Trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương đang được TAND Hà Nội xét xử, 4 nhân viên bảo vệ, 62-69 tuổi, được xác định là những bị cáo hưởng lợi ít nhất vụ án.
Hơn 40 bị cáo tại Viện này, gồm viện trưởng, viện phó, bác sĩ, điều dưỡng..., bị cáo buộc đã hưởng từ vài chục triệu đến hơn 8 tỷ đồng, chưa kể xe máy, điện thoại cùng hàng chục chuyến nghỉ dưỡng resort 5 sao. Tất cả chi phí đều là "quà" của Mai Anh và Lê Văn Đông, đôi vợ chồng có 20 tiền án, cũng là "khách quen" của Viện, lợi dụng chữa bệnh để được trừ vào thời gian ngồi tù.
Theo quy định, can phạm điều trị ở Viện không được ra ngoài. Song việc "tặng" những khoản này đã đem lại đặc quyền cho vợ chồng Mai Anh: ra ngoài đi chơi bất cứ khi nào, mang con, người giúp việc vào ở phòng riêng và dùng ma túy ngay trong phòng.
Cựu viện trưởng Trần Văn Trường bị đề nghị 20 năm tù - cao nhất trong các bị cáo là cán bộ viện. Ảnh: Danh Lam
Trước việc bị VKS đề nghị 3-20 năm tù, các bị cáo đều kêu là nặng. Đặc biệt là 4 nhân viên bảo vệ bị cáo buộc nhận 400.000-570.000 đồng, đối mặt cáo buộc phạm tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Tự bào chữa hôm 1/10, các ông này, người cho rằng bị "đàn em xăm trổ" của Mai Anh chầu trực sẵn, làm trái ý liền bị đe dọa làm hại cả nhà; cảm thấy công việc quá mệt mỏi, áp lực. Người khác khai chỉ là "chén chè, bao thuốc", không là gì so với tiền người khác nhận.
Ông Lý Văn Xuân - nhận 570.000 đồng, bị cáo buộc liên tục "phím" cho Mai Anh mỗi lần đoàn kiểm tra đến Viện để kịp che đậy những việc khuất tất đang diễn ra trong phòng.
Trước bục tự bào chữa hôm 1/10, ông Xuân cho rằng các thông tin này là công khai, quy định của Viện và công ty bảo vệ của ông đều không cấm tiết lộ. Ông nói không biết Mai Anh hỏi thông tin để làm gì nên cứ "vô tư điện báo cho chị ấy thôi".
VKS: Hậu quả không nằm ở số tiền
Đối đáp với các ý kiến trên, VKS cho rằng 4 bảo vệ bị truy tố tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, hậu quả của hành vi không phải là số tiền nhận được, mà khách thể bị xâm phạm là hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức, ở đây là Viện Pháp y Tâm thần Trung ương.
Việc nhận khoản tiền nhỏ 400.000 đồng không phản ánh hết mức độ nguy hiểm của tội phạm, bởi hậu quả lớn nhất là trật tự quản lý bị phá vỡ.
Cơ quan công tố đánh giá, lực lượng bảo vệ được giao trọng trách là "lá chắn cuối cùng của việc ngăn ngừa người bệnh bỏ trốn". Nhưng thực tế, họ lại liên tục duy trì liên lạc qua nhiều cuộc gọi trong thời gian dài với can phạm, trực tiếp tiếp tay cho họ trốn viện nhiều lần.
Dẫn chứng, VKS liệt kê số lần mở cổng cho can phạm trốn ra ngoài của từng bảo vệ: ông Ngọc để Mai Anh trốn viện 7 lần và Đông trốn 8 lần; ông Xuân để Mai Anh trốn 30 lần và Đông trốn 8 lần; ông Chơn mở cổng cho Mai Anh trốn 37 lần và Đông trốn 11 lần; ông Bốn để Mai Anh trốn 26 lần và Đông trốn 8 lần.
22 can phạm trốn viện cùng lúc
Không dừng lại ở đó, VKS cáo buộc, mỗi khi các cơ quan tiến hành tố tụng đến Viện làm việc, nhóm bảo vệ thông tin, gọi điện báo cho can phạm biết trước nhằm đối phó.
Đỉnh điểm diễn ra trong ca trực đêm 6 rạng sáng ngày 7/7/2025 của các ông Ngọc, Xuân, Chơn. Công an khi kiểm tra đột xuất đã phát hiện "22 đối tượng đang bắt buộc chữa bệnh không có mặt tại Viện trong ca trực của các bị cáo".
"22 can phạm trốn ra ngoài đêm đó đều là những đối tượng nguy hiểm và cốt cán trong các vụ án nghiêm trọng", kiểm sát viên nói.
Từ những phân tích thực tế trên, VKS khẳng định hành vi tiếp tay kéo dài của nhóm bảo vệ đã "làm sụp đổ hoàn toàn vai trò giám sát an ninh tại cơ sở y tế tư pháp đặc thù này".
Việc VKS đề nghị mức án 3-4 năm tù với họ là tương xứng hậu quả - thay vì xem xét đơn thuần dựa trên số tiền thu lợi nhỏ nhặt đã nhận.
Với bào chữa "sợ bị đe dọa", VKS cũng phân tích như với các bị cáo là bác sĩ, điều dưỡng. Việc nhận tiền diễn ra liên tục năm 2022-2025, thành hệ thống.
"Nếu thực sự bị đe dọa, các bị cáo đã có thể trình báo cơ quan có thẩm quyền hoặc từ chối nhận tiền nhưng thực tế vẫn nhận tiền nhiều lần và tích cực tiếp tay. Chẳng thấy ai đi báo công an", VKS đối đáp.
Tòa đang nghỉ nghị án, sẽ tuyên án chiều 7/10.
Thanh Lam