Hướng đến hiệu quả thực chất
Phát biểu tại sự kiện, ông Trần Trí Quang - Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, sau hợp nhất với Bến Tre và Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long có không gian phát triển mới với quy mô, tiềm năng và lợi thế đa dạng hơn, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến và du lịch sinh thái.
Đây là cơ hội rất lớn để tỉnh tái cấu trúc nền kinh tế, tổ chức lại không gian sản xuất, khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực và hình thành những động lực tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, theo ông Quang, cơ hội chỉ có thể trở thành hiện thực khi đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, phương thức quản trị và tổ chức sản xuất; chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, lao động và các lợi thế truyền thống sang tăng trưởng dựa trên KHCN, năng suất, chất lượng và ĐMST.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Vĩnh Long xác định KHCN, ĐMST và chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng hàng đầu để phát triển nhanh và bền vững, phải hướng đến hiệu quả thực chất, gắn chặt với yêu cầu phát triển của nền kinh tế và đời sống xã hội.
Tỉnh không đặt nặng số lượng đề tài nghiên cứu, dự án hay mô hình, mà phải quan tâm đến những giá trị thực sự, phải đi vào sản xuất và đời sống; kết quả cuối cùng phải được đo bằng năng suất lao động tăng lên, giá trị nông sản được nâng cao, doanh nghiệp lớn mạnh hơn, quản trị nhà nước hiệu quả hơn và đời sống người dân ngày càng được cải thiện.
Theo UBND tỉnh Vĩnh Long, thời gian qua, việc ứng dụng KHCN tại địa phương đạt được những kết quả tích cực. Một số doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng công nghệ trong chế biến sâu, quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu. Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản từng bước được triển khai, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế…
Tuy nhiên, tiềm năng và dư địa phát triển còn rất lớn nhưng kết quả ứng dụng KHCN và ĐMST chưa tương xứng. Năng lực nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ còn hạn chế; sự liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học chưa chặt chẽ; nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng phục vụ ĐMST còn thiếu.
Đặc biệt, với một tỉnh có thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế biển, nếu không ứng dụng mạnh mẽ KHCN và ĐMST thì rất khó nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm; càng khó thích ứng với biến đổi khí hậu, yêu cầu của thị trường quốc tế và những tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, môi trường, truy xuất nguồn gốc.
Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm
Lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Long mong muốn Bộ KH&CN quan tâm định hướng và hỗ trợ tỉnh tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như: Định hướng ứng dụng KHCN và ĐMST vào các ngành kinh tế chủ lực của tỉnh.
Trong đó, ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu; ứng dụng công nghệ sinh học, bảo quản, chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị các sản phẩm chủ lực.
Vĩnh Long cũng mong muốn tăng cường hợp tác với Bộ KH&CN trong kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành các mô hình liên kết nghiên cứu - ứng dụng - sản xuất - thị trường. Đào tạo, thu hút và phát triển nguồn nhân lực KHCN, ĐMST và chuyển đổi số...
Vĩnh Long xác định chuyển đổi số phải bắt đầu từ đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành và quản lý; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo. Đặc biệt, kỳ vọng sự hỗ trợ của Bộ KH&CN sẽ được cụ thể hóa bằng những chương trình hợp tác thiết thực, những dự án có tính ứng dụng cao, những mô hình có khả năng lan tỏa, qua đó tạo chuyển biến thực chất về năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế tỉnh.
Chương trình phối hợp giữa Bộ KH&CN và UBND tỉnh Vĩnh Long tập trung vào các nội dung gồm: Phối hợp xác định, triển khai các nhiệm vụ nhằm giải quyết những bài toán lớn, cấp thiết của tỉnh; hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị ngành hàng chủ lực gồm dừa, hoa kiểng, lúa gạo, tôm càng xanh, sầu riêng, nghêu, sò huyết, cá tra và cua biển; ưu tiên triển khai chuỗi giá trị hoa kiểng để xây dựng Chợ Lách thành trung tâm giống và hoa kiểng quốc gia.
Tập trung nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong chọn tạo giống, nuôi trồng, bảo quản, chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm, truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Phối hợp phát triển hệ sinh thái ĐMST của tỉnh theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, chuyên gia và nhà đầu tư.
Phối hợp định hướng, hỗ trợ phát triển hạ tầng nghiên cứu, ứng dụng, thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và ĐMST của tỉnh theo hướng đồng bộ, hiện đại, gắn với nhu cầu phát triển các ngành, sản phẩm chủ lực. Đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chuyên sâu, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu nông sản; kinh tế biển, thủy sản và thích ứng biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo…
Ông Vũ Hải Quân - Bộ trưởng Bộ KH&CN đánh giá cao kết quả của Vĩnh Long trong phát triển KHCN, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo thời gian qua, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội địa phương.
Bộ trưởng Bộ KH&CN lưu ý giải pháp đẩy mạnh ứng dụng KHCN, chuyển đổi số và ĐMST phải gắn kết, hỗ trợ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm triển khai các chương trình, công việc cụ thể, đạt hiệu quả thiết thực. Sau ký kết chương trình cần lập tổ công tác chung để kiểm tra, đánh giá hiệu quả việc thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ cụ thể.
UBND tỉnh Vĩnh Long cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ KH&CN, phát huy tối đa nội lực, huy động các nguồn lực xã hội, đưa KHCN, ĐMST và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững...