên mặt toan là sự im lặng, mà như "một nhịp thở cần thiết để cảm xúc được tồn tại". Vì vậy, những bức tranh tưởng dang dở vẫn có độ gợi mở nhất định như cách Phương nhìn về con người: không có trạng thái cố định mà luôn không ngừng tìm kiếm sự thấu hiểu về chính mình.

Một người trẻ tìm thấy tự do trên mặt toan

Việt Phương kể từ nhỏ đã thích vẽ, thường vẽ trên giấy, trong những cuốn tập ở trường, thậm chí cả khi đang học. Lúc đó, vẽ đơn giản là cách để anh bước ra khỏi thực tại và đi vào thế giới tưởng tượng của riêng mình.

Sau khi về Việt Nam năm 2025, trong lúc chờ tìm việc phù hợp, Phương thực hiện các phim tài liệu về những họa sĩ Việt như Đỗ Đức, Dương Thụy, Huỳnh Lê Nhật Tấn... Những cuộc gặp gỡ giúp anh nhìn hội họa gần hơn, và bước ngoặt đến khi Phương quyết định tự mình cầm cọ.

Từ tháng 12-2025, Phương bắt đầu vẽ với cường độ cao. Có ngày anh vẽ đến ba bức. Phương thường vẽ bằng cách tự nhắc mình: "Đừng nghĩ gì cả", rồi để những gì nằm sâu bên trong dẫn lối.

Với Phương, vẽ là cuộc đối thoại riêng tư, có lúc như một hình thức "phân tâm học bằng thị giác", nơi những cảm xúc và suy nghĩ phức tạp được giải mã bằng màu sắc, hình thể và hành động vẽ.

Điều khiến Phương bất ngờ là những bức tranh vốn chỉ dành cho mình lại có thể gợi cảm xúc đồng điệu nơi người xem. Anh nhận ra hội họa cho phép mình vừa giải phóng bản thân trên toan, vừa nhìn lại chính mình từ một khoảng cách khác.

Có lẽ đó cũng là điều giữ cho Tiếng vọng từ bên trong một vẻ hồn nhiên hiếm thấy. Phương không cần người xem phải hiểu đúng tranh mình. Anh chỉ mong họ có được sự tự do như lúc anh sáng tác: tự do cảm nhận, diễn giải và lắng nghe những gì đang vang vọng bên trong.

Một số hình ảnh từ triển lãm:

Với Nguyễn Công Hoài, con người đi qua đời sống như những lớp màu chồng lên nhau: có lúc dịu dàng, có lúc mãnh liệt, có lúc hiện rõ, có lúc mờ nhòe. Và cho dù thế nào, 'cuộc sống tiếp diễn'.