Hàng chục năm qua, gia đình ông Thưm (48 tuổi), trú phường Thống Nhất, tỉnh Gia Lai) sống trong căn nhà tạm tại hẻm Ký Con (phường Thống Nhất) tại mảnh đất rộng 600m2, do gia đình mua của người thân.
Năm 2009, ông Thưm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với diện tích trên, mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm. Do có nhu cầu xây dựng lại căn nhà kiên cố, năm 2022, ông đến phường Yên Thế cũ (nay là phường Thống Nhất) làm thủ tục xin chuyển mục đích sử dụng từ cây trồng lâu năm sang đất ở.
Nhiều diện tích đất của người dân bị chồng lấn với diện tích của Ban quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ (Ảnh: Phạm Hoàng).
UBND phường Yên Thế cũ đã trả lại hồ sơ của ông Thưm. Nguyên nhân do giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình ông bị chồng lấn với giấy chứng nhận của Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ cũ (nay là Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai), do UBND tỉnh Gia Lai cấp vào năm 2011.
Gần 2 năm nay, ông Thưm liên tiếp làm hồ sơ xin chuyển mục đích nhưng đều bị trả lại với lý do tương tự.
Theo ông Thưm, UBND tỉnh Gia Lai đã cấp giấy chứng nhận cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ cũ chồng lấn với thửa đất của gia đình ông. Việc chồng lấn này khiến gia đình ông gặp vướng mắc khi chuyển mục đích sử dụng và các giao dịch liên quan.
Chị Lê Thị Phương Anh, trú tại phường Thống Nhất cho biết năm 2022, chị vay ngân hàng để mua thửa đất rộng 320m2 tại hẻm Ký Con, với giá hơn 2,5 tỷ đồng. Thửa đất này có mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm.
Chị Anh cho biết năm 2023, chị nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng từ cây trồng lâu năm sang đất ở để xây dựng nhà. Tuy nhiên, hồ sơ bị trả lại do bị chồng lấn với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ. Nhiều năm nay, chị Anh đã nhiều lần làm hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất nhưng chưa được.
“Thông tin về việc chồng lấn này người dân rất khó tiếp cận. Khi mua xong, tôi mới bất ngờ vì đất bị chồng lấn. Do chưa chuyển mục đích để xây nhà nên nhiều năm nay, vợ chồng tôi phải đi thuê trọ ở, nay đây mai đó, cuộc sống bấp bênh”, chị Anh nói.
Bỏ hơn 2,5 tỷ đồng mua đất, chị Phương Anh phải ở trọ vì vướng chồng lấn (Ảnh: Phạm Hoàng).
Đến nay, 46 hộ dân ở phường Thống Nhất có đất bị chồng lấn với diện tích của Ban quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ cũ. Nhiều lô đất tiền tỷ vì thế bị “mắc kẹt”, không thể chuyển mục đích sử dụng, đành bỏ hoang, cỏ mọc um tùm. Một số hộ không chuyển được đất ở đã lén lút xây dựng nhà trên đất nông nghiệp để ở tạm.
Ông Nguyễn Thế Tuấn Kiệt, Phó Phòng Quản lý, Bảo vệ và Phát triển rừng, Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai, cho biết năm 2011, UBND tỉnh Gia Lai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ để quản lý, bảo vệ.
Đến năm 2014, trong quá trình đo đạc lại, Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ phát hiện UBND tỉnh Gia Lai đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chồng lấn lên đất của người dân. Nguyên nhân là do trước đây thiết bị đo đạc còn hạn chế, dẫn đến sai lệch trong quá trình xác định ranh giới, diện tích.
Các thửa đất của người dân bỏ hoang, cỏ mọc um tùm do bị chồng lấn (Ảnh: Phạm Hoàng).
Theo ông Kiệt, thực tế, các diện tích bị chồng lấn là đất người dân đã sử dụng từ lâu đời. Nhiều hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng. Đơn vị cũng bóc tách các diện tích này ra khỏi quy hoạch 3 loại rừng và có các biên bản bàn giao với địa phương.
Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ cũ đã nhiều lần có văn bản kiến nghị cơ quan chức năng đo đạc, cắm mốc lại ranh giới, làm rõ diện tích đất được giao cho đơn vị quản lý.
“Đến nay, việc đo đạc, cắm mốc để xác định lại ranh giới với đất của người dân đã hoàn tất. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho Ban quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ đang chờ UBND tỉnh Gia Lai thực hiện”, ông Kiệt cho hay.