Vĩnh Long muốn xây dựng “mạng lưới nhân tài” để tạo lợi thế mới

Ngày 9/9, tại Tỉnh ủy Vĩnh Long diễn ra hội thảo góp ý dự thảo nghị quyết về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045. Hội thảo tập trung vào bài toán đào tạo, thu hút, sử dụng và giữ chân người giỏi, nhằm tạo nền tảng mới cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo nguồn Dân Trí, Vĩnh Long không muốn chỉ tăng số lượng lao động qua đào tạo, mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái nhân lực đủ sức nâng cao năng lực cạnh tranh. Phát biểu khai mạc, ông Trần Trí Quang, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, ví hạ tầng như “phần cứng” của nền kinh tế, còn nhân lực chất lượng cao là “phần mềm” quyết định hiệu quả vận hành. Cách ví von này cho thấy đường sá, trường học hay cơ sở vật chất chỉ phát huy giá trị khi được vận hành bởi đội ngũ có chuyên môn, kỹ năng và khả năng đổi mới. Ông Quang cho rằng nghị quyết cần bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức, xem con người không chỉ là đầu vào sản xuất mà còn là chủ thể, động lực và mục tiêu phát triển. Theo định hướng được nêu tại hội thảo, Vĩnh Long cần từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, cán bộ quản lý và lao động kỹ năng cao. Những lực lượng này được kỳ vọng dẫn dắt các lĩnh vực mới, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu tuyển dụng trước mắt của doanh nghiệp hoặc khu vực hành chính. Báo cáo đề dẫn của bà Nguyễn Thị Ngọc Giàu, Giám đốc Sở Nội vụ Vĩnh Long, cho biết tỉnh có khoảng 4,2 triệu người, trong đó lực lượng lao động khoảng 2,1 triệu người. Lực lượng lao động hiện chiếm gần 50% dân số, đồng thời có tỷ trọng người trẻ cao, với những ưu thế được ghi nhận như cần cù, năng động và sáng tạo. Vĩnh Long cũng sở hữu mạng lưới đào tạo khá phong phú, gồm Đại học Trà Vinh, Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long, Đại học Cửu Long và Đại học Xây dựng Miền Tây. Ngoài ra, Phân hiệu Đại học Kinh tế TPHCM tại Vĩnh Long, còn gọi là UEH, bổ sung thêm nguồn lực đào tạo cho địa phương và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Dù có nhiều lợi thế, cơ cấu nhân lực của tỉnh vẫn mất cân đối, khi lao động phổ thông cùng nhân lực hành chính, văn phòng có dấu hiệu dư thừa. Ở chiều ngược lại, Vĩnh Long thiếu các chuyên gia giỏi về kỹ thuật và công nghệ, những vị trí đặc biệt quan trọng với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Khoảng cách này trở thành thách thức rõ rệt đối với các lĩnh vực mũi nhọn như nông nghiệp chế biến sâu, logistics đường thủy và kinh tế số. Ông Trần Trí Quang nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2045 không thể chỉ đánh giá bằng số trường học, số sinh viên hoặc tỷ lệ lao động đã qua đào tạo. Điều quan trọng hơn là tỉnh phải hình thành được hệ sinh thái nhân lực chất lượng cao, nơi đào tạo, nghiên cứu, doanh nghiệp và chính quyền liên kết hiệu quả. Một điểm đáng chú ý là kế hoạch xây dựng “mạng lưới nhân tài Vĩnh Long”, với cách tiếp cận linh hoạt hơn việc yêu cầu mọi người giỏi phải làm việc thường xuyên tại địa phương. Theo ông Quang, tỉnh cần tạo cơ chế để tri thức, công nghệ, trí tuệ và các mối quan hệ của nhân tài vẫn đóng góp cho Vĩnh Long, kể cả khi họ không hiện diện liên tục. Tại hội thảo, ông Bùi Quang Huy, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Trà Vinh, cho rằng phát triển nhân lực phải gắn chặt với định hướng phát triển kinh tế - xã hội. Ông nhận định Vĩnh Long có tiềm năng lớn về nông nghiệp và thủy sản, nhưng công nghiệp chưa tương xứng, trong khi giao thông và nhân lực chất lượng cao vẫn là điểm nghẽn. PGS.TS Nguyễn Văn Sánh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển ĐBSCL thuộc Đại học Cần Thơ, đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu cung - cầu nhân lực. Ông cũng kiến nghị chuẩn hóa tiêu chí nhân lực chất lượng cao, lập bản đồ dự báo cung - cầu, đồng thời xây dựng các chỉ số đánh giá cụ thể và dễ theo dõi. Các chương trình đào tạo nên được đặt hàng theo nhu cầu doanh nghiệp, ưu tiên trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, tự động hóa, công nghệ số và công nghệ xanh. Vĩnh Long đồng thời được đề xuất tăng liên kết với Cần Thơ, các tỉnh ĐBSCL, TPHCM, vùng Đông Nam Bộ và đối tác quốc tế để đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. Một yêu cầu xuyên suốt là phải có cơ chế đủ sức thu hút, sử dụng và giữ chân người giỏi, thay vì chỉ tập trung tuyển dụng rồi để nhân lực rời đi. Hiệu quả đầu tư cho nhân lực cần được đo bằng việc làm, năng suất, thu nhập, khả năng giữ người tài và mức đóng góp thực tế cho nền kinh tế. Phát biểu chỉ đạo, ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, yêu cầu các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến tại hội thảo để hoàn chỉnh dự thảo nghị quyết.