Vô lăng ô tô biết 'hít thở' giao tiếp với tài xế

Phối hợp với các nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Toyota (Toyota Research Institute), nhóm kỹ sư Đại học Michigan đã chế tạo và thử nghiệm một chiếc vô lăng được tích hợp các túi khí nhỏ - Video: Đại học Michigan

Vô lăng có thể "nói chuyện" với tài xế

Một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Michigan (Mỹ), phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Toyota (Toyota Research Institute), vừa phát triển loại vô lăng có khả năng thay đổi hình dạng để giao tiếp với người lái.

Điểm đặc biệt của thiết kế này là những túi khí nhỏ được tích hợp ngay trên vành vô lăng. Chúng có thể phồng lên hoặc xẹp xuống theo tín hiệu từ hệ thống hỗ trợ lái, tạo cảm giác như chiếc vô lăng đang "hít thở".

Thoạt nhìn, thiết kế có phần kỳ dị. Tuy nhiên, mục đích của nhóm nghiên cứu không phải tạo ra một chi tiết nội thất độc đáo, mà nhằm giải quyết bài toán giao tiếp giữa con người và hệ thống lái bán tự động.

Hiện nay, nhiều mẫu ô tô đã có khả năng tự đánh lái, giữ làn đường hoặc điều chỉnh tốc độ. Tuy nhiên, những công nghệ này vẫn yêu cầu tài xế quan sát và sẵn sàng can thiệp khi cần thiết.

Vấn đề phát sinh khi người lái và hệ thống hỗ trợ lái đưa ra những quyết định khác nhau. Trong một số tình huống, tài xế phải tác động lên vô lăng hoặc bàn đạp phanh để giành lại quyền kiểm soát, khiến hệ thống tự động bị ngắt.

Để hạn chế tình trạng này, nhóm nghiên cứu Đại học Michigan sử dụng các túi khí làm công cụ truyền đạt ý định giữa hai bên.

Những túi khí được bố trí tại vị trí tương ứng với khu vực người lái thường đặt tay. Các nhà nghiên cứu gọi đây là vùng phản hồi xúc giác.

Chẳng hạn, khi hệ thống hỗ trợ lái muốn điều khiển xe sang trái, túi khí ở phía trái vô lăng sẽ phồng lên để thông báo cho tài xế.

Nếu không đồng ý, người lái có thể ấn tay xuống để làm xẹp túi khí, qua đó gửi tín hiệu phản hồi.

Trong trường hợp hệ thống vẫn nhận định việc đánh lái sang trái là cần thiết, các túi khí sẽ tiếp tục tạo ra những xung áp suất để người lái cảm nhận được.

Như vậy, thay vì chỉ nhận cảnh báo bằng âm thanh hay đèn báo, tài xế có thể trao đổi trực tiếp với hệ thống hỗ trợ lái thông qua những chuyển động ngay trên vô lăng.

Tài xế ít phải tranh quyền điều khiển với xe hơn

Để đánh giá hiệu quả, các nhà nghiên cứu đã tổ chức thử nghiệm trên hệ thống mô phỏng lái xe.

Người tham gia được yêu cầu điều khiển phương tiện qua một khúc cua, trong đó có thể xuất hiện các chướng ngại vật bất ngờ.

Kết quả cho thấy khi sử dụng vô lăng tích hợp túi khí, tài xế dành ít thời gian hơn để tranh quyền điều khiển với hệ thống hỗ trợ lái. Họ cũng ít phải đạp phanh hơn và tự tin hơn khi thực hiện các thao tác điều khiển.

Theo thông cáo từ Đại học Michigan, những người tham gia cho biết họ cảm thấy ít tốn sức, giảm mức độ căng thẳng và bực bội khi sử dụng hệ thống mới.

Đáng chú ý, nghiên cứu còn ghi nhận tài xế dễ lấy lại niềm tin vào hệ thống hỗ trợ lái hơn sau khi công nghệ này đưa ra quyết định sai.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng phát hiện một hạn chế: trong một số tình huống, người lái lại trở nên quá tin tưởng vào hệ thống tự động.

Đây là vấn đề đáng lưu ý bởi các công nghệ hỗ trợ lái hiện nay vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của tài xế.

Dù kết quả ban đầu cho thấy triển vọng, việc trang bị những túi khí có thể phồng lên, xẹp xuống trên vô lăng có thực sự cần thiết hay không vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.

Trên thực tế, một số nhà sản xuất đang lựa chọn cách tiếp cận đơn giản hơn.

Chẳng hạn, hệ thống MB.Drive Assist Pro của Mercedes-Benz cho phép tài xế tác động nhẹ lên vô lăng hoặc bàn đạp phanh để điều chỉnh hướng xử lý mà không khiến toàn bộ chức năng hỗ trợ lái lập tức ngừng hoạt động.

So với việc bổ sung phần cứng phức tạp, giải pháp này tận dụng những thao tác điều khiển vốn đã quen thuộc với người sử dụng.

Dẫu vậy, nghiên cứu của Đại học Michigan cho thấy một hướng phát triển khác của công nghệ hỗ trợ lái: không chỉ giúp ô tô tự điều khiển tốt hơn, mà còn giúp xe và tài xế hiểu được ý định của nhau.

Mẫu xe buýt tự hành do Phenikaa-X phát triển có sức chứa 4 - 5 người, tốc độ tối đa 20km/h và sử dụng pin dung lượng gần 39kWh. Dòng xe này từng được đưa vào thử nghiệm tại một số khu vực ở Việt Nam, trước khi Hà Nội cho phép triển khai dự án mới tại Hòa Lạc.